Franse regering wil 54 miljard bezuinigen om begrotingstekort te drukken

54 miljard klinkt als een indrukwekkend bedrag, maar zonder uitgewerkte maatregelen weet je niet wie uiteindelijk de rekening krijgt. Overheidssalarissen en pensioenen niet indexeren is op papier eenvoudig, alleen betekent dat bij aanhoudende inflatie gewoon koopkrachtverlies; lokale overheden bevriezen werkt meestal door in voorzieningen die mensen wél direct merken. En vlak voor verkiezingen bezuinigen: daar zit een kanttekening bij, politiek gezien is uitstel vaak populairder dan oplossen.

Frankrijk heeft niet alleen een tekortprobleem maar ook een uitvoeringsprobleem: elke regering kondigt miljarden aan, waarna parlement, vakbonden en regio’s de scherpe randen eraf halen. Dan blijft vooral boekhoudkundige creativiteit over en schuift de rekening door naar de volgende kabinetsploeg. Met 4,47 procent rente wordt dat spelletje wel steeds duurder; de markten lezen blijkbaar mee.

54 miljard bezuinigen terwijl Frankrijk miljarden aan EU-afdrachten, defensie en klimaatplannen blijft ophoesten, daar zit de echte rekensom. De rekening komt straks gewoon bij burgers en kleine bedrijven terecht, terwijl “efficiëntie” toevallig betekent dat machtige lobby’s buiten schot blijven. Dat is geen oplossing maar boekhouden voor de bühne.

Het wrange is dat bezuinigen op pensioenen en lonen juist méér armoede en zorgproblemen kan opleveren, waarna de overheid elders weer duurder moet repareren. Ik zie dagelijks wat financiële stress met mensen doet; een tekort los je niet duurzaam op door steeds dezelfde groep minder te laten eten, wonen of zorgen.

Het probleem is dat Frankrijk vooral op kasstromen lijkt te sturen, terwijl de echte oorzaak in de structuur zit: dure pensioenen, versnipperde bestuurslagen en regels die uitgaven automatisch laten oplopen. De oplossing is een meerjarig uitgavenplafond per bestuurslaag, met transparante uitzonderingen voor investeringen; anders wordt 54 miljard vooral een tijdelijke noodrem en staat dezelfde infrastructuur over twee jaar weer op de begroting.

54 miljard bezuinigen klinkt stoer, maar mijn eigen onderzoek naar overheidsbegrotingen zegt vooral: let op de kleine lettertjes. Eerst wordt geld “bespaard”, daarna komen uitzonderingen, noodfondsen en dure consultants en blijkt het tekort ineens ergens anders te staan. Wie controleert straks de rekening én de aannames? WAKKER WORDEN!!!

Men vergeet gemakkelijk dat Frankrijk al decennia probeert een verzorgingsstaat uit de jaren zeventig te betalen met een economie van nu; dat verschil wordt niet gedicht met één begrotingspakket. Interessanter is dat de staatsschuld straks bijna tweemaal de Europese norm bedraagt en men toch vooral praat over indexering en compensatie, niet over de vraag welke taken Parijs eigenlijk nog zelf moet uitvoeren. Voor verkiezingen zal iedereen hervorming beloven, maar de Franse straat heeft historisch gezien een veto dat vaak sterker is dan het parlement.

Wat hier onderbelicht blijft: bezuinigen is niet hetzelfde als de economie gezonder maken. Als Frankrijk investeringen in spoor, isolatie, onderwijs en klimaatadaptatie uitstelt, lijkt het tekort nu lager maar groeit de rekening later keihard door schade, energieafhankelijkheid en een verzwakt ecosysteem. Een land kan niet eeuwig onderhoud schrappen en dat presenteren als hervorming.