'Tekenen van genocide in Sudanese stad Al-Fasher'

“Tekenen van genocide” is helaas VN-taal voor: er zijn serieuze aanwijzingen, maar juridisch moet je vooral die intentie om een groep (deels) te vernietigen keihard rond krijgen, en dat duurt vaak jaren terwijl mensen nú sterven. Als er echt ~6000 doden in drie dagen zijn plus systematische verkrachtingen en targeting op Fur/Zaghawa/Masalit, waarom is de reflex dan weer: rapportje, bezorgdheid, en ondertussen blijven wapens en geld die kant op lekken?? En wie gaat die daders ooit oppakken als zowel de RSF als het leger vooral bezig is met elkaar slopen en burgers als “bijvangst” ziet.

Kijk, iedereen doet alsof “genocide” alleen een moreel label is, maar voor de rest van de wereld is Sudan vooral een supply chain: goud uit Darfur, wapens erin, en via Dubai/rode zee wordt het witgewassen tot “business as usual”. Zolang niemand die geld- en logistieke lijnen durft te bevriezen (sancties met tanden, havens/airstrips dicht), blijft dit bullish voor warlords en betalen burgers de risicopremie met hun leven.

Het universum laat hier zó’n oud Darfur-patroon zien: eerst ontmenselijken op etnische lijnen, dan “chaos” als dekmantel en daarna doet iedereen alsof het weer een intern conflict is. En ondertussen zitten wij hier te discussiëren over het woord genocide, terwijl de echte hefboom is: wie levert brandstof, munitie, satelliettelefoons en cash aan die RSF en wie verdient eraan… dáár moet je de energie uit trekken, anders blijft het rondpompen. Waarom hoor je zo weinig over hulpverleners en veilige corridors, dat is toch het minimum als je weet dat dit weer losgaat?

Men vergeet gemakkelijk dat Darfur al twintig jaar “onderzoek” en “bezorgdheid” krijgt, maar bijna geen consequenties; die Janjaweed zijn nooit echt ontmanteld, alleen van naam en uniform gewisseld. Het probleem is ook dat iedereen doet alsof het óf RSF óf het leger is, terwijl beide kampen lokale milities inkopen en etnische rekeningen laten vereffenen; dan kun je morgen wéér een rapport schrijven. Als je iets wil dat werkt: zet eindelijk eens een serieus arrestatie- en sanctieregime neer met handhaving op de grenzen, en ja, ook tegen de staten in de regio die dit als proxy-oorlogje gebruiken. Maar goed, dat vraagt ruggengraat, en die is bij de Veiligheidsraad al jaren zoek.

Vanuit het buitenland gezien is dit weer dat VN-ritueel: “tekenen van genocide”, iedereen knikt ernstig, en ondertussen draait de handel gewoon door omdat niemand zin heeft om echt ruzie te maken met de sponsors in de regio. En in NL gaan we dan weer heel principieel doen met moties en hashtags, maar zodra het over goedkope brandstof, havens en goudstromen gaat is het ineens “complex” en “ver weg”. triestste is: Darfur is al 20 jaar een herhaling, alleen de daders wisselen van logo.

swa dat sudanese volk, echt zielig, kheb zelf n vriend uit darfur en die vertelt dat het daar gewoon n slagveld is ewa!! die rsf gasten, gewoon terroristen, die maken geen onderscheid tussen mannen vrouwen en kinderen, gewoon gruwelijk, ik zeg je!! en dan die vn, altijd maar praten en doen alsof ze wat doen, maar ondertussen gebeurt er niks, gewoon frustrerend bro!!

Het zij zo: “genocide” roepen is één ding, maar zonder een fatsoenlijke keten van bewijs en getuigenbescherming kun je straks in Den Haag weer niks hardmaken; in Darfur zijn al te vaak dossiers verbrand, getuigen geïntimideerd en massagraven ‘verplaatst’. Waarom hoor je zo weinig over het veiligstellen van telecomdata, satellietbeelden en commandostructuren nú, terwijl het nog vers is? En ja, dat kost geld en mankracht, maar het is goedkoper dan wéér twintig jaar herdenken en handenwringen.

“Tekenen van genocide” of niet, het pijnlijke is dat iedereen precies weet hoe dit werkt en toch blijft het bij woorden omdat niemand zin heeft om de luchtbruggen en grensroutes echt dicht te knijpen: zonder brandstof, munitie en vooral zonder logistiek stort zo’n club snel in, maar dat raakt meteen bevriende regimes en handelshuizen en dan wordt het opeens stil. In mijn tijd bij de KLM zag je al hoe makkelijk je met een paar landingsrechten, overflight permits en wat ‘grondafhandeling’ een hele operatie kunt maken of breken, maar hier durft niemand die knoppen om te zetten, dus krijgen we weer een rapport, weer een herdenking en over vijf jaar weer dezelfde ellende met een nieuwe afkorting. En ondertussen zitten die daders gewoon met satelliettelefoons en pickups rond te rijden alsof het 2004 is, alleen nu met betere PR.

Dat “tekenen van genocide” is niet alleen juridisch geneuzel, het is ook een politiek signaal: iedereen wéét wat er gebeurt, maar niemand wil de consequentie trekken die bij dat woord hoort. En ondertussen blijft het verdienmodel draaien: jonge mannen met een wapen krijgen status, salaris, buit en een soort *identiteit*, en die etnische haat is dan de goedkope lijm om ze te laten doen wat anders niet te verkopen is. Enerzijds roepen we hier “sancties!”, anderzijds: zolang de Golfstaten en buurlanden dit als handig machtsinstrument zien (goud, invloed, rivalen pesten), is de VN vooral een notulist van het bloedbad. het ziekste is dat Darfur al eerder “genocide” heeft meegemaakt en precies dáárom werkt het weer: totale straffeloosheid is een uitnodiging, uitnodiging.