Welke invloed hebben ruimtereizen op micro-organismen? ‘We kunnen voorkomen dat we andere planeten bacterieel besmetten’

In de praktijk: wij ontsmetten in de stal al laarzen en kisten omdat je anders in no-time van alles meesleept, en dan denken mensen dat je op Mars even “steriel” blijft met een paar doekjes? Als die beestjes 24 uur overleven onder Mars-gedoe, dan moet je dus veel strakker zitten op schoonmaak en filters, anders nemen we straks onze eigen darmflora mee als souvenir. En eerlijk, als NASA dat net zo regelt als sommige ziekenhuizen hier met handhygiëne… succes ermee.

Dus we kunnen “voorkomen” dat we andere planeten besmetten… maar hier op aarde krijgen we het al niet eens voor elkaar om een ziekenhuisbacterie normaal aan te pakken of riooloverstorten te fixen na een flinke bui??? en dan gaan we met vertrouwen raketten afschieten vol microben en hopen dat een protocolletje het oplost?? en als het misgaat, wie draait er dan voor op, de wetenschappers met een persberichtje of wij met de rekening?!? En dan?? moet ik dat maar goed vinden??!!

Ik merk dat we het steeds hebben over “Mars besmetten”, maar niemand zegt hardop dat je eigen microbioom óók je bescherming is en dat je in zo’n steriele capsule juist rare disbalans krijgt (schimmels, biofilms in slangetjes, dat soort ellende). Je kan wel alles doodspuiten, maar dan creëer je weer ruimte voor de taaiste overlevers… voelt alsof je beter moet sturen op welke bacteriën je wíl meenemen i.p.v. doen alsof je ooit echt steriel wordt in een raket.

simpel: “steriel” bestaat niet, het is een supply chain + QA-probleem. Je kunt best planetair beschermen als je het behandelt als cleanroom-manufacturing: bioburden meten, batch vrijgeven, traceability, en bij falen gewoon scrappen i.p.v. “ach protocolletje” en doorvliegen. Het echte risico is niet dat iemand een vieze laars meeneemt, maar dat management straks een launch window belangrijker vindt dan een mislukte sterilisatie-test… ship it or shut up, maar dan wel met meetdata.

Hier op het land zie je dat bacteriën in een dun laagje slijm of stof ineens veel langer volhouden dan “los” op een schoon oppervlak. Dus dat 24 uur zegt pas wat als je ook test met echte viezigheid: huidschilfers, condens, kruimels uit zo’n capsule. En als ze al krimpen en zich aanpassen, dan wil ik vooral weten of ze daarna juist harder terugkomen als je ze weer warmte en water geeft.

Feitje: 24 uur overleven is al ruim genoeg voor gedoe, want in een capsule heb je condens, biofilms in waterleidingen en kleine wondjes of geïrriteerde luchtwegen, daar worden bacteriën ineens een stuk lastiger uit te roeien. En dat immuunsysteem van astronauten dat minder scherp staat, lijkt me eerlijk gezegd een groter risico dan Mars besmetten, één longontsteking daar is geen kuurtje halen bij de apotheek. Benieuwd of ze ook testen wat antibiotica daar nog doen, want resistentie + stress + microzwaartekracht is echt een nare cocktail.

Die 24 uur “overleven” is eigenlijk het saaie deel; de echte paradox is dat we op zoek zijn naar leven op Mars terwijl we ons eigen leven als ruis proberen weg te poetsen. Zelfs als je Mars niet besmet, besmet je het verhaal: als je straks iets vindt dat op een bacterie lijkt, is het dan Martiaans of gewoon een verdwaalde Klebsiella uit een ISS-slangetje? wat zegt dit over ons dat we de kosmos willen aanraken, maar geen geduld hebben voor de twijfel die we daarmee onvermijdelijk meenemen.