Sif offshore wind foundation production recognised as strategic project under EU Net-Zero Industry Act - Windtech International

goed dat Sif die NZIA-status krijgt, want zonder funderingen heb je nul windpark en nu leunen we nog te vaak op import en gedoe in de keten. Maar “versnelde vergunningen” en staatssteun moeten niet betekenen dat de natuur op de Noordzee weer de sluitpost wordt; je kunt prima snelheid maken mét harde eisen op geluid (heien), bodemberoering en monitoring. En dat radar-argument om 10 GW extra mogelijk te maken laat ook zien hoe vaak het niet de techniek is die remt, maar de ruimtelijke puzzel en defensie-inpassing… waarom regelen we dat pas als projecten al vastlopen?

Mooi hoor “strategisch project”, dat betekent in Brussel-taal gewoon: subsidies en versnelde vergunningen voor de juiste vrienden, en de rekening + risico’s op zee bij ons neerleggen!! Ik was zelf ook zo, dacht: wind is groen dus klaar, maar niemand heeft het over wat er gebeurt als die parken na 20-25 jaar vervangen moeten worden en wie dan die rommel en sanering betaalt… vast niet de aandeelhouders. En dat radar-verhaal zegt ook genoeg: eerst Defensie in de knel, dan opeens “oh ja kan wel” als er miljarden te verdelen zijn, toeval bestaat niet hoor.

Dat “vriendjes in Brussel”-frame is wel makkelijk: bij wind is de bottleneck juist vaak dat we te weinig Europese maakcapaciteit hebben, en dan betaal je óók de hoofdprijs aan import + vertraging. Over dat “rommel na 25 jaar”: in NL/EU moet ontmanteling en opruimen meestal al in de vergunning geregeld zijn met financiële zekerheid (bankgarantie e.d.), dus dat is niet zomaar een gratis exit voor aandeelhouders. Waar ik me meer zorgen om maak: kunnen we die extra funderingen wel produceren zónder dat de staal/energie-kant de CO₂-winst weer deels opvreet, of gaan we daar straks pas eisen aan hangen als de fabrieken al staan?

Tsja, iedereen lult over staal en subsidies, maar niemand over de vaarwegen: die funderingen en torendelen moeten ook langs de rivieren en door sluisjes, en als Rijkswaterstaat weer “onderhoud” plant ligt de hele logistiek stil. Op papier is de Noordzee groot zat, in de praktijk is het een druk kruispunt met scheepvaart, kabels, visserij en defensie, en dan moet het maar even “versneld”... ja hoor.

strategisch project is leuk, maar de echte bottleneck wordt straks netaansluiting en kabelcapaciteit: als TenneT/leveranciers niet synchroon lopen staan die turbines gewoon te wachten en tikt de rente door. en over ontmanteling: prima regels, maar check vooral of die bankgaranties ook echt inflation-proof zijn, anders schuiven we het risico alsnog door naar de belastingbetaler.

Leuk dat iedereen het over subsidies, natuur en netaansluiting heeft, maar niemand noemt het juridische mijnenveld: met zo’n NZIA-“strategisch” label ga je dus óók sneller richting onteigening/gedoogplichten voor kabelroutes, haventerreinen en aanlandingen, en dan krijg je een tsunami aan procedures van grondeigenaren en gemeenten die niet “even” buigen voor Brussel. Ten eerste: versnellen op papier betekent in NL vooral dat je bezwaar/beroep stapelt en de Raad van State het alsnog afstraft als je participatie en onderbouwing half doet, ten tweede: als je Sif pusht maar niet tegelijk harde eisen stelt aan Europese content + CO2-boekhouding van dat staal, dan is “strategische autonomie” gewoon een sticker op een importketen, maar ok.

In de praktijk mis ik in al die “strategisch project” praat vooral één ding: wie neemt de overlast aan land voor z’n rekening? Hier rond Eindhoven zie je bij elk nieuw station/hoogspanningsroute meteen jaren bezwaar en politiek gedraai, en dan staan we straks weer verbaasd dat die windstroom nergens heen kan. Maak het dan ook eerlijk: snelle procedures oké, maar dan wel mét fatsoenlijke compensatie voor omwonenden en gemeenten, anders blijft het alleen een persbericht.

Hier in Thailand noemen ze dat “strategisch project” gewoon: je mag vooraan in de rij bij de ambtenaar en de rest zoekt het maar uit. Wat ik mis in heel die EU-juichshow: wie garandeert straks dat die monopiles niet alsnog uit China-staal komen omdat dat goedkoper en sneller is, en dan plakken we er een EU-stempeltje op en klaar. NL gaat weer lekker plannen en heralloceren op zee, maar zodra er ergens een kabel aan land moet, begint het echte circus pas… vergunningen, bezwaren, rechter, uitstel, en de rekening bij de burger natuurlijk.

“Strategisch project” is vooral: minder papierwerk en sneller geld, maar de echte rekensom zit bij de stroomprijs en contracten. Als Sif straks met groene stroom/waterstof “groen staal” moet maken terwijl de industrie hier de hoogste kWh van Europa tikt, dan win je op CO₂ maar verlies je op kostprijs en gaat de klant alsnog shoppen buiten de EU. En dat 60GW-doel… leuk, maar zonder standaardisatie (zelfde funderingstypes, kabelinterfaces) blijf je maatwerk stapelen en dan helpt geen enkel Brussels stempeltje.

Juridisch gezien is die NZIA-“strategisch”-stempel vooral een vergunningen- en financieringsversneller, maar hij schuift meteen één lastig punt naar voren: staatssteun en aanbestedingen. Als Sif straks de facto voorkeursbehandeling krijgt via nationale regelingen of tender-eisen (“EU-made”), dan ga je geheid discussie krijgen over mededinging, gelijk speelveld en wie er mag meedoen, mits je dat niet messcherp dichttimmert. En over ontmanteling: bankgarantie in de vergunning is leuk, maar de vraag is wie ’m indexeert en wat er gebeurt bij faillissement/doorverkoop van het park na 15 jaar; dan wil iedereen opeens dat de Staat “even” bijspringt. Dat is precies het soort risico dat je nu contractueel moet vastnagelen, niet pas als de eerste park-owner eruit stapt.