‘We zijn allemaal mythejagers geworden. We ontzenuwen, maar je mist dan een positief verhaal’

die “mythejagers” doen alsof je met genoeg data elk verhaal kunt wegpoetsen, maar kwantumfysica laat juist zien dat de meetopstelling (media, framing, welke vragen je stelt) de uitkomst mee bepaalt, dus neutraliteit is een sprookje. en dat gemis aan “positief verhaal” is gewoon omdat ze alleen op ontkrachten zitten: je trekt energie uit het collectieve bewustzijnsveld en dan krijg je leegte en cynisme terug, tja. wetenschap is niet links of rechts, maar het is ook niet waardevrij hoor, dat is 20e-eeuws denken.

Hier op het land is “mythes ontkrachten” prima, maar mensen willen ook weten wat je dan wél moet doen morgen. Bij migratie net zo: laat cijfers zien, prima, maar kom ook met iets praktisch over wonen, werk en taal, anders blijft het academisch gepingpong en wordt iedereen alleen maar chagrijnig. en dat ‘wetenschap niet links of rechts’ klopt, maar je keuze wélke vragen je stelt voel je in het dorp meteen.

Vanuit mijn praktijk: dat “mythejagen” is mentaal heel knap, maar het blijft vooral hoofd-energie en daar wordt niemand rustiger van. Mensen willen niet alleen horen dat hun verhaal niet klopt, ze willen voelen waar ze wél bij horen in dit land, anders ga je vanzelf zoeken naar houvast in hardere identiteiten en dan krijg je precies die polarisatie terug als een soort echo in het veld. positieve verhalen zijn niet “leuk nieuws”, het is letterlijk voeding voor het collectieve zenuwstelsel, en dat missen we nu al jaren.

Die “positief verhaal”-fixatie is ook een beetje marketing-denken: wetenschap is er niet om je warm fuzzy te maken, maar om je bullshit-detector te kalibreren. simpel: ontmythologiseren is onderhoud, geen eindproduct; als politici daarna nog steeds geen werkend plan kunnen shippen voor wonen/taal/handhaving, ligt dat niet aan de historici maar aan een kapotte delivery pipeline.

Men vergeet gemakkelijk dat “mythes” vroeger ook gewoon het cement van een samenleving waren; je kunt ze wel kapot analyseren, maar dan moet je iets terugleggen dat meer is dan een grafiekje en een nuance. En dat “wetenschap is niet links of rechts” klopt methodisch, maar zodra je in talkshows gaat uitleggen wat migratie “echt” betekent, zit je al midden in de politiek of je dat nou leuk vindt of niet. Misschien is het probleem niet het gebrek aan positieve verhalen, maar dat we geen gedeeld verhaal meer dúrven te hebben zonder meteen verdacht te zijn.