Einde kabinet-Jetten zit er dik in volgens emeritus hoogleraar

Iedereen doet nu alsof die hoogleraar een glazen bol heeft, maar een minderheidskabinet dat op Prinsjesdag z’n eigen begroting niet eens kan doorhalen is gewoon politiek zelfmoord. Ten eerste: VVD/D66/CDA zijn het niet eens over geld en prioriteiten, dus oppositie ruikt bloed en gaat echt niet gratis tekenen. Ten tweede: als je elke week “ad hoc steun” moet shoppen, heb je geen kabinet maar een marktkraam, maar ok.

Alsof het alleen maar “Haagse spelletjes” zijn… op de werkvloer merk je het meteen als zo’n kabinet wankelt: potjes worden bevroren, gemeenten durven niks te beslissen en mensen die al maanden wachten op schuldhulp, jeugdzorg of een woning krijgen weer te horen “even na Prinsjesdag”. En dan straks weer verbaasd doen dat de stress in wijken oploopt en iedereen cynisch wordt over politiek, ja hallo, jullie zetten het land gewoon op pauze.

Feit is, een wankel kabinet is niet alleen Haags gerommel, je ziet het meteen in de zorg: tijdelijke potjes en projecten worden weer verlengd met pleisters, en ondertussen loopt de wachtlijst voor ggz en jeugdzorg gewoon door. En als er na Prinsjesdag weer maanden “demissionair” komt, dan durft niemand echt knopen door te hakken over personeel, preventie en eigen bijdragen, dat levert vooral meer stress en uitval op in de praktijk. Oppositie kan best stoer doen, maar die rekening komt uiteindelijk bij gewone mensen terecht.

Iedereen focust op “valt-ie wel/niet”, maar de echte schade van zo’n wankel minderheidskabinet zit ’m in het uitstelgedrag: stikstof, netcongestie en vergunningen blijven hangen en dan kun je dus óók geen woningen bijbouwen en geen industrie verduurzamen. Dat is niet abstract: zonder extra netcapaciteit loopt de elektrificatie vast en blijven we gas stoken, met als gevolg dat NL z’n klimaatdoelen voor 2030 (minstens ~55% reductie t.o.v. 1990) weer verder uit zicht duwt. Oppositie die de begroting laat klappen “om een punt te maken” mag dan stoer klinken, maar wie pakt dan de rekening van nóg een jaar beleidsstilstand??

Kijk, dat kabinet kan morgen vallen of pas over 6 maanden, maar de markt prikt daar allang doorheen: zodra Den Haag naar “demissionair” ruikt schiet de risicopremie op NL-beleid omhoog en investeren bedrijven gewoon niet meer in netverzwaring/vergunningtrajecten. En dan krijg je het echte drama: hogere rente op staatsleningen, minder capex, meer inflatie-gedoe… politiek theater maar de rekening is gewoon bearish voor iedereen met een hypotheek of baan in de industrie.

Zo’n hoogleraar kan het mis hebben, maar dat gedoe rond “valt-ie wel/niet” maakt het in de praktijk al lastig genoeg: ministeries schuiven besluiten vooruit en gemeenten krijgen weer brieven met voorbehouden, terwijl je gewoon door moet met jeugdzorg, woningbouw en onderhoud. Daarentegen ligt er ook een kans: als oppositie echt niet wil tekenen, kom dan met een paar harde, simpele afspraken per dossier (wonen/net/stikstof) en stop met alles in één mega-begrotingsruzie proppen, want anders is het na Prinsjesdag weer maanden stilstand en daar betaalt niemand in Den Haag z’n eigen rekening voor.

