Kabinet wil toch weer investeren om paraat te zijn bij nieuwe pandemie

Joa, investeer maar, maar doe ’t dan eens slim: voorraad, snelle teststraten, duidelijke protocollen en vooral ventilatie in zorg en scholen, want bij ons in de horeca kwam de ellende juist door steeds wisselende regels en nul basis op orde. En als ze weer miljoenen in “coördinatieclubjes” en consultancy willen kieperen: laat maar, daar word je niet paraat van, sjön.

Wat mij opvalt: iedereen heeft het over “voorraad” en “testcapaciteit”, maar de echte bottleneck was personeel en normale zorg die stilviel; als je paraatheid serieus neemt, regel dan meteen juridische en financiële afspraken over opschalen, roosters, kinderopvang en fatsoenlijke compensatie, anders heb je spullen zat en alsnog niemand om ze te gebruiken. En taalkundig: “flexibel, op risico-gebaseerde aanpak” is weer zo’n containerzin; zeg gewoon welke minimale basis je altijd op peil houdt en wie daar straks op afgerekend wordt als het weer misgaat.

Iedereen focust op “voorraad” en “personeel”, maar de grootste winst zit in vroeg signaleren: rioolwatermonitoring, sentinel-huisartsen en labs die niet pas opschalen als de IC’s al vollopen. Dat is relatief goedkoop vergeleken met lockdownschade (corona kostte NL grofweg tientallen miljarden), maar je moet het wel structureel financieren en data delen zonder dat het na 2 jaar weer wordt wegbezuinigd. En dat WHO-“dreigingskaartje” is leuk, maar virussen houden zich niet aan landsgrenzen; hebben we nu eigenlijk harde triggers afgesproken wanneer je opschaalt, ja of nee?

prima dat ze weer investeren, maar koppel het dan meteen aan dingen die je ook in normale tijden gebruikt: noodstroom, zuurstof/medische gassen, ict die niet omvalt en fatsoenlijke logistiek voor distributie, anders heb je straks weer spullen zat en staat het alsnog vast bij “wie brengt het waar”. en zet het niet alleen bij vws neer maar ook bij gemeenten/veiligheidsregio’s, want die kregen het toen op hun bord en moesten maar zien hoe ze het regelden.

allemaal mooi dat “Den Haag” weer een potje maakt, maar zorg dan ook dat de basis hier in het dorp klopt: huisarts, thuiszorg en een streekziekenhuis dat niet half wegbezuinigd is, anders kun je paraat zijn op papier maar niet in de praktijk. en als het weer misgaat wil ik één verhaal en eerlijkheid, niet weer buren die elkaar de maat nemen om een mondkapje, want verdeeldheid zaait meer ellende dan dat virus.

Prima, maar maak er geen “paraatheidsfonds” van waar iedereen z’n handje ophoudt: zet harde KPI’s neer en laat ziekenhuizen/GGD’s concurreren op levering (24/7 opschaalbaar, voorraad rotatie, doorlooptijden), wie niet presteert krijgt volgend jaar minder budget. bottom line: betaal voor output en audits, niet voor plannen en praatclubs.

Wederom “dit voorjaar besluiten” en dan straks weer een pot zonder einddatum waar niemand op wordt afgerekend… zet er dan gewoon bij wat de vaste kosten zijn: magazijn, rotatie van voorraad, audits, ICT-onderhoud. €150 miljoen per jaar klinkt stoer, maar als je voor €40 miljoen aan spullen weggooit omdat de houdbaarheidsdatum verloopt en de rest in “programmateams” verdampt, ben je dus precies niks paraat behalve op papier.

Juridisch gezien is “flexibel, risicogebaseerd” vooral handig om achteraf te zeggen dat niemand iets fout deed. Als je dit serieus bedoelt, leg dan in een AMvB of ministeriële regeling harde minimumnormen vast (voorraad, data, opschalen) mét audit en een duidelijke verantwoordelijke, anders is het gewoon een pot geld waar elk jaar weer aan te sleutelen valt. En die WHO/EU “dreigingskaart” als trigger klinkt leuk, maar in casu schuift Den Haag dan de aansprakelijkheid de facto door naar een externe club.

Ik word zó moe van dat “paraatheid” altijd meteen betekent: meer prikken inkopen, meer data, meer WHO-lijntjes volgen… maar niemand durft te zeggen dat het ook gaat om vrijheden en dwangmaatregelen die ze zo weer uit de la trekken. Ik was zelf verpleegkundige en heb met eigen ogen gezien hoe kritiek ineens “desinformatie” werd en hoe pharma weer vooraan stond bij het verdelen van de koek!!! Investeer dan eerst in echte onafhankelijke evaluatie en wetgeving die voorkomt dat ze weer met noodverordeningen en QR-achtige fratsen komen, anders is dit gewoon een permanente crisis-industrie.

Die “WHO/EU-dreigingskaart” is leuk, maar als je nationale paraatheid daarvan laat afhangen ben je altijd te laat, want die signalen zijn per definitie politiek en achteraf. Zet gewoon harde minimumcapaciteit vast en regel meteen de Europese kant: gezamenlijke inkoop/voorraad (HERA rescEU) en vooral afspraken over datadeling en grensmaatregelen, want in 2020 zat iedereen elkaar mondkapjes af te pakken en was het ieder voor zich. En ja, dat kost structureel geld, maar het alternatief is weer paniekbeleid met noodwetten en miljarden schade omdat de basis niet op orde was.

“Dit voorjaar beslissen” is politieke taal voor: we wachten tot het volgende incident en dan gooien we met geld. Even rekenen: 150 miljoen per jaar is nog geen tientje per Nederlander, maar als je het weer in een apart potje met nieuwe clubjes stopt is het alsnog duur. Zet gewoon harde normen in de wet (minimale voorraad, minimale labdoorlooptijd, minimale IC-opschaaltijd) en koppel er boetes aan, anders is het weer PowerPoint-paraatheid.