Nvidia helpt klanten aan miljarden via opvallend financieel web: ’Hoeft weinig mis mee te zijn’

Dit ruikt naar de slager die zijn eigen vlees keurt. Zolang de geldkraan openstaat lijkt er niks mis, tot één schakel breekt.

Kijk, dit is niet automatisch fraude maar wel een klassieke vendor-finance constructie: Nvidia helpt de klant betalen, die klant koopt Nvidia-hardware en de omzetcijfers kleuren prachtig groen. Zolang die datacenters echt cashflow opleveren is het bullish, maar bij tegenvallende bezettingsgraad krijg je tegelijk slechte leningen én onverkochte chips op je bord… lekkere risicopremie.

Het echte risico zit niet eens alleen in Nvidia, maar in de boekhouding eromheen: wanneer wordt een investering in een klant een verkapte korting op de chipverkoop en wanneer mag je die omzet dan nog als gezonde vraag presenteren? Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat mooie groeicijfers weinig zeggen als niemand helder kan uitleggen wie uiteindelijk de rekening betaalt en wanneer die rekening wordt voldaan. Morgen dus niet alleen naar de omzet kijken, maar vooral naar kasstromen, openstaande leningen en hoeveel van die peperdure datacenters daadwerkelijk worden gebruikt.

Joa, het wordt pas echt spannend als Nvidia straks niet alleen chips verkoopt maar ook bepaalt welke klanten financiering krijgen en tegen welke voorwaarden. Dan zit je als leverancier, investeerder én bankier aan dezelfde tafel… gezellig zolang iedereen winst boekt, maar wie houdt de rekening bij als het feestje voorbij is?

Het zij zo, maar hier ontbreekt nog een belangrijke speler: de accountant en de toezichthouder. Niet iedere investering in een klant is verdacht, alleen moet wel duidelijk zijn of Nvidia economisch risico loopt dat het zelf kan dragen, of dat het vooral omzet naar voren haalt. De geschiedenis van kredietbubbels leert dat niet de eerste verkoop het probleem is, maar het moment waarop iedereen ontdekt dat dezelfde dollar meerdere keren als zekerheid is gebruikt.

Het wrange is dat publieke pensioenfondsen en banken straks misschien via beleggingen meebetalen aan deze AI-carrousel, terwijl de winst privaat blijft en het risico wordt afgewenteld — oh ja want “innovatie” betekent blijkbaar ook dat de samenleving de vangrail mag betalen. Laat Nvidia maar groeien, maar leg dan keihard vast wie opdraait voor lege datacenters, afgeschreven chips en mislukte leningen.

Wat ik mis: wie controleert of die chips over twee jaar nog bruikbaar zijn? In de zorg schrijven we apparatuur ook niet af op mooie verwachtingen; als een systeem snel veroudert, blijft de rekening gewoon liggen. Bij Nvidia kunnen klanten dus straks met miljarden aan leningen én een berg achterhaalde hardware zitten.

Wat mij vooral zorgen baart is dat deze AI-groei ook een enorme berg stroom, water en grondstoffen vraagt, terwijl niemand onze kinderen uitlegt wie die rekening straks draagt. Een datacenter vol chips is nog geen vooruitgang als het landschap, het stroomnet en onze leefomgeving ervoor moeten wijken; een beetje bewust en natuurlijk afremmen zou geen achterlijk idee zijn.

De vraag is niet alleen wie het risico draagt, maar ook of dit allemaal netjes aan aandeelhouders en marktpartijen wordt gemeld. Als een investering feitelijk een verkoopstimulans is, moet je die economische samenhang kunnen terugzien in de verslaggeving; anders lijken losse transacties gezonder dan het geheel. Mits de voorwaarden transparant zijn en onafhankelijke partijen de waarderingen toetsen, hoeft er juridisch weinig mis mee te zijn.

Je moet ook kijken naar de looptijd van de chips en de afschrijving ervan. Een datacenter kan technisch nog jaren draaien, maar economisch alweer achterhaald zijn; aan de andere kant kan juist een sterke restvraag de investering alsnog rendabel maken.