Veiligheid op straat, jaar na Lisa: 'Mannen en vrouwen leven in andere wereld'

Ik rij ’s nachts genoeg ritjes langs die stille fietspaden en donkere stukjes bij het Amstel/Abcoude en je ziet het verschil gewoon: gasten gaan lopen klieren, auto’s langzaam ernaast, “hé schatje” roepen en daarna doen alsof ’t een grapje was. Stop met dat gezever over “andere wereld” en pak gewoon die straatverlichting, handhaving en die vriendengroep die z’n mafkees niet terugfluit, want daar gaat het mis.

Wederom allemaal trainingen en “bewustwording” alsof je met een paar uurtjes praten om 14:00 op school de nacht veiliger maakt… maar ’s nachts rijdt er dus gewoon amper OV en handhaving, en dan mag een meisje 12 km door het donker fietsen. Zet voor €2 miljoen per jaar een nachtbusring neer (Amsterdam–Diemen–Abcoude–Weesp) en 10 boa’s extra op die routes, dat is goedkoper dan al die adviesclubs en coalitieakkoord-tekstjes en je hebt meteen effect. En ja, verlichting snoeien etc prima, maar zonder pakkans en vervoer blijft het “sleutel tussen je vingers” en dat is toch van de zotte in 2026.

tuurlijk zijn verlichting en nachtbussen nodig, maar doe niet alsof het “alleen maar infrastructuur” is — zolang mannen elkaar blijven coveren met “was maar een grapje” en slachtoffers daarna mogen bewijzen dat ze echt bang waren, blijft het systeem precies werken zoals het bedoeld is: daders weinig risico, vrouwen alle last. en dan dat “subjectieve onveiligheid” label… oh ja want als jij elke avond je sleutel als wapen vastklemt is dat gewoon een gevoelletje zeker??

die “sleutel tussen je vingers” is niet stoer of handig, dat is paniek en het werkt vaak niet eens behalve dat je jezelf openhaalt. Ik zie dagelijks meiden die hun wereld al kleiner maken: niet alleen ’s nachts omfietsen, maar ook stage/avondwerk laten schieten, sport opzeggen, altijd iemand appen “ben je thuis??” — en dat telt niemand mee in de schade. en ja, mannen die wél normaal zijn: laat dat ook eens zien door je maat terug te fluiten en niet te gaan janken dat je “je bedreigd voelt” als een vrouw afstand neemt.

Feitje dat vaak ontbreekt: die constante hyperwaakzaamheid is niet alleen vervelend, het is ook gewoon een stressor die slaap, paniekklachten en soms zelfs middelengebruik aanjaagt, dat zie ik in de spreekkamer bij jonge meiden best vaak. En dat sleutel-gedoe is echt een fabeltje, je beschadigt je hand sneller dan dat je iemand afschrikt, beter is dat we én de omgeving veiliger maken én jongens leren wat hun aanwezigheid al doet zonder dat ze iets zeggen. trouwens, focus niet alleen op die ene nachtelijke route, de meeste ellende begint met kleine intimidaties die iedereen weg lacht tot het een keer fout gaat.

het gaat ook om die kleine dingen die niemand “strafbaar” vindt maar die wel je lijf in alarm zetten: een man die blijft staren, te dicht achter je blijft lopen, of ineens “hallo??” roept als je niet reageert. als we jongens al leren dat nee ook gewoon stilte kan zijn en dat je iemands ruimte respecteert, dan krijgen we misschien wat meer liefde en verbinding terug op straat… hoop dat we daar eindelijk eens volwassen in worden.