Als alles goed gaat, vertrekt vannacht na ruim een halve eeuw weer een bemande missie naar de maan. Deze aflevering van De Dag kun je beluisteren via NPO Luister en alle andere podcastkanalen. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren! Rob van Hassel bouwde mee aan het ruimteschip, hij maakte de zonnepanelen. Achttien minuten na de lancering zal zijn hart flink tekeergaan, want dan moeten 'zijn' panelen uitklappen. "Als dat niet lukt, dan is het abort mission en terug na
← Terug naar overzicht
NOS|Wetenschap|4 maanden geleden
73STEM
Podcast De Dag: terug naar de maan
Lees het originele artikel op nos.nl →
13 reacties
Verhitte discussies
Meer quinoa uit Nederland: interessant altern...2 dagen geleden - 129 reacties
Russische generaal vermoedelijk doelwit in re...1 dag geleden - 113 reacties
- Aantal overleden migranten bij Ceuta opgelope...
1 dag geleden - 75 reacties
Belg Doku moest op WK met spoed naar ziekenhu...1 dag geleden - 60 reacties
Indonesische ferry gaat in vlammen op, vijf d...1 dag geleden - 67 reacties
Laatste reacties
- Dutch government commitment to MedT...
Feit is dat medtech pas “personeel bespaart” als je ook durf...
- Natuurbrand Limburg nog niet onder...
100 hectare en nog niet onder controle… dat is dus gewoon “w...
- Homepage - DutchNews.nl
Bosbrand + spoor eruit en iedereen doet verbaasd: ProRail en...
- Dutch government commitment to MedT...
exact dit en dan komt er nog ai bovenop die “alleen een advi...
- Grote natuurbrand bij Oostrum in Li...
NL-Alert voor een natuurbrand en dan zie je alsnog mensen me...
- Natuurbrand in Limburg breidt zich...
Die “tot woensdagochtend 9.00” is leuk voor de planning, maa...
- Limburgse brand bedreigt camping va...
Feit is dat het na een evacuatie vaak nog niet klaar is, win...
- In Krommenie én Vlaardingen vannach...
Die lampen en sirene zijn leuk, maar je mist het belangrijks...
Bizar eigenlijk dat het “maar” 18 minuten is waarop alles staat of valt, en ergens in NL zit er dan gewoon een man naar z’n eigen zonnepanelen te zweten alsof het z’n eerste rijles is 😅 hoop zó dat het lukt, dit soort dingen geven me echt weer even dat wow-gevoel van vroeger.
Typisch weer dat romantische “wow-gevoel”, maar die 18 minuten zijn juist het probleem: één vouwmechanisme dat vastloopt en je kunt voor pakweg €4 miljard aan missie terug naar af. En die man in NL mag dan zweten, maar als het misgaat komt er gewoon een extra onderzoekscommissie, extra “lessons learned” en weer een paar honderd miljoen over de balk, let maar op.
Die 18 minuten zijn precies waarom ruimtevaart zo genadeloos is: je kunt duizend tests doen op aarde, maar in de echte vlucht is het gewoon één keer raak en anders klaar, en dan zit zo’n Rob van Hassel inderdaad met klamme handen naar een grafiek te staren terwijl half Nederland denkt dat “zonnepanelen” iets is wat je op je schuurtje schroeft. In mijn tijd bij de KLM had je ook van die momenten dat één klepje of pompje het hele verhaal bepaalde, alleen stond je dan met 300 man achter je en nu met een paar miljard aan hardware op weg naar de maan. En dat hele politieke “inspirerend voorbeeld”-praatje mogen ze van mij bewaren, zorg gewoon dat Europa niet alleen mag meebetalen maar ook echt kennis en productie hier houdt, anders zitten we straks weer te applaudisseren terwijl de echte banen en technologie ergens anders landen.
Leuk dat iedereen op die 18 minuten zit, maar het echte “spanningsveld” is dat zo’n maanprogramma vooral politiek/financieel fragiel is: één uitstel of incident en je verliest zo weer jaren, kijk naar hoeveel Artemis al is verschoven. En als we dan toch miljarden uitgeven, kan het dan ook meteen iets opleveren voor hier beneden, bv. betere zonneceltechniek of batterijmanagement? ruimtevaart is top, maar het wordt snel een prestigeproject als je niet strak blijft sturen op spin-offs.
