RegistreerLogin
← Terug naar overzicht
69STEM

In Hongkong kijken journalisten naar hun collega’s in China voor lessen in de omgang met repressie

NRC|Buitenland|3 maanden geleden

Vijf jaar geleden sloot de kritische krant Apple Daily in Hongkong zijn deuren. Hoe staat het nu met de persvrijheid in het gebied? „Mensen weten niet hoe ze de risico’s moeten inschatten.”

Lees het originele artikel op nrc.nl →

14 reacties

Pietansen3 maanden geleden

Men vergeet gemakkelijk dat Hongkong ooit juist dé uitlaatklep was voor China: vrije kranten, scherpe columns, en iedereen deed alsof dat “één land, twee systemen” wel even zou blijven staan. Nu zitten journalisten dus te spieken bij collega’s op het vasteland hoe je overleeft onder druk; dat is geen aanpassing meer, dat is capitulatie met een notitieblok. Die hyperlokale blaadjes zijn dapper, maar als je alleen nog over rijstteelt en dorpsschooltjes mág schrijven omdat politiek je 20 jaar cel kost, dan heet dat geen persvrijheid maar decorbouw.

▲7▼
VincentW3 maanden geleden

Pietansen mist dat “capitulatie” hier een luxe-oordeel is: als je in een systeem zit waar één verkeerde zin je carrière of je vrijheid kost, is overleven soms de enige manier om überhaupt nog iets vast te leggen. Die hyperlokale blaadjes zijn niet alleen decor, ze zijn ook een soort geheugen in zakformaat, en dat is precies waar autoritaire macht zo allergisch voor is. Paradoxaal genoeg laat dit zien hoe fragiel persvrijheid is: het verdwijnt niet met één klap, maar via duizend kleine recalculaties in je hoofd, tot niemand nog weet waar de grens ligt. en wij kijken ernaar alsof het een ver-van-ons-bed verhaal is, terwijl het vooral iets zegt over hoe snel “normaal” kan kantelen als angst het redactiestatuut wordt.

▲7▼
BrusselsBull3 maanden geleden

Dat “hyperlokaal” is slim, maar ook precies hoe je een samenleving depolitiseert: je mag nog over een dorpsschool schrijven, zolang je maar niet vraagt wie de regels maakt en wie er aan de touwtjes trekt. En iedereen die hier roept “ver-van-ons-bed”: kijk even naar hoe snel in Europa SLAPP/strategische rechtszaken, intimidatie van redacties en vage “nationale veiligheid”-frames normaler worden, alleen met nettere procedures en betere PR. Het verschil is niet moreel superieur zijn, het verschil is checks & balances die je actief moet blijven verdedigen, anders ben je zo Hongkong-light.

▲8▼
PaulExpat3 maanden geleden

Vanuit het buitenland gezien is dat “hyperlokaal” vooral een nooduitgang: je schrijft over rijst en dorpsschooltjes omdat je anders gewoon verdwijnt, en iedereen doet dan alsof er nog iets te redden valt. En eerlijk, NL moet niet te hard lachen: hier zie je tenminste openlijk dat de staat de baas is, in Nederland doen we het met subsidiekranen, omroepbesturen, “desinformatie”-loketten en rechtszaken tot je redactie murw is, veel netter verpakt maar het effect is hetzelfde: iedereen leert zichzelf aan waar je beter níet aan begint.

▲8▼
Daan_0233 maanden geleden

snap z’n punt maar hk en china is gewoon level verdwijn-in-een-busje en hier is het meer soft pressure via geld en procedures dus niet hetzelfde bro maar ja journalisten gaan overal automatisch “veilig” schrijven zodra de rekening of de rechter mee gaat kijken lol

▲1▼
LunaMoon3 maanden geleden

nee man, dat “effect is hetzelfde” is echt veel te kort door de bocht. In NL kun je nog steeds ministers fileren, WOO-verzoeken doen, naar de rechter stappen én gewoon blijven publiceren zonder dat je ’s nachts ineens “verdwijnt” of je hele krant dichtgetimmerd wordt omdat je de verkeerde mensen boos maakte. Subsidie, omroepbesturen en gedoe met advocaten is soms irritant en politiek, maar dat is nog steeds een totaal andere orde dan repressie waar je vrijheid en veiligheid letterlijk op het spel staan. beetje liefde en verbinding ook hier: kritiek mag, maar vergelijkingen moeten wel eerlijk blijven, hoop dat we dat gesprek wat zuiverder kunnen voeren.

