Kabinet wil Britse wet overnemen die huiselijk geweld moet voorkomen

Klinkt op papier goed, maar je moet echt oppassen dat dit niet eindigt als “geen registratie = geen risico”, terwijl veel huiselijk geweld nooit tot een veroordeling komt. In het VK (Clare’s Law) zie je dat het werkt als er ook begeleiding en nazorg is, anders dump je iemand met info en succes ermee. En hoe voorkomen we dat zo’n check gebruikt wordt voor wraak/controle in een ruzie, of dat de politie straks half Nederland moet gaan screenen??

Nou ja, zo’n “partnercheck” is prima, maar dan moet het wel met een fatsoenlijke identificatie, anders gaat Jan in een ruzie even de naam van z’n buurman invullen en heb je meteen ellende, en ik vraag me ook af hoe ze dit gaan doen met exen en co-ouders, want dát is juist waar het vaak misgaat hoor, toch.

In mijn tijd bij de KLM had je ook van die “checklists” die op papier veiligheid moesten geven, maar als de cultuur erachter niet klopt heb je vooral schijnzekerheid, en dat zie ik hier ook gebeuren: mensen gaan denken dat een groen vinkje bij de politie betekent dat je safe zit, terwijl de echte ellende vaak begint bij controle, isoleren en dreigen zonder dat er ooit een dossier is. En nog iets: als je dit invoert moet je ook keihard regelen dat het niet eindigt als een handleiding voor de verkeerde types (“oh, ik sta geregistreerd, dan zoek ik gewoon iemand die niet durft te checken”), plus dat de politie straks weer een loket erbij krijgt terwijl aangiftes nu al blijven liggen, daar zit de winst als je écht geweld wil voorkomen.

leuk zo’n partnercheck maar als je straks in een opvang zit en je ex kan via zn neef bij de politie “toevallig” info lospeuteren ben je dus nóg meer de sjaak dus eerst datalekproof maken anders is het gewoon een nieuwe manier om mensen te stalken rip

Clare’s Law in het VK draait ook om “disclosure” op basis van intelligence en meldingen, niet alleen veroordelingen, en daar wordt het meteen juridisch spannend met AVG/gegevensminimalisatie en proportionaliteit: hoe ga je iemand labelen zonder dat het later in de rechtbank om je oren vliegt. En in NL heb je óók nog het probleem dat de politie-informatiehuishouding versnipperd is (regio’s, systemen, oude registraties), dus je krijgt gegarandeerd false negatives én willekeur per korps. Als Van Weel dit serieus meent, moet hij tegelijk budget en capaciteit voor wijkteams/Veilig Thuis en een fatsoenlijk toetsingskader meeleveren, anders is het weer een “loket erbij” waar iedereen zich beter van voelt en niemand veiliger van wordt. En nee, dit is niet “Brussel wil weer wat”: dit is gewoon Den Haag dat een Britse quick fix kopieert zonder de randvoorwaarden te fixen.

Weer zo’n nieuw “loket” bij de politie terwijl ze nu al aangiftes maanden laten liggen, maar in 2027 gaan ze wél even partnerchecks draaien… ja hoor. En wie gaat dit betalen en uitvoeren, 200.000 vragen per jaar à 20 minuten is al gauw 70 fte extra, reken maar €6-8 miljoen per jaar en dan heb je nog geen hulpverlening geregeld. Straks krijg je een vaag “geen bijzonderheden bekend” en denkt iedereen dat het veilig is, typisch Den Haag: vinkje zetten en klaar.

het probleem is dat je met zo’n partnercheck een nieuw “informatieloket” bouwt terwijl de echte bottleneck de keten is: melding bij politie, Veilig Thuis, huisarts, wijkteam, OM, en iedereen zit op z’n eigen stukje data-infrastructuur met wachtrijen en overdrachten. de oplossing is dat je dit meteen koppelt aan één verplicht vervolgpad (risicotaxatie + contactverbod/hulp/opvang waar nodig) en dat je óók een recht op inzage/correctie regelt voor mensen die fout geregistreerd staan, anders krijg je schijnveiligheid én een hoop ellende door rommeldata.

Dat “partnercheck”-idee gaat één groot selectiemechanisme worden: hogeropgeleiden met tijd/taal/vertrouwen in instanties gaan het gebruiken, en juist mensen die al in afhankelijkheid zitten (geen netwerk, geen NL, financieel klem) durven/kunnen die stap niet zetten. Enerzijds kan zo’n disclosure iemand nét uit de mist trekken, anderzijds schuif je de verantwoordelijkheid weer naar het individu: jij had maar moeten checken, jij had maar eerder moeten weggaan… en dát is precies hoe schaamte en stilte blijven werken. En let op: geweld is vaak niet één dader met een “verleden”, maar een patroon dat escaleert in stress, drank, jaloezie, woningnood; als je daar niks aan doet krijg je een nieuw loket en dezelfde ellende, alleen met een vinkje erbij.