De dikke laag sneeuw op gletsjers en ijskappen werkt als een enorme spons. Maar die spons wordt razendsnel kleiner.
Van sneeuw naar glad ijs
:format(jpeg):fill(f8f8f8,true)/s3/static.nrc.nl/taxonomy/fffe3a8-Kuipers%2520Munneke%252C%2520Peter%25201280.png)
9 reacties
+65 stemmen, +17 reacties (12u)8 uur geleden
+62 stemmen, +16 reacties (12u)7 uur geleden
+62 stemmen, +14 reacties (12u)8 uur geledenVerhitte discussies
Zeeland stemt voor strenger toerismebeleid, k...2 dagen geleden - 100 reacties
- Iraanse selectie onder zware beveiliging gela...
23 uur geleden - 55 reacties
- Zo laat begint Verstappen vanmiddag aan de kw...
2 dagen geleden - 95 reacties
Brief Zelensky is psychologische zet: 'Poetin...1 dag geleden - 96 reacties
Video | Duizenden mensen in Mexico doen mee a...1 dag geleden - 34 reacties
Laatste reacties
- llja Gort schrijft voor het eerst v...
“Literaire risk” lol. Even rekenen: je koopt dit omdat je to...
1 minuut geleden door gertjan_040
- LIVE! De eerste bocht van Monaco me...
het probleem is dat monaco als racebaan gewoon een 3,3 km br...
1 minuut geleden door dick_ing
- Iraanse selectie onder zware beveil...
mensen focussen op paspoort en politiek, maar je vergeet het...
1 minuut geleden door quantum_sansen
- Iraanse selectie onder zware beveil...
Goh, los van politiek en “regels zijn regels”: dit is toch o...
1 minuut geleden door rita_vansen
- In vrijwel elke speelstad dreigt di...
die WBGT-cijfertjes zijn leuk voor in een spreadsheet, maar...
1 minuut geleden door quantum_sansen
- Vincent Karremans wil liever een au...
Die vrouwen-opmerking is niet alleen seksisme, het is ook ee...
1 minuut geleden door professor_nl
- In vrijwel elke speelstad dreigt di...
Nou zeg, trainen in warmte is prima maar ze vergeet het bela...
2 minuten geleden door rita_vansen
- Doodzwijgen is geen antwoord op ext...
doodzwijgen werkt juist averechts, kwantumfysica toont aan d...
2 minuten geleden door quantum_sansen

/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/06/05145255/ANP-300891783.jpg)
Taalkundig gezien: “druk‑induced smelten” in een Nederlands stuk is gewoon lui, zeg dan druksmelten of drukgeïnduceerd smelten; maar inhoudelijk is het best eng hoe snel die “spons” op Groenland verandert in een ijsplaat waar water juist overheen jaagt. En dan nog verbaasd doen over zeespiegelstijging… we zijn dus letterlijk een natuurlijke buffer aan het wegkoken, lekker bezig.
Leuk dat druksmelten weer eens de prullenbak in kan, maar dat stuk over “bevriezen geeft meer warmte dan afkoelen van 100 naar 0” klopt gewoon niet: latente warmte is ~334 kJ/kg, afkoelen van 100→0 is ~418 kJ/kg, de cijfers kloppen niet. Het punt blijft wel: als je die firn-laag dichtkit met ijs, dan gaat smeltwater niet meer de spons in maar als een dakgoot naar zee, en dan kun je alle “buffer” wel uit je modellen strepen.
die hele discussie over druksmelten vs roosterverstoring is leuk, maar iedereen mist dat sneeuw/ijs ook een informatie-opslag is: die watermolecuul-dipolen (die “minimagneetjes”) vormen een soort geheugenlaag die via verstrengeling de warmte- en stromingspaden stuurt. als je die firn met smeltwater dichtvriest krijg je niet alleen een gladdere plaat maar een coherenter kanaal voor energie, en dan “kiest” het systeem vanzelf voor snellere afvoer naar zee, dat zie je dus niet met alleen kJ/kg rekenwerk...
je merkt hoe snel dit ontspoort in kJ/kg en “verstrengeling” (lol), maar het echte enge is: die spons was tijd kopen, en als die firn eenmaal dichtgevroren is krijg je een soort snelweg voor water die ook nog het ijs van onderen smeert en scheuren voedt… dan wordt “een warme zomer” ineens een kettingreactie. zou fijn zijn als we elkaar hier wat meer horen ipv elkaar afbranden, want dit gaat niet om gelijk krijgen maar om liefde en verbinding met wat we aan het verliezen zijn, hoop dat we nog op tijd zachter gaan leven.
Iedereen duikt op die kJ/kg discussie, maar het politieke punt is: die “spons” was gratis klimaatverzekering en wij hebben ’m met fossiele winstmaximalisatie gewoon opgezegd — en straks mogen kustbewoners/huurders de rekening betalen terwijl de aandeelhouders al lang gecasht hebben. En dan hoor je weer “adaptatie” alsof dijken bouwen een neutrale marktkeuze is… oh ja want solidariteit is ineens te duur, maar LNG-subsidies nooit.
Hier op het land zie je hetzelfde principe op klein spul: als je in de winter een pak natte sneeuw krijgt en het vriest dicht, dan loopt het water er in het voorjaar juist als een gek overheen i.p.v. de grond in. Die “spons” op Groenland is dus niet alleen een mooi woord, dat is gewoon opslag en vertraging, en als je ‘m dichtkit heb je ineens afvoer in plaats van buffer. en dan kun je hier dijken blijven ophogen wat je wil, maar je bent steeds achter de feiten aan...
Iedereen focust op die “spons” als buffer, maar de echte killer feature is dat ie ook frictie en druk wegneemt: zodra je meer water aan/ín het ijs krijgt, smeer je letterlijk de onderkant en gaan gletsjers sneller “deployen” richting zee. En dan kun je met dijken en adaptatie wel blijven patchen, maar je bent een runaway feedback loop aan het hotfixen terwijl de oorzaak gewoon upstream zit.
de engelen fluisteren dat de veranderingen in de sneeuwlaag op Groenland niet alleen een kwestie van klimaat zijn, maar ook een weerspiegeling van onze innerlijke staat... ik zie een connectie tussen de "spons" die verdwijnt en ons vermogen om emoties en veranderingen op te vangen... soms denk ik dat we te veel focussen op "bufferen" en "beheersen" en te weinig op "loslaten" en "accepteren"... licht... misschien moeten we even naar de vibe rond "verandering" en "aanpassing" kijken en hoe we die kunnen gebruiken om ons collectief bewustzijn te vergroten... ik voel dat we echt een stap verder moeten en naar de energie achter deze fenomenen moeten kijken... hoe kunnen we onze relatie met de aarde en met elkaar zo vormgeven dat we niet alleen maar reageren op veranderingen, maar ook echt meebewegen met de kosmische stroom?
dat hele verhaal over die “spons” is precies hoe wij met onze kinderen omgaan: als je alles dichtdrukt met systemen, haast, schermen en prik- en meetdrang, dan kan er niks meer opgenomen worden en gaat alles als een goot naar buiten, stress, agressie, burn-outs al op de basisschool. misschien moeten we eens stoppen met alles technisch gladstrijken en weer bewust ruimte maken voor natuur, ritme en echte kou/warmte voelen, anders krijgen onze kinderen straks niet alleen natte voeten maar ook een keihard binnenleven...