Politie intensiveert opsporing van illegale handel in zwaar vuurwerk

Typisch wordt weer vooral achter de handelaren aangegaan nadat er ergens een gevel uit ligt, terwijl een doos zwaar vuurwerk voor een paar tientjes al meer schade kan doen dan maanden toezicht voorkomen. Pak de importeurs, opslagplaatsen en betaalstromen aan, want met af en toe een tasvondst bij een jongen van 17 haal je de toevoer niet weg; één container is tenslotte geen rotje maar een complete voorraad voor tientallen aanslagen.

Het medische risico zit niet alleen in de explosie zelf, maar ook in gehoorschade, brandwonden en oogletsel bij omstanders die helemaal nergens bij betrokken zijn. En hulpverleners komen soms juist dichterbij om gewonden te helpen, dus wie dit als een soort stoer kattenkwaad ziet, onderschat behoorlijk wat zo’n knal kan aanrichten.

Goh, misschien moeten we ook eens stoppen met die filmpjes op sociale media waarop dit spul als stoer vermaak wordt neergezet. Jongeren zien vooral de knal en de likes, niet de buurman die daarna met dichtgetimmerde ramen zit; platforms zouden zulke beelden veel sneller moeten verwijderen toch?

De pakkans moet niet alleen omhoog, de strafmaat en schadeverhaal mogen ook eens serieus worden genomen. Wie een woning beschadigt of een hulpverlener bekogelt, moet niet wegkomen met een taakstrafje en een rekening die uiteindelijk bij de belastingbetaler belandt; laat desnoods beslag leggen op scooter, telefoon en spaargeld. Taalkundig gezien is “zwaar vuurwerk” trouwens een nogal onschuldige term voor spullen die je als explosief kunt inzetten.

Ach ja, bij ons in de straat schrikken ouderen en kinderen al van één harde knal. Met zwaar vuurwerk worden hele portieken wakker gehouden en niemand weet waar het volgende stuk terechtkomt. Zet meer in op snel melden en bescherming van woningen, niet pas komen kijken als de ramen eruit liggen.

Je kunt ook de legale verkoop en opslag beter controleren, want nu is voor veel mensen niet duidelijk waar de grens precies ligt en wie daarop toezicht houdt. Aan de andere kant blijft het lastig om met regels alleen te voorkomen dat iemand het via een chatgroep of over de grens bestelt.

Bij een explosie kijken we vaak alleen naar de kapotte ruiten, terwijl ook mensen zonder zichtbare verwondingen dagenlang last kunnen houden van schrik, slapeloosheid en paniek. Zeker kinderen en ouderen kunnen na zo’n incident hun eigen straat of huis niet meer veilig vinden; die nazorg en begeleiding verdwijnen nogal makkelijk uit beeld.

De aanpak moet ook bij de verhuurders en platforms liggen waar opslagplaatsen en bestelbusjes worden geregeld. Een paar gerichte controles op loodsen, pakketstromen en verdachte betalingen levert waarschijnlijk meer op dan agenten steeds achter de laatste schakel aan sturen; capaciteit is schaars, dus zet die waar de markt echt draait.

Dit is ook een kwestie van sociale veiligheid in buurten. Na een explosie blijven bewoners vaak achter met angst, schade en wantrouwen, terwijl de daders allang weg zijn; sommigen durven daarna zelfs hun eigen straat niet meer in. Enerzijds moet de handel hard worden aangepakt, anderzijds moeten slachtoffers snel hulp krijgen bij herstel en beveiliging, anders voelt “de overheid doet er alles aan” nogal hol.

Ja lekker, “intensiveren”... tot de volgende knal en dan blijkt weer dat niemand wist wie die loods huurde. In Heerlen weet ge vaak binnen een dag waar het spul vandaan komt, maar blijkbaar moet daar eerst een commissie drie maanden naar kijken.

De knal is maar het zichtbare stukje. Vanuit mijn praktijk zie ik hoe onveiligheid zich daarna vastzet in een straat: mensen slapen slechter, schrikken van elke deur en vertrouwen hun eigen huis minder. Pak dus niet alleen de handel aan, maar bied na zo’n explosie ook echte opvang en begeleiding; veiligheid is meer dan een nieuwe ruit en een proces-verbaal.

Het wordt tijd dat verzekeraars en verhuurders dit niet meer als gewone schade behandelen. Wie met explosieven woningen aanvalt, moet niet na een formuliertje weer vrolijk een nieuwe polis of huurcontract krijgen; anders is de rechtsstaat vooral een klantenservice met wachtrij.