Peter R. de Vries - vijf jaar geleden

je kan van de man vinden wat je wil, maar het feit dat iemand om z’n werk op straat wordt afgeschoten blijft gewoon ziek en een dikke nederlaag voor de rechtsstaat. en dat geleuter achteraf over “hand overspeeld” is lekker makkelijk praten vanaf de bank, die lui die schieten zijn het probleem en dat weten we allemaal.

bah, dat “hand overspeeld” klinkt alsof het een potje poker was en niet gewoon een land waar je dus blijkbaar doodgeschoten kan worden als je te dicht bij de waarheid komt. we mogen best kritisch zijn op de man, maar eigenlijk moeten we het ook hebben over hoe we getuigen, journalisten en hun gezinnen beschermen én hoe snel we weer doorgaan met de dag alsof dit normaal is… beetje meer liefde en verbinding met mensen die wél hun nek uitsteken, hoop dat we daar niet nog harder in worden.

het probleem is dat we persoonsbeveiliging nog steeds als “een paar mannetjes en een auto” zien, terwijl dit gewoon een keten is met informatie, dreigingsanalyse, logistiek en harde keuzes wie je wel/niet beschermt. de oplossing is dat we die beveiligings-infrastructuur schaalbaar maken (meer capaciteit, betere prioritering en minder ad-hoc), want zolang je met tekorten en bureaucratie werkt blijft de onderwereld bepalen wie er veilig over straat kan en wie niet.

Nou ja, iedereen zit te vitten op z’n karakter of z’n rol, maar wat mij steeds bijblijft is dat je dus midden in amsterdam gewoon kan worden afgemaakt en dat we daarna weer doen alsof het “een incident” was, ondertussen loopt half de stad vol met dure auto’s zonder duidelijke banen, waar komt dat geld toch vandaan, hoor. En dan maar doen alsof het alleen om beveiliging gaat, begin eens met echt afpakken en aanpakken, anders blijft het een spelletje voor de bühne, toch.

Het universum laat hier vooral zien hoe eng het is dat we de onderwereld nog steeds behandelen als “incidenten” en losse schietpartijen, terwijl het gewoon een systeem is met geldstromen, angst en stilte eromheen. En die toon van “hand overspeeld” voelt ook als een soort morele afrekening achteraf, terwijl de echte vraag is: waarom laten we mensen die voor waarheid gaan zó alleen staan, ook mentaal en maatschappelijk, niet alleen met een paar bodyguards. Als je de energie van een land normaal gaat vinden dat dit kan, dan ben je echt verder van huis dan je denkt.

Dat “hand overspeeld” gedoe vind ik altijd zo’n rare achteraf-psychologie, alsof je dan maar moet weten wanneer je moet stoppen met je werk. Aan de andere kant: het zegt ook iets over hoe we hier nog steeds onderschatten hoe hard die criminele netwerken zijn, we doen heel stoer tot het misgaat en dan staat iedereen ineens te kijken.

Ik zie het elke dag hoe “veiligheid” hier een spreadsheet is: te weinig mensen, te veel protocollen en dan verbaasd doen dat de onderwereld sneller schakelt dan de staat. En dat gesneer over “hand overspeeld” is gewoon victim blaming met een grote mond, alsof je in NL maar beter je kop kan houden als je te dicht bij de rotzooi komt. ondertussen wéér bezuinigen op politie/recherche en dan maar kaarsjes neerzetten, ja doei.

Feitje: zo’n aanslag is niet alleen een persvrijheid-ding, het is ook een trauma-golf die jaren doorwerkt bij nabestaanden, collega’s en zelfs omstanders, en daar hoor je daarna weinig meer over. dat GeenStijl-achtige hand overspeeld frame is lekker stoer typen, maar in de spreekkamer zie je juist wat intimidatie en geweldsdreiging met mensen doet, slapeloosheid, paniek, hyperalert, en dan moet je ook nog “gewoon door”. Misschien moeten we naast beveiliging ook eens serieus investeren in nazorg en mentale bescherming, anders winnen die lui alsnog.

Ik merk dat we het steeds hebben over beveiliging en “rechtsstaat”, maar bijna nooit over de voedingsbodem: iedereen ziet die dure auto’s, contant geld, ‘snelle jongens’ op Insta en we doen alsof dat gewoon lifestyle is. Zolang we die energie van makkelijk geld blijven normaliseren (ook in de bovenwereld: vastgoed, horeca, handjeklap), blijf je dit soort geweld oogsten. En dat GeenStijl-gesneer over “hand overspeeld” voelt vooral als wegkijken voor het feit dat heel veel mensen stiekem al lang weten waar het geld vandaan komt maar liever niks zeggen.

Even los van die hele hand overspeeld-borrelpraat: dit soort liquidaties werken ook als reclame richting jongeren, je ziet daarna echt meer verheerlijking van geweld, messen, “respect” en snelle cash. als je wil dat dit stopt moet je niet alleen daders opsluiten, maar ook die instroom dichtzetten, scholen, jeugdzorg, wijkteams, en ja ook gewoon keihard op witwassen en die “dure auto’s zonder baan” jagen.

ach ja, dat “hand overspeeld” is makkelijk roepen, maar ik denk dan vooral: als je al ziet dat iemand zó bedreigd wordt, waarom kan die dan nog gewoon de straat op alsof het niks is?? en ondertussen vinden we het heel normaal dat jongens van 18 met een scooter en een pistool gewoon te regelen zijn voor een paar duizend euro, daar zit de rotzooi ook.