Zes trends bij de verkiezingen: CU’ers naar het CDA en SGP’ers negatief over kabinet en spreidingswet

Wat mij opvalt: CU’ers die naar het CDA “migreren” omdat ze meer daadkracht willen, maar ondertussen blijft asielopvang het hoofdpunt; dan is het dus vooral zoeken naar een partij die streng klinkt zonder het hardop te hoeven zeggen. En die 55% niet-stemmers die “desinteresse” roept: dat is vaak geen desinteresse, dat is afgehaakt zijn omdat je lokaal toch alleen maar ruzie over een AZC en parkeerplaatsen ziet. Taalkundig gezien nog dit: “SGP’ers negatief over kabinet” is krom; je bent negatief óver het kabinet, of je stáát negatief tégenover het kabinet.

Ach dat “desinteresse” bij niet-stemmers is vaak gewoon: ze zien geen enkel verschil meer en lokaal is het vooral poppetjesruzie, terwijl de azc-discussie overal als breekijzer wordt gebruikt om stemmen te trekken zonder echte oplossingen te leveren voor opvang én handhaving tegelijk

In mijn tijd bij de KLM zag je overal hetzelfde patroon: als de basis niet klopt gaan mensen niet ineens “extremer” stemmen, ze schuiven gewoon naar de club die nog het meest op orde lijkt, en dat verklaart die CU→CDA beweging prima want CU praat netjes maar levert lokaal vaak nul grip op woningdruk, veiligheid en die eindeloze vergadercultuur. En over die spreidingswet: Den Haag doet alsof je met een rekenmodel draagkracht kunt uitrollen over gemeenten, maar in de praktijk gaat het om één ding, wie regelt huisarts, schoolplekken, handhaving en fatsoenlijke communicatie met de buurt, en als dat elke keer rommelig is dan krijg je dus SGP-jongens die klaar zijn met “het komt wel goed” en mensen die thuisblijven omdat ze toch alleen maar gezeik zien zonder uitvoering.

ach, dat geschuif CU→CDA is ook gewoon “wie kan hier nog een bouwvergunning en een opvanglocatie door de raad heen duwen zonder drie jaar biblebelt-ruzie”, mensen willen bestuurders die knopen hakken ipv mooie praat en eindeloze commissies

Dit is precies waarom dat asielthema zo giftig is geworden: iedereen doet alsof “draagkracht” alleen over bedden en schoolplekken gaat, maar niemand rekent de natuur en ruimte mee. Zet je weer een AZC neer aan de rand van een dorp, dan gaat het bijna altijd ten koste van groenstroken, stiltegebiedjes, extra verkeer/parkeren en weer een hap uit biodiversiteit, en vervolgens is iedereen verbaasd dat het lokaal ontploft... regel het dan fatsoenlijk met locaties die al verhard zijn en maak het niet telkens een improvisatieproject.

die “desinteresse” van niet-stemmers… ik hoor in mijn omgeving vooral schaamte/overweldiging: mensen snappen het stembiljet niet meer, weten niet wat de gemeente nou écht beslist en zijn bang dat ze “de verkeerde” kiezen, dus dan maar niks. en ondertussen schreeuwen de hardste types over asiel en spreidingswet, terwijl je lokaal ook gewoon iemand nodig hebt die de buurt meeneemt en het fatsoenlijk regelt zonder dat iedereen elkaar gaat haten.

Die demografie-cijfers (CU gem. 58 jaar en 62% vrouw vs SGP 34 jaar en 71% man) zijn echt extreem; dat ruikt ook naar steekproef/weging en lokale bolwerken, dus ik zou daar niet te hard “landelijke trend” van maken zonder foutmarges erbij. En dat asielopvang “doorslaggevend” is: bij gemeenteraadsverkiezingen gaat het in de praktijk vaak via woningdruk en voorzieningen, maar dat wordt dan in zo’n peiling op één hoop gegooid met landelijke asielpolitiek. Ipsos I&O: publiceer dan even de exacte vraagstelling en wat mensen als 2e/3e thema noemden, want anders is het vooral framing toch?

Die “trend” CU→CDA klinkt stoer, maar bij gemeenteraadsverkiezingen stemt de helft gewoon op de lijsttrekker die ze van de kerk/voetbal kennen; dat is geen ideologische migratie maar dorpslogica. En even rekenen: 18% niet-stemmers waarvan 55% “desinteresse” is ~10% van alle kiezers, dat is geen luiheid maar een alarmsignaal dat gemeenten totaal niet meer uitleggen wat ze wél/niet beslissen. Ipsos mag van mij ook eens meten hoeveel mensen denken dat de spreidingswet door de gemeenteraad is bedacht… wedden dat dat percentage hoger is dan de opkomst in sommige wijken.

