Nog nooit liepen de wereldwijde schulden en rentes zo snel op – hoe kan dat?

De kern is niet dat overheden ineens “te veel lenen”, maar dat ze jarenlang uitgaven als gratis geld hebben behandeld. Nu de rente normaliseert, komt de rekening met vertraging binnen: eerst bij de begroting, daarna bij publieke investeringen en uiteindelijk mogelijk bij belastingbetalers. En nee, dit los je niet op met alleen bezuinigen; zonder groei, hervormingen en geloofwaardige keuzes blijft het gewoon schuld doorschuiven naar de volgende generatie.

Het probleem zit ook bij bedrijven en huishoudens: jarenlang was lenen bijna gratis, dus iedereen rekende zich rijk met vastgoed en groeiplannen. Nu geld weer echt geld kost, vallen vooral de projecten zonder fatsoenlijke opbrengst door de mand; misschien is dat pijnlijk, maar ook een noodzakelijke schoonmaak.

Tja, schulden zijn niet het enige probleem... centrale banken drukken de rente op, overheden geven daarna vrolijk door en de burger betaalt via inflatie en hogere lasten. Op de ring sta je straks duurder stil dan dat je rijdt, maar de elite noemt het beleid.

Wat me zorgen baart: rente betalen is geld dat je niet meer aan scholen, zorg of onderhoud kunt uitgeven. Ik zie op het werk al hoe iedere euro wordt omgedraaid, terwijl miljarden aan rentelasten gewoon doorgaan; daar hoor je politici een stuk minder enthousiast over praten.