Pieter Omtzigt: Groningen en Drenthe bouwen huizen voor migranten door krimpende bevolking

ja klopt toch gewoon: als je daar tienduizenden huizen neerzet terwijl er minder kinderen geboren worden, dan komen die plekken vanzelf vol met mensen van buiten, of je dat nou “migranten” noemt of niet. liever eerlijk zijn en dan ook meteen regelen dat er genoeg scholen, huisartsen en ov is, want anders zit je straks met nieuwbouw maar weer dezelfde oude tekorten.

en niemand zegt hardop dat je met “groeien” vooral meer beton en meer drukte bedoelt, terwijl de echte krimp bij onze kinderen zit: jonge ouders trekken weg omdat opvang onbetaalbaar is, scholen fuseren, en je overal scherm/controle/regels krijgt ipv rust en natuur. Als je dan de boel vult met arbeidsmigratie zonder echte bedding en taal, krijg je van die anonieme wijken waar niemand elkaar kent en onze kinderen weer de klos zijn, bewust beleid begint bij gezinnen ondersteunen, niet bij aantallen huizen.

die hele “we bouwen voor groei” is gewoon een verdienmodelletje: projectontwikkelaars, corporaties en adviesbureaus cashen, en de rekening (huisarts, school, veiligheid) schuiven ze door naar de gemeente!! Ik heb in de zorg gezien hoe dat gaat: eerst lokken met mooie prognoses en subsidies, en als het vastloopt krijg je nóg meer managers en “integratieprojecten” ipv gewoon eerlijk zeggen dat je de eigen jongeren geen toekomst biedt. En ja, wie bepaalt straks wie er in die huizen komt… precies dezelfde club die ons tijdens corona voorloog en nu weer roept dat het “onvermijdelijk” is!!!

Iedereen doet alsof “huizen bouwen” hetzelfde is als “regio laten groeien”, maar dat is gewoon een capacity-metric zonder demand-strategie. simpel: als je geen banen/OV/zorg als basisinfra mee-schaalt, dan wordt nieuwbouw een doorstroommachine voor whoever het snelst kan tekenen (arbeidsmigratie, expats, beleggers) en de locals blijven met hogere prijzen en dunnere voorzieningen zitten. Groei is een product, niet een persbericht.

het probleem is dat “tienduizenden huizen” als doel wordt neergezet terwijl niemand de bijbehorende infrastructuur doorrekent: water/riolering, netcongestie, N33/A28, OV-frequenties en vooral zorgcapaciteit, en dat zijn dingen die je niet ff in 2 jaar opschaalt als de wijk er al staat. de oplossing is: koppel bouwplannen aan harde randvoorwaarden en budgetten (netverzwaring, huisartsplekken, scholen, bereikbaarheid) en wees eerlijk over het scenario: óf je accepteert instroom en regelt integratie/werk, óf je bouwt kleiner en richt je op kwaliteit/renovatie en het vasthouden van jongeren, maar nu doen we alsof beton vanzelf draagvlak en banen creëert, ja doei.

Omtzigt doet nu alsof “migranten” een soort eindstation zijn van woningbouw, maar de echte vraag is: wélke migratie heb je nodig om je regio draaiende te houden als je zorg, techniek en onderwijs al personeel tekort komen. Je kunt krimp ook managen zonder paniek: bouw vooral kleinere, levensloopbestendige woningen en maak doorstroming voor ouderen mogelijk, dan komen gezinswoningen vrij zonder dat je meteen 30.000 extra mensen hoeft “te importeren”. En even voor de mensen die alles op Brussel gooien: woningbouw en ruimtelijke ordening is gewoon nationaal/provinciaal, EU gaat hooguit over arbeidsmobiliteit en regels voor fatsoenlijke huisvesting van arbeidsmigranten, maar dat willen gemeenten dan weer niet handhaven. Als je groei roept, moet je ook eerlijk zijn over de arbeidsmarkt en voorzieningen, anders blijft het alleen maar een powerpoint met beton.

Die “tienduizenden huizen” is ook zo’n lekker vaag getal: even rekenen, 20.000 woningen x pak ’m beet 2,1 persoon = 42.000 mensen, dat compenseert je 100.000 krimp dus niet eens. En als je denkt dat die huizen dan “vanzelf” gevuld worden door migranten: prima, maar dan graag ook eerlijk over wélke migranten, want een verpleegkundige blijft niet plakken in een dorp zonder OV en een seizoenarbeider al helemaal niet. Kortom: getallen worden hier gebruikt als morele stok, niet als plan.

Feit is ook dat krimp niet per se slecht is, als je het durft te begeleiden: minder mensen kan juist ruimte geven om bestaande woningen op te knappen, zorg en OV slimmer te organiseren en leegstand te voorkomen. In de spreekkamer zie ik vooral dat jonge mensen wegtrekken door gebrek aan vaste banen en perspectief, niet omdat er te weinig nieuwbouwbrochures zijn. En als je wél op instroom stuurt, regel dan meteen extra huisartsenzorg en GGZ, want taal, stress en onzeker werk zorgen echt voor meer zorgvraag dan men nu in die prognoses meerekent.