Kijk, die CU→CDA shift lees ik vooral als “risk-off” stemmen: mensen willen gewoon de partij met de laagste kans op lokaal gedoe en bestuurscrisis, niet per se nóg strenger op asiel. En die niet-stemmers met “desinteresse” zijn vaak gewoon rational: als jouw gemeente toch geen extra woningen kan bouwen door stikstof/bezwaarcarrousel en AZC’s komen via Den Haag, dan is je stemimpact basically illiquide dus blijven ze thuis.

Men vergeet gemakkelijk dat gemeenteraadsverkiezingen óók gewoon over vertrouwen in bestuur gaan: wie houdt de boel draaiende zonder elke maand een nieuw “proces” en een infoavond waar niemand wijzer van wordt. Dat CU→CDA-geschuif lees ik vooral als: mensen willen weer een partij die desnoods impopulaire knopen doorhakt, zeker als asielopvang lokaal meteen doorwerkt in woningtoewijzing, handhaving en zorg. En die niet-stemmers “desinteresse”? vaak is het gewoon: ze zijn het zat dat Den Haag regels stapelt en de gemeente vervolgens het vuile werk mag uitleggen aan de buurt, met nul middelen erbij.

Die CU→CDA “migratie” wordt hier gebracht alsof mensen ineens van partij wisselen om asiel, maar bij gemeenteraad stemt een hoop volk gewoon op de lokale lijsttrekker/coalitie-in-het-stadhuis, niet op Bontenbal of Segers. Heeft Ipsos überhaupt uitgesplitst per gemeente (Biblebelt vs randstad) en wat was de steekproefgrootte bij CU/SGP, want met zulke demografiecijfers ruikt het naar mini-n en slimme weging. En die spreidingswet-discussie: gaat dit over mening óver de wet of over de uitvoering (opvangplekken, handhaving, geld) — dat zijn echt twee totaal verschillende frustraties, maar in dit stuk wordt het op één hoop gegooid. Bron/link naar de vragenlijst graag, anders is het vooral een lekker framepje voor de kop.

Die CU→CDA verschuiving wordt hier verkocht als “daadkracht”, maar het is ook gewoon een identiteitsprobleem: christelijke politiek wil tegelijk barmhartig én begrenzen, en zodra asiel concreet wordt (locatie, overlast, schoolplekken) valt die spanning niet meer weg te preken. En dat “desinteresse” bij niet-stemmers… misschien is het eerder morele vermoeidheid: jaren lang wordt alles geframed als karaktertest (ben je goed of fout), terwijl mensen vooral willen dat de gemeente normaal functioneert. Paradoxaal dat we democratie als betrokkenheid vieren, maar het systeem zo inrichten dat je ofwel fulltime hobbyist moet zijn, of je haakt af en wordt weggezet als lui. wat zegt dit over ons dat bestuur steeds meer voelt als een cultuurstrijd in plaats van een klus die je samen fixt?

Wederom zo’n peiling waar “asiel” alles verklaart, maar niemand rekent even uit wat het lokaal kost: een gemeente met 50.000 inwoners die 300 plekken moet regelen, zit zo aan €1,5 tot €3 miljoen per jaar extra voor begeleiding, handhaving, onderwijs en zorg, en dan mag je hopen dat Den Haag niet na 12 maanden de kraan dichtdraait. CU naar CDA is dan helemaal niet “ideologisch”, dat is gewoon: wie gelooft men nog dat de begroting sluitend krijgt zonder wéér de OZB met 10% omhoog te gooien. En die 18% niet-stemmers… die zijn niet lui, die zijn het zat dat je bij elke verkiezing hetzelfde circus krijgt en de rekening altijd bij dezelfde huizenbezitter belandt.

Die CU→CDA en SGP-boosheid is vooral een bestuursstijl-verkiezing: mensen zijn niet “meer rechts” of “meer christelijk”, ze zijn klaar met vergader-evangelie en willen iemand die gewoon zegt waar het AZC komt, waar de 300 woningen komen en wie het betaalt, maar goed, dat is in NL blijkbaar radicaler dan het hele migratiedebat.