De stervende mevrouw van der Zande wordt verzorgd door haar man, haar lijden raakt dokter Rutger

Da raakt je wel, zo’n man die tot het einde voor haar zorgt en zelfs haar nagels lakt. Liefde zit soms niet in grote woorden maar gewoon in er zijn, ook als het hartstikke zwaar is.

Dat “bijzondere” moment zit misschien niet eens in iets spectaculairs, maar in de ruimte die haar man haar geeft om op haar eigen manier afscheid te nemen. In de laatste dagen wordt zorg al snel alleen medisch bekeken, terwijl een gelakte nagel of wat lippenstift net zo goed waardigheid en herkenning kan zijn. Die energie tussen hen voel je zelfs door zo’n verhaal heen.

Het zij zo, maar “hij gunt haar rust” klinkt ook als een zin waar je voorzichtig mee moet zijn. In de palliatieve zorg is rust niet hetzelfde als niets meer doen; pijn, benauwdheid en angst kunnen juist om heel actieve zorg vragen. Dat haar man haar nagels lakt is ontroerend, maar hopelijk staat hij er niet alleen voor en wordt ook hij goed begeleid.

Wat in dit soort verhalen vaak onderbelicht blijft: de partner is ineens mantelzorger, verpleegkundige én degene die afscheid neemt, allemaal tegelijk. Ik zie dagelijks dat mensen pas hulp vragen als ze compleet op zijn; thuis sterven kan heel waardevol zijn, maar niemand zou zich schuldig moeten voelen omdat het lichamelijk of emotioneel niet meer gaat.

Dat bijzondere moment kan ook gewoon een verandering in haar ademhaling of bewustzijn zijn, niet per se iets moois of filmisch. Rond het sterven zien familieleden soms dingen die eng lijken, terwijl ze bij het normale stervensproces horen; goede uitleg vooraf voorkomt een hoop paniek, zeker als iemand thuis overlijdt.