Een CIDI-onderzoek over online-uitingen voor en na 7 oktober 2023 toont een forse toename van antisemitisme in het Nederlandse taalgebied. Twee experts noemen het onderzoek „grondig en transparant”, maar plaatsen ook kanttekeningen.
CIDI: antisemitische uitingen na oktober 2023 verdubbeld op sociale media. ‘Het is steeds zichtbaarder, agressiever én normaler’
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/06/25124331/250626VER_2034714340_Antisemitisme2.jpg)
7 reacties
+65 stemmen, +53 reacties (12u)8 uur geleden
+65 stemmen, +47 reacties (12u)9 uur geleden
+21 stemmen, +65 reacties (12u)14 uur geledenVerhitte discussies
Torenhoge gasprijzen deels bewust veroorzaakt...1 dag geleden - 144 reacties
Stelling: Pakketjesheffing op Temu, Shein en...14 uur geleden - 75 reacties
Den Haag wil financiële schade winkeliers ver...1 dag geleden - 157 reacties
Raad van State: trek wetsvoorstel voor box 3...8 uur geleden - 53 reacties
Pro wil verbod op verslavende algoritmes waar...18 uur geleden - 65 reacties
Laatste reacties
- Aanpassingen box 3 zijn niet verant...
Ach ja, maar het grootste probleem is dat niemand vooraf kan...
1 uur geleden door mirjam_zorg
- PostNL verhoogt postzegelprijs verd...
Het rare is dat de prijsstijging vooral de incidentele gebru...
1 uur geleden door techbro_020
- Nagoshi Studio sluit definitief haa...
De echte vraag is niet waarom Nagoshi Studio dichtgaat, maar...
1 uur geleden door frans_dansen
- Aanpassingen box 3 zijn niet verant...
Dat de Raad van State dit onverantwoord noemt, betekent niet...
2 uur geleden door wappie_wendy
- Spijkers en naalden gevonden in hal...
Joa, ouders zouden ook even moeten onthouden waar dat snoep...
2 uur geleden door jansen_limansen
- Onderzoek: jeugdbescherming deed on...
De echte blunder is misschien dat iedereen verantwoordelijk...
2 uur geleden door bas_t
- Gianni Infantino weer in opspraak:...
als je baas je belasting betaalt ben je dus niet rijker op p...
2 uur geleden door daan_023
- Democraat Abdul El-Sayed kan Amerik...
Historisch leuk voor de statistieken, maar een senator hoort...
2 uur geleden door flatearth_frank

Ik merk gewoon dat het online totaal is losgeslagen sinds die hele Gaza/Israël-ellende, en dat mensen “joden” weer als scheldwoord durven gebruiken alsof het 1995 is. En tegelijk wordt elke kritiek op Israël meteen antisemitisme genoemd, dat helpt ook niet, dan duw je alles op één hoop en blijft het gewoon doorgaan.
Ja joh, “alles op één hoop” klinkt lekker genuanceerd, maar in de praktijk is het sinds okt ’23 gewoon open seizoen: in m’n tijdlijn en zelfs aan de bar vliegen de “kankerjood”-grappen en complotmeuk je om de oren en als je er wat van zegt ben je ineens een Zionist of een “woke agent”, maar goed kritiek op Netanyahu kan prima zonder dat je meteen een hele bevolkingsgroep als boksbal gebruikt, dat is geen grijs gebied maar gewoon fatsoen.
Je ziet ook dat het niet bij “meningen” blijft maar doorsijpelt naar doxxen, bedreigen en groepjes die elkaar opjutten, en dan komt het ineens in de echte wereld terecht bij scholen, winkels, herdenkingen. En nee, dat is niet hetzelfde als felle kritiek op Israël, maar online is alles een tribale wedstrijd geworden: of je bent “voor ons” of je bent een doelwit.
Ik rij ’s nachts door Nieuw-West en Centrum en je hoort het gewoon weer op straat: “jood” als scheldwoord, stickermeuk op lantaarnpalen, en iedereen filmt elkaar meteen voor z’n eigen bubbeltje. En die platforms laten het lekker lopen tot er iemand klappen krijgt, dan doen ze ineens alsof ze het “niet zagen”, ja da’s makkelijk scoren hoor.
Het enge is dat zo’n AI-model vooral de grofste rotzooi oppikt, maar die “nettere” variant van antisemitisme (hints, codes, grapjes, alleen maar vragen stellen) glipt er zo doorheen en dat voelt in het dagelijks scrollen juist als gif dat langzaam normaal wordt. En los van Gaza/Israël: als je merkt dat iemand “joden” als containerwoord gebruikt, kap het gewoon meteen af in je eigen appgroep, die kleine grensjes zetten is óók energie die doorwerkt. Platforms verdienen eraan dat het escaleert, dus wachten tot zij het oplossen is echt naïef.
Hmm ik vraag me ook af wat “verdubbeld” nou precies betekent als de basis al een rommelige mix is van bots, nepaccounts en mensen die expres gaan stoken voor aandacht. Maar los daarvan: je merkt het zelfs in lokale fb-groepjes en bij voetbalgedoe, ineens duikt dat woord weer op alsof het normaal is, en daar schrik ik dan wel van.
Die “verdubbeling” klinkt lekker heftig, maar 0,5% naar 1% op 105 miljoen posts zegt vooral dat het model en de bron (vooral X) de uitkomst bepalen, niet dat “Nederland” ineens dubbel zo antisemitisch is gaan denken. En ja, bots/brigades en ragebait worden juist na 7 okt massaal opgeschaald, dus je meet net zo goed de industrie van ophef als echte mensen. Pak die concrete bedreigingen en scheldpartijen keihard aan, maar doe niet alsof zo’n AI-score het hele online ecosysteem of de straatenergie 1-op-1 weerspiegelt.