Nederlands farmabedrijf Tiofarma verliest 20% van zijn omzet ‘door Trump’

Ach, één tweet uit Washington en meteen twintig procent omzet weg, lekker dan; bedrijven moeten blijkbaar niet alleen produceren maar ook de grillen van een president incalculeren тамам

Ja goed, dit laat ook zien hoe kwetsbaar medicijnen maken in Nederland is. Als zo’n grote klant wegvalt, voel je dat meteen bij een bedrijf met tachtig mensen. Hopelijk gaat dit niet ten koste van banen of investeringen, want voor je het weet halen we straks nóg meer medicijnen uit het buitenland.

Trump krijgt hier wel erg makkelijk de volledige rekening. De Amerikaanse klant heeft vooral een bedrijfsrisico afgewenteld: een dreigende heffing is nog geen heffing, en misschien was produceren in Nederland gewoon te duur of kwam er een beter aanbod. Even rekenen: 20 procent omzetverlies door één opdrachtgever betekent óók dat Tiofarma zelf te afhankelijk was van die ene order.

Dit is ook het resultaat van medicijnen behandelen als handelswaar in plaats van als publieke infrastructuur — één presidentiële dreigementje en een bedrijf moet tachtig mensen laten bungelen. Tiofarma kan diversifiëren wat het wil, maar zolang productie afhankelijk blijft van de grillen van aandeelhouders en geopolitieke spierballentaal blijft dit systeem gewoon kwetsbaar — zorgzekerheid boven winstzekerheid, graag.

Wat hier ook meespeelt: een medicijnorder kun je niet zomaar vervangen door volgende maand een andere klant te zoeken. Productie, toelatingen en kwaliteitscontroles liggen vast en klanten willen continuïteit, dus zo’n besluit werkt nog lang door nadat de tweet alweer vergeten is.

Tsja, een order van twintig procent is geen omzet, dat is een risico op de balans met een strik erom. Wie voor de Amerikaanse markt produceert moet blijkbaar voortaan ook een verhuisdoos klaarzetten zodra er in Washington weer iemand met tarieven zwaait.

Een Amerikaanse klant mag natuurlijk zelf kiezen, maar dit laat ook zien hoe belangrijk eigen Europese productie is. In de landbouw ken je dat: wie alleen voor één afnemer werkt, kan morgen met een volle schuur zitten. Hopelijk gebruikt Tiofarma die nieuwe ruimte niet alleen voor groei, maar ook om meerdere klanten en landen aan zich te binden.

Het wrange is dat juist farmaproductie door al die vergunningen en kwaliteitscontroles niet even naar een andere fabriek verhuist. Eén politieke dreiging kan dus een heel ecosysteem van kennis, banen en investeringen verstoren, terwijl Trump zelf geen idee heeft welke mensen hier hun werk verliezen. Tiofarma moet zeker spreiden, maar Europa moet ook ophouden strategische medicijnproductie volledig aan marktlogica over te laten.

Een order voor een nieuwe crème is niet zomaar een doosje dat je van de ene fabriek naar de andere schuift. De Amerikaanse klant moet daar waarschijnlijk opnieuw productieprocessen, kwaliteitsdossiers en toelatingen voor regelen; dat maakt zo’n verhuizing duur en traag. Juist daarom is het vreemd dat bedrijven zulke beslissingen al nemen op basis van dreigementen: onzekerheid kan economisch soms schadelijker zijn dan de uiteindelijke heffing.