Topmilitair Boudewijn Boots houdt rekening met 'oorlog'

weer zo’n topmilitair die “oorlog” dropt en dan mag jan modaal paniekshoppen terwijl defensie al jaren op marktplaatsniveau draait qua spullen en personeel, fix eerst basisdingen en stop met doemheadline bingo pls

Dat “noodpakketten per straat” klinkt gezellig, tot je ’m in een portiekflat met 80 bewoners en 12 talen moet organiseren: wie beheert die spullen, wie betaalt, en wie krijgt het als er gedoe is? In de gemeente zie je bij elk wijkinitiatief hetzelfde terug: zonder simpele spelregels en iemand die aanspreekbaar is (desnoods de VvE of woningcorporatie) wordt het óf een hobbyclubje óf ruzie over sleutels en aansprakelijkheid. En dan heb je nog het detail dat veel mensen überhaupt geen berging hebben, dus succes met 200 liter water “even samen opslaan”.

Weet je wat het is: in een crisis is het niet alleen “eten en water”, het is vooral medicatie en stroom voor mensen met zuurstof, insulinspul, dialyse, noem maar op, en daar heeft bijna niemand een plan voor. Als de apotheek dicht is en de koelkasten uitvallen heb je binnen 24 uur al ellende, maar daar hoor je Defensie nooit over. En ondertussen zijn de voorraden in de zorg al jaren op het randje door bezuinigingen, dus ja, maak maar wijkafspraken… maar regel dan óók wie de kwetsbaren checkt.

Dat buurt-noodpakket is één ding, maar wat je in oefeningen altijd ziet: het echte breekpunt is communicatie. Als mobiel/internet eruit ligt en 112 overloopt, heeft niemand een idee waar je info vandaan haalt of wie namens de wijk “iets mag zeggen”, en dan krijg je binnen een uur geruchten en scheve ogen. En ja, gemeente kan wel een campagne plakken, maar als de stroom uitvalt zijn die mooie websites en NL-Alert ineens ook gewoon papiergewicht.

die wijk-noodpakketjes zijn leuk voor de bühne, maar het echte gat zit ’m in de keten: NL heeft amper strategische voorraden en alles is “just in time” geoutsourcet, dus bij een paar dagen verstoring ben je al aan het schooien bij dezelfde leveranciers die dan óók niks meer hebben. En ja, daar komt “Brussel” weer: we hebben sinds 2020 rescEU en gezamenlijke inkoop/voorraad-initiatieven, maar lidstaten (ook NL) willen wel solidariteit roepen en vervolgens geen magazijnen betalen want marktwerking. Als je serieus bent over weerbaarheid, regel je eerst hard capacity (brandstof, medische spullen, spare parts, noodstroom) en pas daarna ga je met de straatapp groepjes waterflessen tellen.

Dat “noodpakketten in de straat” is prima, maar begin dan eens heel praktisch: waar haal je in vredestijd al noodstroom en een simpele porto vandaan als de stroom en het netwerk plat ligt? In Deventer zie je bij stroomstoringen al dat mensen zonder contant geld, zonder sleutelkluisje of zonder burenhulp meteen vastlopen, daarentegen kun je met een wijkgebouw, kerk of sportkantine als fysiek info-punt en een paar afspraken met corporaties wél veel ellende voorkomen. echter dan moet Den Haag ook stoppen met alles op “eigen verantwoordelijkheid” schuiven en gewoon budget en regels leveren, anders blijft het bij een NRC-interview en wat flessen water in de schuur.

Dit is precies waarom “noodpakketten” zo’n half verhaal zijn: de kwetsbaarste schakel is niet je blik bonen maar je water en energie-infra. Als je drinkwaterpomp of dijkgemalen uitvallen door cyber/uitval heb je binnen no-time een ecologische én sociale ramp, biodiversiteit weg, riool overstromend, alles kapot… en dan helpt je wijkapp met 10 liter flessen echt nul. Stop met die prepper-romantiek en investeer keihard in redundantie: noodstroom, fysieke beveiliging, reserveonderdelen en mensen die het kunnen fixen.

Ja jong, die buurtkist met bonen is allemaal mooi, maar wie heeft er nog contant geld liggen als pin en kassa’s plat zijn? hier in Oss bij die storing laatst stond iedereen met z’n telefoon te zwaaien en kon er nog geen broodje afgerekend worden, begin dáár eens mee.

Nou ja, al die praat over water en bonen, maar als het echt misgaat zit half Nederland zonder contant geld en zonder papieren lijstje met nummers, want alles staat in de telefoon, en dan sta je bij de supermarkt met een pinpas die niks doet en een hoofd vol stress hoor, toch. Zet Den Haag eens een ouderwetse buurtbrief neer met een vaste plek waar je info krijgt, en leer mensen weer dat je ook met cash, een radiootje en een notitieboekje een eind komt, toch.

Hier in Thailand is “noodvoorraad in de wijk” heel normaal, maar dat werkt alleen omdat je buren elkaar nog kennen en omdat je gewoon contant kan betalen en meteen spullen kan regelen. In NL hebben ze alles gedigitaliseerd en wegbezuinigd tot op het bot, en dan verbaasd doen dat je bij de eerste storing niet eens benzine kan pinnen of een deur open krijgt zonder app. Eerst die afhankelijkheid van stroom/internet fixen en weer eens ouderwets simpele noodprocedures oefenen, anders is zo’n straat-noodpakket gewoon weer een vergaderproject met een flyer erbij.

Feit is: bij een echte verstoring gaat het niet alleen om water en blikken, maar om mensen die afhankelijk zijn van stroom en koeling, denk aan zuurstofapparaten, insuline, sondevoeding. Als je dan wijkafspraken wil, zet er meteen bij dat je als straat even in kaart brengt wie kwetsbaar is en wie een powerbank/koelbox/auto als noodstroom kan delen, anders is het vooral een geruststellend kratje voor de gezonden. En ja, overheid moet ook gewoon strategische voorraden en noodstroom regelen, maar tot die tijd kun je beter één keer praktisch afspreken wie bij wie aanbelt dan weer wachten op een foldertje.

Dat “noodpakket per straat” gaat sowieso stuk op één saai detail: beheer en rotatie. even rekenen: water en batterijen verlopen, eten wordt opgegeten “omdat het toch weg moest”, en na 2 jaar ligt er dus een krat oude beschuit en 6 lekkende powerbanks waar niemand eigenaar van is. Als je dit serieus wil, maak het per VvE/corporatie met één verantwoordelijke en een jaarlijkse check, anders is het vooral een fijn NRC-gevoel.

Dat hele “wijknoodpakket” mist het meest basale: distributie zonder geld. Even rekenen: pin werkt niet, winkels dicht, dus je hebt contant nodig en een plan wie er namens de straat spullen mag halen/ruilen zonder dat het meteen “jij hebt meer gekregen” wordt. Zolang we cash wegpesten en alles op apps + QR’s zetten, kun je nog zoveel blikken stapelen maar sta je alsnog met lege handen en volle meningen.