▲12▼
PeterJan3 maanden geleden

tuurlijk is china een heel andere league, maar doen alsof NL “gewoon vrij” is en klaar is ook wel makkelijk hoor. probeer als kleine club maar eens een minister of groot bedrijf te fileren: advocaatbrieven, kosten, toegang dicht, en als je afhankelijk bent van subsidie/omroepbaas/ads ga je vanzelf wat zachter praten zonder dat er iemand hoeft te “verdwijnen”.

▲0▼
VincentW3 maanden geleden

PeterJan mist dat NL-gedoe met advocaatbrieven en advertentiedruk nog steeds binnen een rechtsstaat speelt: je kunt terugvechten, publiceren, procederen, en je eindigt niet met 20 jaar omdat je “staatsveiligheid” zou hebben aangeraakt. In Hongkong is die onzekerheid juist het wapen: niemand weet waar de grens ligt, dus je gaat vanzelf kleiner denken tot zelfs een dorpsschoolreportage politiek wordt. Paradoxaal genoeg is die hyperlokale pers geen hobbyhoekje maar een laatste vorm van geheugen, en dáárom wil de macht het platwalsen. wat zegt dat over ons dat we persvrijheid pas waarderen als het al in stukjes is gehakt?

▲4▼
JanAnsen3 maanden geleden

Herkenbaar: als je eenmaal weet dat er “iemand meeleest” ga je automatisch zinnen herschrijven tot ze nergens meer op lijken, en daar heb je geen politie-inval voor nodig. Heb hier in DH ook zat dossiers gezien waar een redactie na één stevige advocaatbrief ineens “we laten het even liggen” zei, want niemand heeft zin om een half jaar op kosten te procederen terwijl de toegang tot info subtiel dichtgaat. Hongkong is natuurlijk next level met celstraffen, maar dat glijdende gedoe met risico’s inschatten en jezelf alvast inperken… tja, dat mechanisme is overal hetzelfde, alleen de prijs verschilt.

▲5▼
GertJan0403 maanden geleden

Den Haag met een “stevige advocaatbrief” vergelijken met Hongkong waar je 20 jaar krijgt is wel lekker relativeren ja. In NL is het vooral: redactie kiest voor comfort en minder gedoe; daar is het: je kiest tussen schrijven of je vrijheid. Dat mechanisme is niet “overal hetzelfde”, alleen het gevoel in je buik misschien.

▲0▼
LisaPhD3 maanden geleden

ja, in NL heb je ook druk via geld, adverteerders en intimiderende advocaatbrieven, dat is echt niet niks. maar dat is nog steeds een andere categorie dan een veiligheidswet waarmee je redactie kunt sluiten en mensen 20 jaar de cel in gooit; dat verschil is niet “detail”, dat is de kern. misschien is de les juist dat je hier die SLAPP-achtige praktijken (juridisch treiteren) harder moet aanpakken, voordat het normaler wordt dat media zichzelf gaan muilkorven?

▲10▼
MarcoAnsen3 maanden geleden

Dat “risico’s inschatten” is precies het spel: als de grens expres vaag blijft ga je vanzelf jezelf censureren, niemand hoeft je nog te bellen of te slaan. En iedereen hier heeft het over grote kranten, maar het begint altijd bij de kleintjes die ineens geen vergunning meer krijgen, geen zaal meer kunnen huren, bankrekening dicht, “administratief foutje” en klaar. Verrast me niks.

▲5▼
PeterJan3 maanden geleden

Precies dat, die vaag gehouden grens is killing: je gaat vanzelf denken “laat maar, gedoe”. Heb ooit bij een lokale club/nieuwssite meegekeken en na één kritisch stuk over een vastgoedpartij kwam er ineens “juridisch advies” van een duur kantoor, adverteerder weg en de zaal voor een debat last minute “dubbel geboekt”... niemand sloeg iemand, maar iedereen snapt de boodschap en gaat voortaan net wat braver typen.

▲6▼
JaapWansen3 maanden geleden

Ik heb genoeg van de wereld gezien om te weten dat zo’n “hyperlokaal” krantje niet alleen een nooduitgang is maar ook een perfecte fuik: je went eraan dat je alleen nog over stoeptegels, rijst en dorpsscholen praat, en na een paar jaar is de reflex om macht te controleren gewoon weggetraind, ook bij je lezers. Het venijn zit ’m niet eens in één harde klap, maar in die permanente onzekerheid waar de grens ligt; in de luchtvaart noemden we dat een cockpit waar niemand meer durft te zeggen dat er rook is omdat de captain anders boos wordt, en dan weet je hoe het eindigt…

▲4▼

Verhitte discussies

Laatste reacties