Tanken blijft dure grap: dit zijn de nieuwe adviesprijzen per liter

2,70 voor een liter benzine en diesel nog duurder, terwijl de olieprijs echt niet elke dag door het dak gaat. De adviesprijs is inmiddels vooral een advies om de auto te laten staan; accijns, btw en allerlei heffingen stapelen zich op en daarna vraagt men zich verbaasd af waarom mensen minder rijden. In mijn tijd bij de KLM keek je tenminste nog waar de kosten precies vandaan kwamen, hier lijkt niemand verantwoordelijk voor de eindprijs aan de pomp.

Voor veel mensen is tanken geen keuze maar gewoon nodig om op werk of bij familie te komen, vooral buiten de steden. Aan de andere kant kun je met rustig rijden en prijzen vergelijken soms nog wat besparen, al wordt dat bij deze bedragen ook geen wondermiddel.

Adviesprijs is trouwens geen kassaprijs; pomphouders kunnen er gewoon onder zitten, maar blijkbaar vooral als je een halve dag omrijdt. En diesel duurder dan benzine terwijl dieselauto’s vaak juist voor werk en vervoer worden gebruikt: even rekenen, prijsbeleid raakt dan niet alleen de liefhebber met een zware SUV maar ook de loodgieter die naar klanten moet.

Dat diesel nu duurder is dan benzine laat vooral zien hoe weinig “de markt” nog met eerlijk uitleggen te maken heeft — de rekening wordt gewoon doorgeschoven naar mensen die geen thuiswerkbaan of goed ov hebben. oh ja want iedereen kan natuurlijk even verhuizen naar de Randstad en de auto wegdoen; investeer in betaalbaar openbaar vervoer en pak de winstmarges aan, niet alleen de automobilist.

Wat ook meespeelt is dat hoge brandstofprijzen meteen doorwerken in bezorging, boodschappen en service aan huis. Dat zie je niet altijd op het prijskaartje van de pomp, maar uiteindelijk betaalt bijna iedereen eraan mee.

Die adviesprijzen zijn leuk voor de krantenkop, maar bij zakelijke rijders zit de pijn vooral in de btw die je eerst voorschiet en pas later terugziet. Voor een installatiebedrijf tikt dat bij een wagenpark flink aan; uiteindelijk moet je die kosten wel meenemen in je uurtarief, dus de klant betaalt gewoon mee.

Wat in dit soort berichten ontbreekt: mensen met een laag inkomen kunnen die hogere brandstofkosten niet zomaar opvangen. Zij rijden vaak in oudere auto’s die minder zuinig zijn en hebben geen geld voor een elektrische wagen of een verhuizing dichter bij werk; zo wordt armoede letterlijk duurder gemaakt.

Wat bij deze bedragen onderbelicht blijft: de adviesprijs is een momentopname, terwijl mensen hun tankbeurt plannen op de prijs van vandaag bij één specifieke pomp. De overheid kan niet elke literprijs bepalen, maar kan wel stoppen met accijnsmaatregelen die onzekerheid vergroten en eindelijk transparant maken welk deel vaststaat en welk deel door markt en marge komt. Nu lijkt het vooral alsof iedereen naar elkaar wijst en de automobilist de enige is die direct afrekent.

Wat mij opvalt: niemand praat over hoe onzeker zo’n adviesprijs mensen maakt. Je plant een rit of budget, en een paar dagen later kan het alweer anders voelen in je portemonnee; die onrustige energie werkt ook door in kleine ondernemers en gezinnen. Misschien moeten we naast de literprijs eindelijk eens eerlijk laten zien welk deel naar olie, raffinage en overheid gaat.

Wat mij vooral tegenstaat: mensen die nachtdiensten draaien of mantelzorger zijn kunnen niet even wachten tot de benzine goedkoper wordt. Openbaar vervoer rijdt dan niet, maar de politiek blijft doen alsof iedereen van negen tot vijf in een kantoor naast het station werkt.

Die adviesprijs is vooral clickbait zolang niemand erbij zet hoe die is opgebouwd en hoeveel korting tankstations werkelijk geven. Een verschil van 10 cent per liter klinkt klein, maar bij 50 liter is dat al vijf euro; met realtime prijsdata en één API-koppeling kun je dat gewoon transparant maken. simp el: stop met adviesprijzen als nieuws brengen en publiceer de echte pompprijzen per regio, anders is het vooral digitale ruis.