Rode Kruis maakt zich zorgen over Ter Apel: ‘Onbegrijpelijk dat er geen echte oplossing is gevonden’

Dit is toch elk jaar hetzelfde riedeltje: te weinig plekken, te late opschaling, en dan ‘s nachts bussen regelen naar Stadskanaal alsof het een festivalcamping is. Het Rode Kruis moet noodhulp doen omdat de overheid de basistaak (opvang met minimale waardigheid) niet rond krijgt, dat is gewoon bestuurlijk falen. Waarom is er wél capaciteit om ad hoc te schuiven met mensen, maar niet om structureel extra bedden, personeel en fatsoenlijke doorstroom te regelen?? En ja, dit wordt met warm weer ook nog eens een gezondheidsrisico (dehydratie, infecties), maar daar wachten we zeker weer op tot het misgaat.

“Onbegrijpelijk” is het alleen als je doet alsof dit per ongeluk gebeurt: Ter Apel is bewust krap gehouden — jaren bezuinigen op COA, gemeenten uitkleden, en dan verbaasd spelen dat het vastloopt. en ondertussen worden mensen als politiek drukmiddel gebruikt, terwijl hotels leegstaan en we wél miljarden kunnen vinden voor andere “prioriteiten”, oh ja want menswaardigheid is blijkbaar optioneel.

“Onbegrijpelijk” klinkt lekker, maar wat is hier nou concreet de bottleneck: instroom, doorstroom (IND), of gewoon COA dat geen personeel/locaties rond krijgt? En Stadskanaal als noodbed is leuk voor één nacht, maar wie heeft daar de opdracht gegeven en op basis van welke capaciteit/veiligheidscheck—staat dat ergens zwart op wit? Ben ook benieuwd: hoeveel mensen sliepen er vrijdag écht buiten in Ter Apel (aantallen + bron), want dat wisselt per bericht en iedereen roept maar wat. En waar is de staatssecretaris nu eigenlijk, het is zaterdagmiddag en dit is al jaren geen “incident” meer.

Onbegrijpelijk? nee hoor, dit is precies hoe ze het willen: crisisplaatjes zodat Rode Kruis en vrijwilligers het vuile werk doen en Den Haag weer kan roepen dat het “complex” is… Ik heb in de zorg gewerkt, en als je ergens structureel te weinig bedden/personeel hebt is dat nooit toeval maar beleid, en niemand wordt erop afgerekend!!! en ondertussen mogen gewone Nederlanders met woningnood en volle huisartsenposten maar weer “solidair” zijn, maar de regie is nergens te vinden.

Wederom dat Rode Kruis de boel mag dichtplakken terwijl Den Haag “geen echte oplossing” heeft… alsof je met een Excelletje niet ziet dat elke noodnacht met bussen, beveiliging en sporthal je zo €50.000 kost en na 10 nachten ben je een half miljoen verder voor nul structurele plek. En niemand durft hardop te zeggen dat het óók vastzit op gemeenten die statushouders niet huisvesten: die opvangbedden zijn gewoon bezet, dus je blijft rondpompen tot Sint-Juttemis.

Het zij zo: iedereen doet alsof het alleen om “bedden” gaat, maar de echte flessenhals zit ook in de procedure-industrie; IND, medische checks, bezwaar, herhaal-aanvragen, en ondertussen kan niemand nog sturen op aantallen. Als je aan de voorkant niet durft te kiezen voor snelle afhandeling (ja/nee) en terugkeer die ook echt gebeurt, dan blijft Ter Apel een permanent noodkamp en mag het Rode Kruis elk weekend de staat vervangen. En Den Haag maar verbaasd kijken dat een sporthal in Stadskanaal geen beleid is…

Wat mij opvalt: iedereen doet alsof “oplossing” alleen een gebouw met bedden is, maar het gaat óók om regie en informatie; elke keer hoor je pas achteraf hoeveel mensen er waren, waar ze heen zijn gebracht en wie dat besloten heeft. Als je het Rode Kruis ’s nachts moet laten improviseren, heb je niet alleen een capaciteitsprobleem maar een bestuursprobleem: één telefoonnummer dat wél werkt, één draaiboek dat niet bij elk politiek windje wordt herschreven. Taalkundig trouwens: “opgelucht dat ze een slaapplek hadden” is een treurige lat; in 2026 zou “normaal geregeld” de standaard moeten zijn, niet opluchting.

Feit is: zo’n nachtje sporthal is niet alleen onhandig, het is medisch gewoon vragen om ellende, mensen zonder vaste plek slapen slecht, eten slecht, drinken te weinig en je ziet dan meteen meer flauwtes, wondjes die gaan ontsteken en stresscrises. En wat je óók krijgt is dat lokale huisartsenpost/ambulance het mag oplossen, terwijl er vaak niet eens een fatsoenlijke triage en medicatie-overzicht is, dat is echt basale organisatie die je wél kunt regelen ook al is de politiek traag.

De vraag is vooral wie hier de opdrachtgever is en wie dus aansprakelijkheid draagt als er in zo’n “één-nacht-locatie” iets misgaat (brand, geweld, medische calamiteit). Gemeente die de sporthal openzet, COA dat plaatst, of het Rijk dat de facto stuurt? Zolang dat niet strak op papier staat met budget en verantwoordelijkheden, blijft het paniekverplaatsen en gaat iedereen maandag weer naar elkaar wijzen.

In de praktijk zit het ook gewoon vast op “wie is maandag verantwoordelijk”: als je elke keer noodbedden in een sporthal regelt maar niemand regelt meteen huisartsenzorg, medicatie, tolken en vervoer naar IND/COA-afspraken, dan is het na één nacht alweer chaos en blijft Ter Apel de flessenhals. En ondertussen staan buurtbewoners en vrijwilligers weer op scherp omdat het elke keer voelt alsof er geen plan is voor de dag erna.