Podcast De Dag: hoe gaan we om met mensen met verward gedrag?

Nou ja, iedereen roept “verward gedrag” maar ondertussen is het gewoon: GGZ-bedden wegbezuinigd, wachttijden eindeloos, en dan mag de wijkagent het oplossen op straat, dat is toch van de zotte hoor. Zet nou weer echte opvang en 24/7 crisiszorg neer, want anders blijven we ze van portiek naar bureau schuiven tot het misgaat, toch.

Wie het ziet, ziet het: “verward gedrag” is ook gewoon het etiket dat ze plakken op mensen die kapot zijn gemaakt door een systeem met schulden, woningnood en pillen als pleister… en dan mag de politie het op straat “de-escaleren” terwijl die persoon al 3 keer is afgewimpeld bij de huisarts/ggz. Ik heb vroeger in de zorg genoeg gezien hoe snel je iemand volstopt met medicatie maar niemand tijd heeft voor echte begeleiding, en nu staan ze dus in portieken te schreeuwen en krijgt de buurt de schuld dat ze “geen begrip” hebben!!! En ja hoor, straks weer een mooi landelijk meldpunt en “ketensamenwerking”, maar geen bedden, geen woningen en wél weer meer data/registratie omdat dat zo lekker stuurt op dashboards…

“verward” is ook vaak gewoon totaal overprikkeld en ontregeld, en dan gooien we ze in een stad vol sirenes, neon, alcohol en schermen en verwachten we dat het goed gaat… het is echt niet alleen een bedden-issue maar ook een leefwereld-issue. geef mensen (en ja ook onze kinderen die dit allemaal zien) weer rustige, natuurlijke plekken met echte begeleiding en ritme, ipv meteen pillen, protocollen en de politie als noodverband.

Goh, wat ik mis in dit verhaal: familie en buren trekken vaak al maanden aan de bel maar krijgen overal “privacy” en loketten terug, en pas als het écht misgaat mag er ineens wél iets. Maak één plek waar je laagdrempelig kunt melden en waar meteen iemand langsgaat, want nu laat je het escaleren tot politie-inzet, toch?

Feit is: verward gedrag is geen diagnose maar een verzamelbak, en dan gaat iedereen langs elkaar heen praten, de één bedoelt psychose, de ander verslaving, de ander dementie of een verstandelijke beperking. In de huisartsenpraktijk zie je vaak dat mensen pas “verward” worden als slaap, middelen en stress wekenlang opstapelen, dan helpt een bed alleen niet maar ook niet alleen een wijkteam, je hebt 24/7 crisisbeoordeling én daarna woonplek met begeleiding nodig, anders is het na 2 dagen weer rondje stoep-cel-SEH. En die privacy-discussie: als iemand acuut onveilig is mag je echt wél info delen, het probleem is vooral dat niemand eigenaar is en iedereen bang is om het fout te doen.

Ik merk dat we het altijd hebben over bedden/politie/protocollen, maar bijna niemand over de 5 minuten vóórdat het escaleert: die ene buur, conducteur, baliemedewerker die voelt “dit gaat mis” en dan nergens heen kan behalve 112. Geef wijken gewoon een klein 24/7 team dat zonder sirenes kan komen kijken en desnoods iemand even meeneemt naar een prikkelarme plek met thee en toezicht, dat scheelt zóveel angst-energie voor iedereen. En ja, de buurt moet ook kunnen slapen, maar nu laten we het universum elke keer pas ingrijpen als het al knalt.

Vanuit mijn praktijk zie ik ook dat “verward” vaak begint bij een zenuwstelsel dat al weken op rood staat: geen slaap, geen ritme, alleen maar prikkels en stress, en dan komt er één trigger en pats, iedereen belt 112. We blijven maar schuiven met bedden/politie/protocollen, maar niemand bouwt aan basis-regulatie: vaste plek, vaste gezichten, eten, douchen, simpele adem/gronding en vooral: iemand die blijft als het ongemakkelijk wordt. En ja dat klinkt soft, maar energie liegt niet hoor, als iemand zich onveilig voelt ga je dat niet oplossen met nog een busje en een “melding” in een systeem.