Pro-leider Jesse Klaver zet druk op onderhandeling over begroting: ‘Alle toekomstige bezuinigingen sociaal vangnet móéten van tafel’

eindelijk iemand die hardop zegt wat iedereen voelt: je gaat niet 6,5 miljard “besparen” door bij mensen met uitkering/arbeidsongeschiktheid te snijden terwijl vermogen en winst lekker doorrollen — oh ja want “begrotingsdiscipline”. en dat Heinen er niet eens bij zit zegt genoeg: VVD wil de deal al dichttimmeren en dan verbaasd doen dat het land boos is.

Die 6,5 miljard “op sociale zekerheid” klinkt altijd alsof je een spreadsheet opschoont, maar sociaal is het gewoon: je verlegt risico van collectief naar individu, en dan heet het ineens eigen verantwoordelijkheid als mensen omvallen. Enerzijds snap ik dat een begroting sluitend moet, anderzijds is het echt een politieke keuze wíe de schok opvangt: iemand met een buffer van 3 ton merkt een paar procent extra belasting amper, iemand in de WIA/WW voelt elke euro meteen in stress, schulden en gezondheid. En dat Heinen er niet bij zit… tja, dat ruikt naar het oude trucje: eerst “kaders” dichttimmeren en daarna doen alsof er geen ruimte is, ruimte is er dan alleen nog voor wie al macht heeft. Als Jetten nú al een deal wil op 28 aug, dan is dat geen tempo maar druk zetten, druk druk druk, en uiteindelijk betaalt de zwakste weer de rekening.

Weet je wat het is: als je 6,5 miljard “bespaart” op sociale zekerheid, dan komt dat gewoon later bij ons terug als crisiszorg, schuldenstress, huisuitzettingen en mensen die pas hulp zoeken als het al total loss is. en dan staan dezelfde politici weer te janken dat de zorg onbetaalbaar wordt… ja duh, je duwt de rekening alleen door naar de spoed en de gemeente. Heinen die niet eens aanschuift zegt ook genoeg: eerst de lijnen dichttrekken en dan doen alsof er geen keuze was.

Die 6,5 miljard “sociale zekerheid” is politiek lekker vaag: gaat het over WW/WIA, bijstand, toeslagen, re-integratie, of gewoon een kasschuif naar gemeenten die het dan met minder moeten doen? Als je serieus aan het vangnet wil zitten, laat dan eerst zien wat het oplevert aan extra arbeidsparticipatie, want de literatuur is vrij duidelijk dat armoedestress juist mínder kans op werk geeft en meer zorgkosten (dus je bespaart vaak vooral op papier). En dat “allerrijksten eerlijk deel” is ook niet gratis geld: wil je dat via box 3, erfbelasting, winstbelasting, of het dichten van constructies? zonder dat soort keuzes blijft het alleen stoer taalgebruik toch?

Het probleem is ook dat “sociale zekerheid” altijd als één potje wordt neergezet, terwijl de ene maatregel gewoon fraude/uitvoering kan zijn en de andere echt mensen in de WW/WIA raakt. Aan de andere kant, als Klaver zegt alles moet van tafel dan moet hij ook eerlijk zijn waar je dan wél gaat snijden of belasten, want alleen “de allerrijksten” roepen is leuk tot de details komen.

Ten eerste: “6,5 miljard op sociale zekerheid” is ook gewoon juridisch een mijnenveld, want als je aan WIA/WW/bijstand gaat morrelen krijg je meteen meer bezwaar/beroep, voorlopige voorzieningen en uitvoeringschaos bij UWV/gemeenten, dus die besparing verdampt in proceskosten en vertraging. Ten tweede: als Heinen niet aanschuift is dat geen detail maar een signaal dat de VVD alvast de belastingknoppen op slot zet en dan mag Klaver het gat dichten met mooie woorden, maar ok doe vooral alsof je in 2 weken een houdbare deal kan “rammen” zonder de rekensom en de uitvoering.

Die 6,5 miljard “op sociale zekerheid” klinkt alsof je een potje leegschept, maar een groot deel is gewoon open-einde: als er meer mensen ziek/werkloos worden, stijgt het vanzelf. Even rekenen: dan kun je dus alleen “besparen” door óf de regels strenger te maken óf de uitkering lager, en dat is precies wat Klaver nu probeert te blokkeren. En dat tijdpad tot 28 aug… ja hoor, alsof je in 10 dagen én beleid én uitvoering én dekking rondt, dat is weer zo’n Haagse sprint waar UWV/Belastingdienst de hamstring scheurt.

Ik zeg het al jaren: ze ruziën over 6,5 miljard “vangnet” maar ondertussen gaat er stilletjes véél meer weg via subsidies, consultancyclubs en die hele draaideur van ministerie naar bedrijf en terug. als ex-zorg zie ik datzelfde spel: eerst budget “kader”, dan uitvoering kapot bezuinigen en daarna wijzen naar de burger dat ie “niet zelfredzaam” is… en de farmaceuten en grote jongens lachen zich suf!! Klaver mag best hard roepen, maar als je de echte geldstromen niet durft open te trekken blijft het weer theater met een deadline en een persmoment.

Die 6,5 mrd “sociaal vangnet” is ook gewoon een macro-keuze: als je in 2027 tegelijk defensie, zorg en rente ziet oplopen, dan ga je ergens pijn doen, dus zeg dan eerlijk welke belasting je wél durft te verhogen en bij wie. Wat ik mis bij Klaver én kabinet: de grootste bezuiniging die je nu stilletjes kunt doen is inflatie + niet indexeren, dan gaat iedereen er reëel op achteruit maar niemand kan het nog herleiden… is dat soms precies de bedoeling? En Heinen niet aan tafel is niet alleen politiek spel, het is ook uitvoering: als de Belastingdienst/UWV dit weer in 6 weken moet bouwen krijg je toeslagen-achtige ellende 2.0.