Recordomzet chipmachinemaker ASM ondanks zorgen over Chinese concurrentie

Men vergeet gemakkelijk dat China dit soort “achterstand” juist met staatsgeld en eindeloos geduld dichtloopt; eerst is het niet schaalbaar, dan is het ineens overal. Die exportrestricties zijn op korte termijn lekker voor de VS, maar voor ons is het ook zelfkastijding: je snijdt omzet én leercurves weg, en de concurrent krijgt alle prikkels om het zelf te doen. recordomzet is mooi, maar reken er maar op dat die Chinese machines over een paar jaar ineens “goed genoeg” zijn voor 80% van de markt; en dan is het huilen op de beurs.

Die “China haalt ons in” discussie mist één ding: zelfs als hun tool straks “goed genoeg” is, is de bottleneck vaak energie, water en vergunningen om überhaupt fabs op schaal te draaien. Een moderne fab slurpt grofweg 100+ MW continu en miljoenen liters ultrapuur water per dag; met hittegolven en droogte (ook in Taiwan/China/VS) wordt dat gewoon een productie-risico, niet alleen een kostenpost. Benieuwd of beleggers dat ooit meeprijzen of pas als er weer een fabriek stilvalt omdat het net vol zit of het water op rantsoen moet?

Leuk dat Verhagen roept “9 van de 10 tenders in China gewonnen”, maar over wát voor tools/segmenten gaat dat dan en tegen welke locals precies? Als je door sancties je echte high-end niet mag leveren, win je dan vooral de midrange en servicecontracten, of is dit gewoon marketingpraat om beleggers te kalmeren? En die “Reuters meldde dat China een eigen tool heeft” is weer zo’n vaag ding: bron/link + specs (node, throughput, yield) graag, anders is het vooral koppenmakerij.

recordomzet is mooi, maar je merkt in de praktijk: als geopolitiek de kraan dichtdraait ben je zo je “vaste” afzet kwijt en dan zit je met dezelfde R&D-kosten en minder volume. en dan helpt het niet dat wij hier alles op regels en vergunninkjes laten vastlopen terwijl China gewoon doorbouwt, wie zijn huis op zand zet, oogst later storm.

Op het water leer je: concurrentie is één ding, maar leverzekerheid is alles. Als je voor zo’n machine straks 40 weken op een klepje of printje wacht omdat ergens een exportstempel ontbreekt, dan kan je tool nog zo high-end zijn, dan gaat die klant gewoon naar “goed genoeg” en door.

Die “China-concurrentie” is maar één kant; veel groter risico is dat ASM de facto een speelbal is van exportcontrols en end-use checks die per kwartaal kunnen aanscherpen. Dan win je vandaag een tender en zit je morgen met een leveringsverbod, boetes en reputatieschade als je compliance niet waterdicht is, mits je al denkt dat dit puur een techwedstrijd is. En die koersdip: beleggers prijzen vooral het cyclische orderboek en de service/installed base mee, niet de mooie AI-verhalen van een CFO.

Ik merk gewoon dat iedereen het meteen over China vs NL heeft, maar ASM is ook gewoon mega-afhankelijk van een paar grote klanten en hun investeringsrondes; als TSMC/Samsung/Intel even op de rem gaan of AI-hype koelt af, dan ben je zo van recordomzet naar “voorzichtig vooruitzicht”. en dan helpt het ook niet dat we hier doen alsof technisch talent vanzelf komt, terwijl je in Eindhoven nu al ziet hoe lastig het is om goede mensen te vinden én te houden.

ach ja recordomzet klinkt allemaal prachtig, maar als ik op werk zie hoe we al weken moeten wachten op simpele pinapparaat-onderdelen “door chiptekort”, dan denk ik: leuk voor de beurs, maar de gewone keten blijft kwetsbaar en wij zijn weer de klos als het politiek gedoe wordt. En China of niet, wie zorgt dat die kennis hier niet gewoon wegloopt naar het buitenland omdat starters geen huis kunnen betalen?

Iedereen focust op “China maakt een tool”, maar het echte risico voor ASM zit ’m in de choke points: onderdelen, service en software. Als de VS straks ook nog export op spare parts/updates/remote support aanscherpt (of China gaat eigen regels zetten), dan kun je wel 9 van de 10 tenders winnen, maar dan wordt je installed base daar een tijdbom qua uptime en reputatie, maar ok. En beleggers die nu schrikken van 7% daling: die moeten niet naar omzet kijken maar naar hoe afhankelijk je marge is van servicecontracten die geopolitiek met één pennenstreek kunnen verdampen.