In Hongkong kijken journalisten naar hun collega’s in China voor lessen in de omgang met repressie

Men vergeet gemakkelijk dat Hongkong ooit juist dé uitlaatklep was voor China: vrije kranten, scherpe columns, en iedereen deed alsof dat “één land, twee systemen” wel even zou blijven staan. Nu zitten journalisten dus te spieken bij collega’s op het vasteland hoe je overleeft onder druk; dat is geen aanpassing meer, dat is capitulatie met een notitieblok. Die hyperlokale blaadjes zijn dapper, maar als je alleen nog over rijstteelt en dorpsschooltjes mág schrijven omdat politiek je 20 jaar cel kost, dan heet dat geen persvrijheid maar decorbouw.

Dat “hyperlokaal” is slim, maar ook precies hoe je een samenleving depolitiseert: je mag nog over een dorpsschool schrijven, zolang je maar niet vraagt wie de regels maakt en wie er aan de touwtjes trekt. En iedereen die hier roept “ver-van-ons-bed”: kijk even naar hoe snel in Europa SLAPP/strategische rechtszaken, intimidatie van redacties en vage “nationale veiligheid”-frames normaler worden, alleen met nettere procedures en betere PR. Het verschil is niet moreel superieur zijn, het verschil is checks & balances die je actief moet blijven verdedigen, anders ben je zo Hongkong-light.