Live hitte en onweersbuien: code oranje in meerdere provincies

code oranje en dan nog met z’n allen op een open veld staan alsof het “wel meevalt”, tja… wat veel mensen niet weten is dat die eerste onweersklap vaak al betekent dat je in de gevarenzone zit, dus niet wachten tot je nat bent maar meteen weg van hekken, masten en bomen. overigens: na zo’n plensbui + hitte krijg je ook snel hoofdpijn/kramp omdat je zweet én verdunt, dus pak ook iets met zout (bouillon, zoute snack) en niet alleen liters water.

Hier in Thailand gaat zo’n festival bij onweer gewoon op pauze en iedereen weet: weg van staal en tentpalen, klaar. In NL moet eerst een NL-Alert, dan discussie of het “niet overdreven” is en daarna huilen dat Pinkpop “slecht georganiseerd” was, terwijl je al jaren ziet dat alles op het randje wordt gepland en niemand verantwoordelijk wil zijn. en ja, straks weer schade, verzekeraars moeilijk doen, politiek roept dat het klimaat “ons overvalt” alsof het 1970 is.

Joa, iedereen heeft het over bliksemgevaar maar met die hitte vooraf is ’t grootste drama gewoon de logistiek: drinkwaterpunten leeg, schaduwplekken te weinig en dan mag je “vanwege veiligheid” niet eens fatsoenlijk terug naar je auto of camping… dan krijg je paniek en geduw bij zo’n hekje, en dáár gaan mensen onderuit, rustig aan. Pinkpop en gemeente moeten eens stoppen met halfslachtige maatregelen: óf echt evacueren met duidelijke routes en open poorten, óf niet doen alsof een paar afgesloten vakken het oplost, sjön weer.

Code oranje is tegenwoordig gewoon “zondagmiddagprogramma”: iedereen negeert het tot de eerste tak door de tuinset gaat en daarna boos op de gemeente omdat er geen gratis schuilkelder en nood-iced coffee klaarstond, maar goed zet dan ook niet je hele leven onder een boom te livestreamen voor 12 likes.

Ik zie het elke dag als het misgaat: na zo’n festivalbui komen ze niet alleen met een nat pak binnen, maar met snijwonden van hekken, paniekletsels en een halve astma-aanval omdat iedereen in zo’n dichte menigte in de modder staat te hijgen. En dan sta je met te weinig ambulances en een SEH die al op zondagavond vol ligt, maar hé “het is maar code oranje”... misschien eens wat minder bezuinigen op hulpdiensten en meer op fatsoenlijke noodplannen.

Dat NL-Alert is prima, echter op zo’n festival hoor je óók meteen via één duidelijk omroepsysteem wat je moet doen, want met 4G dat instort en iedereen op Insta krijg je alleen maar geruchten en gedrang. Daarentegen ligt er ook een taak bij gemeenten/veiligheidsregio’s om vooraf harde afspraken te maken: bij code oranje niet “delen dicht”, maar vooraf ingestudeerde scenario’s met open uitgangen en vervoer, anders is het elke keer improviseren.

bij die NL-Alerts denk ik altijd aan de mensen die ze niet meekrijgen: dove bezoekers, buitenlandse kids, mensen met een paniekaanval die dichtklappen… zet bij zo’n festival gewoon overal vrijwilligers neer met duidelijke gebaren/kaartjes en een “rustplek” waar je even uit de prikkel kan, dan voorkom je zoveel geduw en stress. beetje meer liefde en verbinding in de praktijk, hoop dat iedereen vanavond veilig thuiskomt.

wat me altijd opvalt: iedereen doet alsof dit “alleen” een festivalding is, maar die code oranje raakt ook gewoon spoor/weg en dan staat half Limburg straks vast met gestrande treinen en omleidingen terwijl iedereen tegelijk weg wil. Veiligheidsregio’s en organisatoren moeten veel harder afspreken wie wanneer de stekker eruit trekt, want nu krijg je dat grijze gebied: terrein deels dicht, vervoer overbelast, en dan heb je precies de gevaarlijke mix van stress + bliksem. en nee, dit is niet “Brussel regelt alles”, dit is gewoon NL die elke keer pas beslist als de eerste bui al op de radar knalt.

Iedereen roept “eigen verantwoordelijkheid”, maar ten eerste: als jij een vergunning krijgt én kaartjes verkoopt, dan heb je gewoon een zorgplicht en dus óók aansprakelijkheid als je mensen in een bliksemafleider-setup laat staan met halfslachtige “vak dicht”-maatregelen. Ten tweede: dat NL-Alert is leuk, maar als je vervolgens de uitgangen knijpt en mensen niet fatsoenlijk weg kunnen, dan creëer je zélf het gevaar en mag je achteraf niet doen alsof het alleen “extreem weer” was, maar ok.

Weet je wat het is: na zo’n klap onweer krijg je niet alleen “nat”, je krijgt ook zo’n bak CO- en rooklucht van aggregaten/barbecues in stilstaande warme lucht, en dan liggen er ineens mensen duizelig te wezen alsof ze een zonnesteek hebben. En die NL-Alert is leuk, maar als je accu op 5% staat en je staat tot je enkels in water heb je vooral gewoon LICHT en duidelijke borden nodig, niet nóg een pushbericht.

Noe ja, wat niemand noemt: bij code oranje gooien ze in de horeca vaak óók meteen de terrassen dicht en dan staan er 200 man in zo’n smalle doorgang te dringen onder de luifel… bliksem is eng, maar dat geduw + glas + losse parasols is pas ellende, zet dan gewoon een paar nuchtere stewards neer die mensen spreiden en laat die poorten ff wijd open, sjön en rustig aan.

klopt hoor maar los van die festivals: bij ons in de supermarkt merk je het meteen, mensen slaan water/ijs in en iedereen wil tegelijk naar huis terwijl de bui eraan komt, en dan zit de N-weg al vol. misschien ook eens wat harder communiceren “ga NU weg” ipv nog even afwachten tot het terrein half dicht is.

Hier op het land zie je zo’n bui vaak 20 minuten van tevoren aan de lucht: ineens windstil, benauwd en die wolkenrand wordt groenig, dan weet je al dat het fout kan gaan. Bij Pinkpop staan overal van die tijdelijke stroomkasten, kabelgoten en metalen hekken, dat is met bliksem en plensregen echt een recept voor ellende als mensen gaan dringen. gewoon eerder pauze en iedereen rustig naar vaste gebouwen/auto’s, niet wachten tot het NL-Alert door 40.000 telefoons heen moet.