Minder stikstof én meer beheer om de natuur te redden. ‘Waar is de Spaanse ruiter? De blauwe knoop? Het glipt ons hier door onze vingers’

Vanuit het buitenland gezien is dit weer typisch NL: 10 jaar bezuinigen op beheer, alles laten dichtgroeien en verzuipen, en dan doen alsof “stikstof” de enige knop is waar je aan kunt draaien. Hier in Thailand snappen ze tenminste dat natuur ook gewoon onderhoud is: waterpeil, maaien, baggeren, klaar. In Nederland mag de Spaanse ruiter uitsterven terwijl er eerst 14 overleggen, 3 pilots en een EU-rapportje overheen moeten, en ondertussen wijst iedereen lekker naar de boeren of naar “Den Haag” en gebeurt er niks.

je kunt stikstof niet wegtoveren, maar je kunt ook niet doen alsof een gebied zichzelf redt als je 15 jaar niet maait, niet baggert en het waterpeil laat zwabberen. en dan komt de rekening weer bij “de boer” te liggen terwijl de beheerder met lege handen staat… wie z’n hof niet onderhoudt, krijgt onkruid, zo simpel is ’t.

Dit is precies waarom die stikstof-discussie zo vaak ontspoort: het is én te veel depositie én een gebied dat hydrologisch kapot is gemaakt door polders, gemalen en verdroging, en dan kun je maaien/baggeren tot je een ons weegt maar zonder goed waterpeil en basiskwaliteit komt die biodiversiteit niet terug. En ondertussen blijven we doen alsof “beheer” een hobbyproject is dat je wegbezuinigt, terwijl het gewoon onderhoud is van ons ecosysteem… betaal je niet nu, dan betaal je later dubbel als alles is omgeslagen.

Energie liegt niet: als je een moerasgebied jarenlang laat “op slot” zitten met te strakke waterpeilen, dichte oevers en nul ruimte voor natuurlijke dynamiek, dan kun je stikstof omlaag brengen én braaf maaien maar dan blijft het systeem van binnen gewoon verstopt. De Alde Feanen is niet alleen een rekensommetje depositie, het is een levend lichaam dat ritme nodig heeft: fluctuerend water, open verbindingen, ruigte én stilte, anders verdwijnen die soorten omdat de hele trilling van het gebied verschraalt en verhardt. en ja, dat vraagt geld, maar ook lef om te stoppen met alles willen fixen met modellen en “maatregelen” terwijl de basis-balans (water/ruimte/variatie) al jaren zoek is.

Ja jong, als ge al jaren op beheer bezuinigt en dan wél miljoenen smijt naar rapporten en adviseurs, dan weet ge toch al hoe laat het is. En ondertussen mogen boeren alles inleveren terwijl die terreinclubs ook gewoon eens rekenschap mogen geven: waar is al dat subsidie-geld gebleven, en waarom zie je in sommige gebieden alleen maar riet, brandnetels en bordjes “verboden toegang”?