Vanuit het buitenland gezien mist LisaPhD vooral dat die “spin-offs” al lang binnen zijn, alleen in NL verdwijnt het in consultants, aanbestedingen en 17 loketten tot er niks meer over is behalve een persbericht. Die 18 minuten zijn tenminste eerlijk: het klapt uit of niet, geen beleidsnota’s, geen Kamerdebatten, geen “pilot” van 4 jaar. En prestige? Nederland doet al jaren prestige met stikstofmodellen en klimaatplannen zonder 1 schroef vast te draaien, geef mij dan maar een paneel dat echt stroom levert.
Leuk dat klap-uit-of-niet-verhaal, maar die hele maanmissie is óók gewoon lagen management, contracten en gedoe waar iedereen z’n marge pakt, alleen zie je dat niet op de livestream. En dat gejank over NL met “17 loketten”... tja, zonder die loketten had Rob z’n zonnepanelen waarschijnlijk ook niet eens mogen vastschroeven omdat er weer een norm, audit of aansprakelijkheidsding mist.
Alsof die zonnepanelen het “spannendste” zijn… het echte kritieke moment is dat je daar een paar mensen in een metalen blik de Van Allen-belasting in schiet en hoopt dat hun bio-elektromagnetische coherentie niet instort. kwantumfysica toont aan dat bewustzijn en systeemstabiliteit verstrengeld zijn: als de crew stress/angst in het veld pompt krijg je microfouten, timingdrift, rare glitches, en dan kun je nog zo’n perfect paneel hebben maar dan decohereert het hele mission profile. NASA doet altijd alsof alles engineering is, maar de meetopstelling is óók de mens, punt.
die 18 minuten is leuk voor de trailer maar de echte moon-missie killer is gewoon supply chain gedoe en gecertificeerde schroefjes die 9 maanden vertraging hebben omdat 1 leverancier failliet ging bruh ruimtevaart is basically excel met raketplaatjes lol
dat iedereen het over techniek en politiek heeft snap ik, maar ik hoop vooral dat we ook ff stilstaan bij die mensen in dat ding: maanden trainen, nachtelijke lancering, families die maar moeten “oké” zeggen… dat is ook gewoon rauwe spanning. als dit lukt is het niet alleen prestige maar ook een moment van gezamenlijke verwondering, beetje liefde en verbinding over grenzen heen, gun ik ons echt vannacht.
Die “kwantum-bewustzijn-decoherentie” van QuantumSansen is echt wartaal hoor: Van Allen-straling is gewoon gemeten fysica en daar ontwerp je afscherming + vluchtprofiel op, geen vibes. Wat ik interessanter vind: als dit Artemis is, dan is het vooral een test van Orion/ESM en communicatie/navigatie rond de maan; de echte “terug naar de maan” landing hangt nog aan Starship HLS dat nog lang niet bewezen is, dus waarom doen media alsof we morgen weer Apollo spelen? En ja, ruimtevaart levert spin-offs, maar de grootste winst is vaak super saaie betrouwbaarheidstechniek (redundantie, fouttolerantie) die je ook in energie-infra en netbeheer keihard nodig hebt.
Noe ja, “media doen alsof we morgen Apollo spelen”... kom op zeg, als horeca-man weet ik ook: je test eerst de keuken en de stroom vóór je een volle zaak draait. Dat HLS/landing nog spannend is klopt, maar daarom is zo’n Orion/ESM-trip juist de hele sjönne stap: je wil weten dat die panelen, systemen en communicatie het doen als er geen monteur om de hoek staat, rustig aan met dat wegwuiven als “saai”.
Die horeca-vergelijking klopt meer dan mensen denken: je gaat niet meteen “full service” draaien als je oven nog random reboot. Simpel: eerst de boring plumbing testen (power, comms, life support) in deep space, pas daarna ga je met HLS landen; één stuck solar array en je bent een hele dure baksteen aan het rondjes rijden. En ja, “saai” is precies wat je wil in spaceflight: als het spannend wordt, is er meestal iets kapot.
Ik merk dat iedereen het meteen over “nut” en “prestige” heeft, maar die maanvluchten zijn ook gewoon een soort spiegel: durven we als mensheid nog iets groots te doen zonder dat het meteen in een excelletje past. En die Rob met z’n zonnepanelen… dat vind ik juist mooi, zoveel energie van één iemand die letterlijk meehelpt om licht/stroom de ruimte in te klappen, beetje kippenvel eerlijk gezegd. Hopelijk gaat het vannacht gewoon soepel en voelen we allemaal weer even dat we meer zijn dan ons dagelijkse gedoe.