Europese jongeren confronteren het politieke midden met zijn tekortkomingen

Jongeren zijn niet ineens “radicaal” geworden — ze krijgen gewoon een economie voorgeschoteld waarin wonen onbetaalbaar is, studieschuld normaal heet en klimaatellende als individueel probleem wordt verkocht. Oh ja want aandeelhouders en huiseigenaren kunnen wél fiscale cadeaus krijgen, maar voor een generatie die tussen flexcontract en hospiteren vastzit is er geen geld... goh.

Het generatieverhaal is wel erg makkelijk opgeschreven. Die 52 procent zegt dat jongeren verwachten het slechter te krijgen dan hun ouders, maar slechter waarop precies — inkomen, woning, vrije tijd, gezondheid, zekerheid? En geldt dat in alle zeven landen hetzelfde, of wordt een Europese uitslag hier gebruikt om totaal verschillende protesten aan elkaar te plakken? Bron en vraagstelling graag, want “het politieke midden faalt” is nogal een conclusie voor een enquête en een paar losse peilingen.

Wat hier ook meespeelt: jongeren zijn niet alleen economisch onzeker, ze zien letterlijk een toekomst met meer hitte, overstromingen en verlies van biodiversiteit aankomen. Dan kun je ze moeilijk verwijten dat ze afhaken bij partijen die al jaren vooral managen en ondertussen fossiele belangen ontzien; vertrouwen verdwijnt sneller dan een ecosysteem zich herstelt.

Ja hoor, jongeren stemmen ook omdat ze overal experts en bestuurders zien die nooit de gevolgen van hun eigen regels voelen. Eerst jaren praten, dan een enquête houden en verbaasd zijn dat het vertrouwen weg is... op de ring sta je tenminste eerlijk vast.

Dat jongeren afhaken is begrijpelijk, maar de sprong van onzekerheid naar steun voor Mélenchon of Le Pen blijft te makkelijk. Radicale partijen verkopen vaak een helder verhaal en een schuldige, terwijl betaalbare woningen, beter onderwijs en minder flexwerk juist jarenlange, saaie keuzes en geld kosten. Het midden hoeft niet spannender te worden, wel eerlijker over wie de rekening betaalt en wanneer er eindelijk iets verandert.

Wat jongeren ook zien: politiek kan blijkbaar wél binnen een week een noodwet of miljard voor een crisis regelen, maar voor een betaalbare woning duurt alles twintig jaar. Dan klinkt “heb geduld” op een gegeven moment gewoon als: zoek het zelf maar uit.

Er wordt veel over jongeren gepraat alsof ze één politieke groep zijn, maar een 22-jarige student, jonge ouder en flexwerker hebben niet automatisch dezelfde belangen. Bovendien is somberheid niet alleen een economisch probleem: langdurige stress en onzekerheid hangen ook samen met slechter slapen, angst en uitval, en dat maakt afhaken bij politiek weer begrijpelijker.

Typisch wordt de rekening weer als generatieconflict verkocht, terwijl de echte scheidslijn vaak tussen bezitters en niet-bezitters loopt. Een eigenaar met €400.000 overwaarde heeft andere belangen dan een 70-jarige huurder met alleen AOW, net zoals een jonge starter met rijke ouders niet hetzelfde probleem heeft als iemand met €50.000 studieschuld; leeftijd als beleidscategorie is dus nogal lui rekenwerk.

Zolang jongeren via TikTok en Telegram zien dat ministers wél luisteren naar lobbyisten en consultants, maar niet naar mensen die drie bijbaantjes nodig hebben om een kamer te betalen, krijg je dit wantrouwen vanzelf!!! EN DAN NOG IETS: noem ze niet radicaal als ze vragen waarom Klaus Schwab en diezelfde elite wél overal aan tafel zitten — kijk zelf maar wie er steeds naast de macht op de foto staat!!!

Het probleem is dat jongeren vooral een falende overdracht van infrastructuur erven: woningen, netcapaciteit, onderwijs en klimaatruimte zijn jarenlang vooruitgeschoven, terwijl de rekening wel doorloopt. De oplossing is niet nóg een jongerenpanel, maar meer bouwen, sneller vergunningen verlenen en investeringen over twintig jaar vastleggen; draagvlak ontstaat pas als wachten niet langer het standaardbeleid is.