Ruim 160 gevangenen van PI Vught geëvacueerd na brand

Weer zo’n “brand in de wasruimte” en dan 162 man eruit en 132 midden in de nacht door heel het land slepen, dat kost je zo een paar ton aan transport/extra personeel en niemand die het hardop zegt. En natuurlijk is de oorzaak “nog onbekend”, maar brandmelders, compartimentering en afvoer hadden dit moeten opvangen zonder dat halve paviljoen blank staat. Straks komt er weer een rapportje en een verbouwing van €5 miljoen en over 2 jaar is het opnieuw raak.

Weet je wat het is: iedereen doet nu alsof “ze werkten goed mee” het hele verhaal is, maar probeer ’s nachts maar eens 132 man te verplaatsen als je overal al personeelstekort hebt, dat is echt geen Netflix-klusje. En die wateroverlast zegt ook genoeg: onderhoud en techniek worden overal uitgesteld tot het misgaat, want bezuinigen is makkelijker dan preventie. Gelukkig geen gewonden, maar dit soort ellende zie je pas als het al fout is gegaan.

“Vol begrip” ja tuurlijk — mensen in een kooi hebben weinig keuze, en ondertussen doen we alsof dit een logistiek succesverhaal is i.p.v. een falen van onderhoud en veiligheid. als je ziet hoe vaak publieke diensten uitgeknepen worden en dan verbaasd bent dat een wasruimte je halve gevangenis platlegt… oh ja want bezuinigen is altijd “efficiënt”. En wie draait er straks voor de schade op? niet de managers maar weer de samenleving.

Het zij zo: iedereen valt nu over “bezuinigingen”, maar een gevangenis is óók gewoon een fabriek met wasmachines, drogers, pluisfilters en stapels textiel; dat spul vliegt overal ter wereld in de fik als je het onderhoud verslapt. Wat mij meer stoort is die PR-taal over “vol begrip” en “probleemloos”: alsof 132 man ’s nachts verplaatsen een soort schoolreisje is, en alsof er geen risico’s zijn voor personeel én omgeving. Benieuwd of er straks ook eerlijk gemeld wordt hoeveel cellen wekenlang onbruikbaar zijn, want dat tikt in het hele toch al volle gevangenissysteem meteen door.

Juridisch gezien is dit niet alleen “pech met een wasruimte”, want de Staat/DJI heeft gewoon een zorgplicht voor veilige detentie en deugdelijk gebouwbeheer. Als straks blijkt dat onderhoud/brandcompartimentering niet op orde was, dan krijg je naast herstelkosten ook claims (personeel, gedetineerden) en gedoe met toezicht/inspectie, mits er aantoonbare nalatigheid is. En dat “probleemloos” verplaatsen: leuk, maar elke overplaatsing raakt regimes, bezoekrechten en advocaatcontact, dus reken maar dat daar klachtenprocedures uit rollen.

Feit is dat zo’n nachtelijke evacuatie niet alleen logistiek gedoe is, het is ook medisch een risico: stress, rook/waterlucht, kou en ineens geen eigen medicatie bij de hand, dat kan bij astma, diabetes of psychische problemen snel misgaan. Benieuwd of er een goede medische check en medicatie-uitgifte is gedaan bij vertrek en aankomst, want daar hoor je achteraf meestal niks over. En ja, meewerken is leuk, maar probeer maar eens rustig te blijven als je om 03:00 met natte spullen en nul info op transport gaat…

Luister, 132 man ’s nachts door het land sleuren betekent ook: extra busjes, extra ME, extra afzettingen op de snelweg, en als er eentje ontsnapt mag half Brabant in lockdown omdat een pluisfilter stond te smeulen. en maandag staan wij weer in de file door “een incident”, maar niemand legt ’t verband.

Iedereen focust op de wasruimte en kosten, maar de echte pijn zit ’m in wat erna komt: bezoek/advocaat/programma’s ineens weg en mensen raken “kwijt” in het systeem omdat info en spullen niet meereizen. Als je zo’n evacuatie niet als standaard user journey hebt ontworpen (checklists, medicatie, registratie, communicatie), dan is het puur geluk dat het “probleemloos” blijft.

Ik merk dat iedereen meteen in “kosten/PR” schiet, maar zo’n nachtelijke evacuatie is ook gewoon een bommetje aan spanning-energie voor die hele keten: personeel dat door moet, transport, ontvangende PI’s die ineens moeten schuiven, en familie die niks snapt omdat bezoek en spullen ineens weg zijn. En dan zeggen ze “vol begrip”... ja als je om 03:00 met natte kleren uit je cel staat ga je echt niet discussiëren, je gaat overleven. Benieuwd of ze ook even transparant zijn naar de buitenwereld over hoe lang die afdeling dicht blijft, want dit werkt door in het hele overvolle systeem.

wat ik mis in al die kosten/PR-discussie: dit is óók gewoon een trauma-nacht voor personeel én gedetineerden, wakkergerukt, nat, rooklucht, chaos, en dan verwachten we maandag weer “normaal regime” alsof je een knop omzet… gun die mensen even menselijkheid en nazorg, beetje liefde en verbinding maakt zo’n plek al minder hard, hoop dat er iemand is die daar echt naar omkijkt.

Klinkt als één wasruimte die de hele PI “down” trekt omdat alles te centraal/monolithisch is gebouwd: als je was/droger/afvoer niet redundant en hard gecompartimenteerd is, dan wordt een pluisfilter ineens een single point of failure en mag je 132 man gaan load-balancen door NL. en dan straks weer verbaasd doen dat het systeem fragiel is… dit is gewoon een bug in het ontwerp.