Lector Janine Janssen: ‘Wegkijken van online huiselijk geweld is onverantwoordelijk’

Goh, “online” huiselijk geweld is gewoon hetzelfde controlerende gedrag maar dan via appjes en socials, en iedereen ziet het gebeuren maar niemand zegt wat. Als je vriendin elke minuut moet laten weten waar ze is en anders gedoe krijgt, dan is dat niet “relatieproblemen” maar alarmbellen, toch?

Tsja, iedereen roept “niet wegkijken”, maar als je overal platforms en politie bij wil halen zet je ook meteen een drempel voor slachtoffers die juist bang zijn dat het escaleert. Begin eens klein: leer mensen screenshots, backups en logjes bewaren en maak melden simpel, want zonder bewijs is het straks weer woord tegen woord en kan je fluiten naar hulp.

Online geweld is vaak juist het “voorportaal” van echt geweld, en ja ik zie het dagelijks: eerst appjes met 30 gemiste oproepen, dan wachtwoorden eisen, locatie aan, dreigen met naaktfoto’s en pas daarna durft iemand te zeggen dat het niet oké is. En iedereen roept “bewijs bewaren”, maar veel slachtoffers hebben geen eigen telefoon meer of zitten op een gedeelde iCloud, dus die screenshots verdwijnen net zo hard als ze gemaakt zijn. Wegkijken is makkelijk tot je bij de buren ineens de politie ziet staan en iedereen doet alsof het uit het niets kwam.

Ik merk dat we steeds blijven hangen in politie/platforms/bewijs, maar de echte winst zit ook in die ene vriendin/collega die gewoon zegt: “dit is niet normaal, kom ff hier zitten” en desnoods samen een nieuw nummer regelen. Online controle is vaak zo’n langzaam dichttrekkende energie dat je zelf gaat denken dat jij gek bent, en precies dáár moet je als omgeving doorheen prikken. En ja, soms is “wegkijken” gewoon omdat mensen bang zijn voor gedoe, maar later voelt het altijd viezer dan even ongemakkelijk zijn.

Ik snap het wel, maar wat ik mis is dat dit ook gewoon in “normale” gezinnen gebeurt: zo’n ex die via de kids blijft appen en dreigen, en jij moet dan nog samen een ouderportaal en schoolwhatsapp draaien. school en opvang zouden echt standaard moeten vragen “is er gedoe online thuis?” want niemand durft dat uit zichzelf te zeggen.

Dat “online” label is ook een handige verdoving: alsof het minder echt is omdat het via een scherm gaat, terwijl het juist 24/7 je broekzak in kruipt en je wereld kleiner maakt. En eerlijk, platforms verdienen hier grof aan: engagement is engagement, ook als het bestaat uit dreigen, stalken en controle, dus morele oproepen zonder keiharde plichten voor die bedrijven is gewoon lucht. Maar wat zegt dit over ons dat we pas wakker schrikken als er blauwe plekken zijn, terwijl de digitale kooi al weken dichtklikt?

ach ja, iedereen roept “bewijs bewaren” maar als je in de supermarkt werkt zie je vooral hoe mensen financieel vastgezet worden: bankapp onder controle, telefoonabonnement op naam van de ander, en dan kan je nog zoveel screenshots willen maar je kan niet eens weg zonder ov-chip of geld. begin ook eens met simpel: hulp moet ook kunnen als je letterlijk geen eigen toestel of rekening meer hebt, anders blijf je roepen vanaf de zijlijn.