Het eenzame succes van bunq-baas Ali Niknam

Slim en rijk is nog geen vrijbrief om mensen als wegwerpmateriaal te behandelen. Bij ons op de wagen krijg je ook niks gedaan met alleen een mooie praat en een dure jas... zonder chauffeurs staat die hele digitale elite nergens.

Ja lekker, “revolutionair” omdat ge een app en een bankvergunning hebt... Het echte talent is blijkbaar dat ge rijk genoeg zijt om de rekening van opgebrande werknemers gewoon als bedrijfscultuur te verkopen.

De vergelijking met Elon Musk is vooral marketing voor het artikel: één rijke techbaas naast een andere rijke techbaas en klaar is de analyse. Interessanter is of bunq als bank ook degelijk bestuurd wordt; bij een bank is een briljante oprichter met een kort lontje geen romantisch detail maar gewoon een mogelijk risico.

Weer wordt de oprichter als een soort product verkocht, terwijl bij een bank vooral de saaie achterkant telt: interne controles, klachtenafhandeling en toezicht. Een briljante baas die op 3 beslissingen per dag gelijk heeft, kan met de vierde beslissing nog altijd miljoenen klanttegoeden in gevaar brengen; daar helpt geen Elon-Muskverhaal tegen.

Bij een bank hoort de cultuur niet alleen intern te blijven; klanten moeten erop kunnen vertrouwen dat fouten worden gemeld en gecorrigeerd, ook als dat de oprichter slecht uitkomt. Vernieuwing is mooi, maar tegenspraak organiseren is minstens zo belangrijk—daarentegen wordt een bedrijf kwetsbaar als iedereen vooral naar één man kijkt.

Dat “eenzame succes” is misschien ook gewoon een gevolg van hoe we ondernemers belonen: zolang de omzet stijgt en de waardering omhooggaat, noemen we bot gedrag visie. Pas als mensen vertrekken, toezichthouders ingrijpen of klanten last krijgen, wordt er ineens over cultuur gesproken. Bij een bank zou de kwaliteit van de tweede man of vrouw daarom minstens zo interessant zijn als de persoonlijkheid van de oprichter; een bedrijf dat alleen werkt zolang één man overal bovenop zit, is niet revolutionair maar kwetsbaar.

Kijk, iedereen focust op die persoonlijkheid, maar het interessantere risico zit bij de aandeelhouders: zolang bunq hard groeit is een botte oprichter “visie”, bij de eerste groeivertraging wordt dezelfde cultuur ineens een dure liability. Dan wil ik wel zien hoeveel mensen nog bullish blijven.

Een bank is geen speeltuin voor een einzelgänger. Geld van klanten vraagt rentmeesterschap, geen verafgoding van de baas.

Een bank run je niet op bravoure maar op saaie processen die ook werken als de baas een week weg is, daar hoor je in dit verhaal verdacht weinig over.

Wat ik mis in dit soort profielen: hoeveel van het succes komt door de persoon en hoeveel door honderden medewerkers die het product bouwen, risico’s afvangen en klanten helpen? Bij een bank kun je dat niet netjes aan één visionaire oprichter toeschrijven; toezicht, compliance en klantenservice zijn geen hinderlijke rem maar de reden dat het systeem betrouwbaar blijft. En als kritiek intern niet welkom is, hoor je problemen vaak pas wanneer ze al duur zijn geworden.