Die hoogleraar kan roepen wat-ie wil, maar het echte probleem is dat zo’n minderheidskabinet altijd eindigt als ruilhandel met lobbyclubs en “stakeholders” die wél aan tafel zitten terwijl de burger alleen de rekening krijgt!! ik was zelf ook van het idee dat Prinsjesdag om beleid ging, tot je ziet hoe begrotingen worden dichtgesmeerd met potjes voor vrienden en consultants, en als het dan klapt is het weer: oeps, onvoorzien… ja tuurlijk. En de NPO doet alsof het een spannend spelletje is, maar ondertussen draait Den Haag gewoon op dezelfde draaideur tussen politiek, pharma/energie en adviesbureaus, kabinet-Jetten of niet!!!

Iedereen doet alsof “valt-ie na Prinsjesdag” een soort natuurverschijnsel is, maar het is ook gewoon een keuze van partijen om de begroting te gebruiken als guillotine i.p.v. als onderhandelingstafel. Paradoxaal genoeg hebben we een systeem dat minderheden dwingt tot compromis, maar we belonen juist het hardst de partij die het eerst wegloopt en daarna roept dat “Den Haag” onbestuurbaar is. En dat lijmen waar Van den Berg het over heeft: dat is in feite toegeven dat politiek tegenwoordig vooral therapie is voor gekrenkte ego’s, niet voor het land. Maar wat zegt dat over ons, dat we liever een kabinetsval consumeren als sport dan een saai akkoord als volwassenheid?

het probleem is dat iedereen nu naar Prinsjesdag staart alsof het alleen “politiek” is, maar de echte klap zit ’m in de uitvoerings-infrastructuur: als er weer gedoe komt met een demissionair stempel gaan grote contracten (dijkversterking, bruggen/sluizen, spoor- en netuitbreiding) op pauze of worden halfbakken aanbesteed en dan betaal je je suf aan indexatie en claims. de oplossing is dat Kamer en kabinet nu al een harde, meerjarige basisafspraak maken over beheer/onderhoud en netcapaciteit buiten de dagkoers om, want zonder dat draagvlak blijft het land letterlijk op noodreparaties draaien en dat zie je pas als er weer een brug dicht moet.

Die kop “emeritus hoogleraar voorspelt” is wel lekker clickbait hoor, maar wat zei Van den Berg nou concreet: welke begrotingsposten gaan volgens hem de boel breken, en wie in de Eerste Kamer gaat dan dwarsliggen? En dat “weken na Prinsjesdag” klinkt alsof de begroting zélf kan vallen, maar formeel valt een kabinet pas bij motie van wantrouwen of als Jetten zelf de stekker trekt—welke scenario’s ziet hij dan, VVD die wegloopt of CDA dat ineens ‘verantwoordelijkheid’ roept? Bron/link naar die uitzending met tijdcode graag, want nu blijft het vooral podcastpraat zonder checkbare claims.

Die hoogleraar kan lullen wat-ie wil, maar het echte teken dat het kabinet-Jetten op omvallen staat is dat je ineens overal “we wachten even op Den Haag” hoort, terwijl Den Haag zelf ook alleen maar wacht op wie straks de schuld krijgt; maar goed, als je beleid inmiddels een groepsapp is met 150 leden en niemand durft op ‘akkoord’ te drukken, dan is Prinsjesdag gewoon de jaarlijkse stress-test waar we weer met z’n allen voor gaan betalen.

Nee hè, weer zo’n hoogleraar die in een podcast “voorspelt” dat het klapt… intussen zitten wij gewoon met rekeningen en een boodschappenkar die elke week leger wordt. Laat ze in Den Haag eens kappen met dat elkaar afrekenen en gewoon 1 ding regelen: koopkracht en huren omlaag, de rest van die Haagse ego’s boeit hier in Oss echt niemand.

Nee maar echt, wat mij vooral opvalt: iedereen praat over “valt-ie” alsof dat het ergste is, maar het is ook gewoon een soort verslaving aan peilingen/podcasts geworden waardoor politici nóg meer op de korte termijn gaan zitten. En dan krijg je straks weer campagne-modus terwijl je eigenlijk gewoon stabiliteit nodig hebt om afspraken met gemeenten, bouwers en zorgaanbieders te kúnnen maken, want niemand tekent nog iets als Den Haag elke week wankelt.