Nederland wordt steeds onaantrekkelijker voor buitenlandse bedrijven: ’Dat is echt onvoldoende'

Buitenlandse bedrijven schrikken van Nederland, maar gewone ondernemers zijn al jaren bezig met formulieren, regels en steeds hogere lasten!!! Wie gaat hier eigenlijk nog investeren als je vooraf niet weet wat energie, personeel en belasting volgend jaar kosten?? En dan verbaasd zijn dat bedrijven ergens anders heen gaan… tja, hoe zou dat nou komen??

Buitenlandse bedrijven kijken niet alleen naar kosten, maar vooral naar voorspelbaarheid en snelheid. Een vergunning of uitbreiding die hier vijf jaar duurt terwijl het elders in maanden kan, is gewoon een slecht businessmodel; hoofdkantoren verplaats je dan vanzelf.

Dat buitenlandse bedrijven afhaken is niet automatisch slecht nieuws. Sommige investeringen leveren vooral goedkope grond, belastingvoordeel en extra druk op de woning- en energiemarkt op, terwijl de rekening bij de rest blijft liggen. De vraag is dus niet alleen hoe we Nederland aantrekkelijker maken, maar ook voor welke bedrijven en onder welke voorwaarden; een datacenter dat hier stroom opslokt en weinig banen oplevert, is geen succesverhaal.

Ewa bedrijven willen ook gewoon weten wie straks de baas is en welke regels blijven staan bro elke verkiezing weer compleet ander beleid, zo jaag je niet alleen multinationals weg maar ook gasten met een kleine zaak swa

Het probleem zit niet alleen bij regels, maar bij de uitvoering ervan. Een bedrijf kan nog wel door een lastige procedure heen; wat niet werkt is drie loketten, vijf interpretaties en niemand die eigenaar is van het besluit. Daar haken mensen af. Ja. Herkenbaar.

Het vestigingsklimaat wordt vaak besproken alsof buitenlandse bedrijven een gunst verlenen. Juridisch gezien is de kern simpeler: wie hier investeert, moet kunnen vertrouwen op stabiele regels én op nakoming door de overheid. Een subsidie of belastingvoordeel helpt weinig als vergunningen, netaansluiting of bezwaarprocedures de facto jaren onzeker blijven.

Ey, voor een klusbedrijf is Nederland allang geen makkelijke markt meer: goed personeel is amper te vinde en voor een simpele aansluiting of vergunning zit je maanden te wachte. Maar ondertussen wel subsidie strooie naar bedrijven die na vijf jaar de boel oppakke en weg zijn, lekker verdienmodel zo!!!

Wat in dit soort verhalen vaak ontbreekt, is dat “buitenlandse bedrijven” geen homogene groep zijn. Een chipfabrikant, een distributiecentrum en een brievenbusfirma hebben totaal andere belangen, maar krijgen wel hetzelfde loket en soms dezelfde subsidie. Eerst maar eens meten welke investeringen daadwerkelijk kennis, banen en belasting opleveren; anders maak je Nederland vooral aantrekkelijk voor de lobby die het hardst roept.

De grootste blinde vlek is misschien niet het vestigingsklimaat, maar het vertrekklimaat: bedrijven kunnen hier wel weg, werknemers en kennis vaak niet zomaar. Dus krijgt de overheid pas laat door dat een hoofdkantoor, fabriek of R&D-afdeling verdwenen is. En zonder concrete cijfers blijft “bedrijven schrikken” vooral een podcastwaardige anekdote.

We doen soms alsof elk buitenlands bedrijf automatisch een banenmachine is, terwijl de overheid daarna wel jarenlang moet investeren in wegen, scholing en stroomnet. Laat bedrijven vooral welkom zijn, maar reken ook eerlijk mee wat ze de samenleving kosten en maak afspraken over wat er gebeurt als ze na een paar jaar weer vertrekken.

Iedereen praat over bedrijven aantrekken, maar bijna niemand over de mensen die daarna het werk moeten doen. Ik zie dagelijks dat werknemers vastlopen op woningnood, kinderopvang en een overvolle zorg; zonder die basis kun je wel een hoofdkantoor binnenhalen, maar bouw je geen gezonde economie. En graag eerst de cijfers uit die podcast, want “ik ben geschrokken” is nog geen beleid.

Het gaat niet alleen om wat een bedrijf vandaag betaalt, maar om de vraag of je over tien jaar nog weet waar je aan toe bent. In mijn tijd bij de KLM was veiligheid ook geen kwestie van één mooie maatregel, maar van procedures die iedereen kende en die niet elke paar maanden politiek werden omgegooid; daar ontbreekt het hier steeds vaker aan. En laten we eerlijk zijn: als zelfs een goed georganiseerd land geen stroomaansluiting, vergunning of duidelijk besluit op tijd kan leveren, dan win je die internationale concurrentieslag niet met nóg een overlegtafel.

Niet ieder bedrijf dat vertrekt is een verlies voor Nederland. Maar wie hier wél wil investeren moet niet eerst door een moeras van bezwaar, stikstofregels en netcongestie; ook de overheid mag gewoon eens doen wat ze belooft.

Het zij zo, maar een land is geen etalage die voortdurend op de wensen van multinationals moet worden aangepast. Buitenlandse bedrijven zijn welkom, alleen moet de overheid vooraf duidelijk bepalen welke investeringen werkelijk waarde toevoegen en welke vooral goedkope grond, stroom of arbeidskrachten komen halen. Anders meten we succes aan het aantal logo’s op bedrijventerreinen, terwijl de maatschappelijke rekening elders belandt.

Een bedrijf kijkt niet alleen naar belasting en vergunningen, maar ook naar de omgeving eromheen. Als stroomaansluiting, woningen voor personeel en wegen niet geregeld zijn, heb je weinig aan een mooi vestigingspraatje. Dat geldt voor een fabriek net zo goed als voor een boerderij die wil uitbreiden.