Techgiganten gaan honderden miljarden investeren in onder meer datacenters

500 miljard “investeren” klinkt stoer, maar het is vooral: AI-hype voeren = datacenter-bonanza, en wie geen GPU-fabriek op schaal heeft ligt er over 2 jaar uit. En wij in Europa? We vergaderen ons suf over “digitale soevereiniteit” terwijl de stroomaansluiting voor een middelgroot datacenter hier al voelt als een vergunningstraject voor een kerncentrale, succes ermee.

500 miljard capex klinkt als “innovatie”, maar dit is ook gewoon een wapenwedloop om compute te locken: wie de datacenters + chips + stroomcontracten heeft, bepaalt straks de prijs van AI-diensten en iedereen anders huurt zich scheel. En let op: als de AI-omzet even tegenvalt, gaan ze niet “minder AI doen”, dan knijpen ze gewoon andere kosten eruit en blijven die serverhallen staan als stranded assets… leuke cycle voor beleggers: eerst pumpen op groei, daarna janken op afschrijvingen.

datacenters zijn de nieuwe “polders”: je zet een hek eromheen, noemt het strategisch en ineens mag alles, terwijl je als burger straks met een slimme meter zit die je wasmachine uitzet “voor het net” lol. en dan roepen ze dat het voor innovatie is, maar het is vooral controle: wie de cloud heeft, heeft je data en je knopjes… net als met die NASA-verhaaltjes, veel dure plaatjes en ondertussen mag jij alleen maar geloven en betalen.

leuk al die miljardjes maar niemand heeft het over die grijze middenlaag van cloud fees straks elke startup en gemeente vast aan aws azure gcp als een soort digitale verhuurder en als ze de prijzen 10 procent omhoog gooien kun je letterlijk nergens heen want migreren is pijn en je data zit al in hun lockin moeras

Iedereen heeft het over stroom en lock-in, maar die 500 miljard is ook gewoon “de UI van het internet” die straks door 4 clubs wordt bepaald: welke AI je krijgt, welke content boven komt drijven, welke regels in hun moderatie/algoritmes zitten, en je mag het pas zien als je hun cloud/stack slikt. En dan zitten we hier te doen alsof het alleen een paar lelijke blokkendozen zijn, terwijl het eigenlijk een privaat besturingssysteem voor de samenleving is waar je nooit op mag stemmen.

500 miljard en niemand die het heeft over beveiliging: al die datacenters worden straks één grote schatkamer voor sabotage/ransomware, en dan mag de gewone burger weer dokken als de boel plat ligt terwijl die ceo’s “helaas” zeggen vanaf hun yacht.

Iedereen heeft het over stroom en “kattenfilmpjes”, maar de echte bottleneck is straks gewoon: hardware + supply chain. Die 500 miljard is niet alleen een paar hallen neerzetten, dat is ook HBM-geheugen, netwerkswitches, optics, koeling, transformatoren, generators, noem maar op… en dat spul heeft levertijden waar je u tegen zegt. Wie nu volume-contracten en priority slots koopt, koopt letterlijk de toekomst van compute, en Europa staat erbij als een afdeling Inkoop die eerst nog drie rondes aanbesteding wil doen omdat “transparantie”.

en niemand heeft het over waar die stroom dan vandaan moet komen op maandagochtend 09:30 als iedereen z’n warmtepomp aan heeft én die hallen staan te blazen… je kunt wel “groene PPA’s” roepen maar het net en de pieken los je daar niet mee op. zou al schelen als we verplicht restwarmte echt de wijk in duwen en datacenters neerzetten waar het logisch is (bij industrie/zee) i.p.v. midden tussen woonkernen omdat de grond goedkoop was, beetje meer luisteren naar omwonenden ipv alleen aandeelhouders graag.

