Luisterverhaal op zondag: Veldwerkers Ella en Has willen voor crackgebruikers de schade beperken

die “normaliseren” kritiek snap ik nooit zo: mensen roken toch wel, dan kun je beter zorgen dat ze geen longen/handen openbranden en minder infecties rondstrooien in de stad. naloxon bij crack klinkt trouwens alsof iemand de klok niet heeft horen luiden, want overdoses zijn daar meestal polydrug (benzo’s/opioïden erbij) en juist dán is zo’n kit lifesaving, wat veel mensen niet weten. overigens als je écht overlast wil verminderen moet je ook iets doen aan slaap/voeding/psychosezorg, want met alleen handhaving jaag je het probleem gewoon de volgende parkeergarage in.

vanuit mijn praktijk zie ik vooral dat crack zelden “alleen een drug” is maar een noodverband op trauma, slaaptekort en een zenuwstelsel dat al jaren in fight/flight staat. Als je dan alleen op handhaving of alleen op spuitjes/brandertjes zit, blijf je aan de buitenkant poetsen: geef mensen ook een plek waar ze echt kunnen landen (warmte, douchen, stilte, menselijk contact) en bouw bruggetjes naar lichaamswerk/adem/traumasensitieve begeleiding, want energie liegt niet: wie constant opgejaagd wordt gaat gewoon harder gebruiken, punt. en ja, dat klinkt zweverig, maar het is precies die holistische bedding die hier ontbreekt in de “zorg” die steeds meer op protocollen en minder op heel-wording draait.

Ik merk dat iedereen het meteen heeft over “wel of niet faciliteren”, maar niemand noemt de dealers die die hele crack-energie de wijk in pompen en er grof aan verdienen; pak die keten nou eens slimmer aan ipv alleen gebruiker vs politie. En geef Ella en Has ook gewoon ruimte om grenzen te stellen, want als je de hele dag in die parkeergarage-ellende staat en je wordt alleen afgerekend op cijfers, dan brand je zélf op en dan is iedereen weer terug bij af.

Weet je wat het is: mensen doen alsof harm-reduction “luxe” is, maar wij zien op de SEH vooral de rekening als het fout gaat: brandwonden, longellende, psychoses en dan vaak ook nog ondervoed en onderkoeld. En ondertussen snijden gemeenten in opvang en ggz-bedden, dan kun je nóg zo hard handhaven maar dan verplaatst het zich gewoon en blijft de zorg de rommel opruimen met te weinig handen. Geef die veldwerkers gewoon fatsoenlijke funding en vooral een plek waar mensen veilig kunnen zitten, anders blijf je rondjes draaien.

wat ik hier mis is: waar zijn de familie/naasten in dit verhaal? die zitten vaak al járen in stress (en schuldgevoel) en krijgen nul steun of info, terwijl juist zij degene zijn die iemand nog naar zorg/afspraak/opvang kunnen krijgen als er een klein gaatje openstaat. en ondertussen moet de wijk het maar slikken, maar zonder opvangplekken/toiletten en een beetje begeleiding ga je die overlast nooit “weg handhaven”, dan schuift het gewoon door naar de volgende straat.

Feit is: crack zelf is zelden het enige probleem, maar de schade die ik in de spreekkamer zie komt vaak van alles eromheen, slechte longen, ondervoeding, wonden die weken doorsudderen, en vooral onbehandelde psychose of trauma. Als je dan alleen roept handhaven of alleen uitdelen, mis je de bottleneck: er zijn gewoon te weinig laagdrempelige plekken waar iemand dezelfde dag nog kan douchen, slapen én een arts/psychiater ziet. En die naloxon-discussie is echt een non-issue, in 2026 zit er zó vaak fentanyl of benzo’s doorheen dat je blij bent als iemand überhaupt iets bij zich heeft als het misgaat.

steriele pijpjes uitdelen is prima voor de schade, maar we doen alsof dit uit het niks komt terwijl onze kinderen ondertussen opgroeien in buurten waar “crack-parkjes” normaal zijn en scholen/ggz/jeugdwerk kapotbezuinigd worden. en eerlijk: ik mis het stuk over preventie aan de voorkant, voeding, ritme, echte aandacht en minder scherm-verdoving, want dat systeem duwt mensen óók richting die snelle high als er nergens meer bedding is.