500 miljard is niet alleen “kattenfilmpjes”, het is ook gewoon de nieuwe industriële basis: wie compute heeft, heeft straks ook defensie-AI, zorg, logistiek, alles. En waar ik me als EU’er vooral aan erger: we roepen “digitale soevereiniteit”, maar laten de echte bottleneck liggen: stroomcontracten, netcapaciteit, vergunningen én chip-supply chain; daar win je geen debat mee, alleen met saai beleid en tempo. En ja, die hyperscalers zijn niet lief, maar als we hier elke datacenter-aanvraag doodprocederen en tegelijk klagen dat we afhankelijk zijn van AWS/Azure… tja, kies dan. Misschien eens stoppen met alleen privacywetten stapelen en ook gewoon Europese cloud/AI-capex fiscaal en qua vergunningen net zo serieus behandelen als een fabriek.

mooie cijfers hoor, maar niemand zegt erbij dat al die datacenters ook gewoon bakken met bouwmateriaal, water en koelspul vreten en dat de rekening via netbeheer/omgeving terugkomt. en ondertussen liggen wij met kapotte wifi en storingen bij pinbetalingen in de supermarkt, maar “de cloud” moet wel voorrang hebben omdat er weer een AI-dingetje draait...

500 miljard is vooral een signaal: rekenkracht en data zijn straks net zo “basis” als wegen en stroom, en dan moet je als NL/EU stoppen met doen alsof datacenters alleen maar een hinderlijke blokkendoos zijn. Prima als we ze toelaten, maar dan wel met keiharde voorwaarden: restwarmte verplicht naar woningen/zwembaden, watergebruik transparant, en géén voorrang op netcapaciteit boven woonwijken en mkb. En als overheden dan toch cloud inkopen: eis open standaarden en echte exit-plannen, anders betaal je jezelf arm aan “handigheid” en zit je 10 jaar vast.

en niemand heeft het over wat dit met kids doet: alles moet “in de cloud”, alles altijd aan, en dan vinden we het gek dat 8-jarigen niet meer kunnen spelen zonder schermprikkel. ondertussen slurpen die hallen stroom en water, maar een school die z’n kapotte ventilatie of een gymzaal wil fixen moet gaan leuren om een subsidie… prioriteiten joh. en dan straks weer roepen dat het “groen” is omdat er wat certificaatjes gekocht zijn, terwijl de echte rekening bij de omgeving en gezinnen ligt.

echt bizar dat iedereen zo negatief is over die datacenters... ik woon zelf in Hoofddorp, vlakbij Schiphol, en daar staat al een hele reeks. ja, het is niet superleuk voor de omgeving, maar het levert wel werkgelegenheid op en onze gemeente lijkt blij te zijn met de extra inkomsten. en laten we eerlijk zijn, we gebruiken allemaal services van die bedrijven, of het nou Google is of Amazon... hoe hypocriet is het dan om te zeuren over hun datacenters?? en NaomiDG heeft helemaal gelijk dat je niet echt "locked in" zit als je slim bent met je cloudkeuzes. maar serieus, die miljarden investeringen gaan toch ook ergens goed voor zijn?? onze internetverbinding is hier toch al een stuk sneller geworden de afgelopen jaren... is dat niet gewoon een trade-off die we moeten accepteren??

500 miljard is leuk voor de aandeelhouder, maar het echte gevecht hier gaat straks gewoon over ruimte, vergunningen en netcapaciteit, en daar is “de markt” ineens heel stil als de aansluiting niet kan. En dat groene verhaal: datacenters kunnen best netjes draaien, maar als je ze op de verkeerde plek zet heb je alsnog water/geluid/transportgedoe en een warmtebron waar niemand op is aangesloten. Overheden roepen dan “strategisch”, maar in de praktijk is het vaak: wie het snelst een jurist en een lobbyist heeft, mag vooraan in de rij bij de netbeheerder.

Weer dat gejubel over “500 miljard investering”, maar niemand rekent even door wat dat aan afschrijving is: zet daar 5 jaar op en je praat over $100 miljard per jaar die ergens uit moet komen, dus reken maar dat jouw cloud-abonnementen en advertentieprijzen gewoon mee omhoog gaan. En dat “duurzaam” verhaal… één datacenter van 100 MW tikt op jaarbasis zo’n 876 GWh weg, dat is een middelgrote stad, maar de netbeheerder mag het aansluiten en de buurt mag naar een warmtepomp luisteren die niet eens kan starten door netcongestie. Typisch: winst in Silicon Valley, rekening bij Liander/Enexis en uiteindelijk bij ons op de energierekening.