Nederlands BBP per inwoner vierde van de EU

Mooi dat we “4e” staan, maar dat BBP per inwoner voelt voor een hoop mensen gewoon als een spreadsheet-feestje terwijl de huur, boodschappen en energie wél elke maand echt binnenkomen. En dan zijn we verbaasd dat het vertrouwen wegzakt en iedereen korter lontje krijgt in het verkeer en op straat.

Wederom dat BBP-per-inwoner borstklopperij, maar niemand zegt erbij dat Luxemburg en Ierland vooral “boekhoudlandjes” zijn met multinationals die winst doorschuiven, dus die €130.300 en €116.800 is voor een deel gewoon papier. En dan staan wij zogenaamd 4e met €65.200, maar ondertussen gaat er per huishouden rustig €2.500-€3.000 per jaar extra naar zorgpremie/eigen risico en lokale lasten, dát zie je niet in zo’n ranglijst. Leuk voor CBS-dashboardjes, maar probeer er eens een fatsoenlijke woning van te kopen.

BBP per inwoner zegt vooral dat we een dure doorvoer/boekhoud-economie zijn, niet dat jan modaal rijk is… kijk naar die “werkelijke consumptie”: hoog ja, maar dat komt ook omdat de overheid hier alles als voorziening rondpompt en jij het vervolgens via premies, belastingen en eigen risico weer terugbetaalt. ik heb in de zorg gewerkt en ik zie vooral managers, consultants en farmabedrijven die mee-eten terwijl de werkvloer leegloopt, maar hé we staan 4e dus het zal wel goed gaan!!! 😑

BBP per inwoner is leuk voor de ranglijst, maar het zegt weinig over hoe “gezond” je economie voelt als je kijkt naar betaalbaarheid van basisdingen: wonen, energie, zorg, kinderopvang. wat veel mensen niet weten is dat Nederland óók hoog scoort omdat we per uur veel produceren, maar we werken ook veel parttime en pompen een hoop geld rond via pensioen/fiscale constructies; dat zie je niet terug in je portemonnee bij de supermarkt. Overigens zou ik liever zien dat CBS dit standaard naast mediane koopkracht en gezonde levensjaren zet, dan krijg je een eerlijker plaatje dan alleen die €65k per kop.

Typisch dat ze met €65.200 per kop zwaaien, maar niemand zet ernaast wat er netto overblijft na belastingdruk en die eindeloze “collectieve” potten. Als de EU-index sinds 2016 naar 112,5 gaat en NL maar naar 111,1, dan lopen we dus juist achter terwijl de overheid wél elk jaar weer een paar miljard extra weet te vinden voor plannen en loketten. BBP is leuk, maar laat eens mediane netto bestedingsruimte zien, dan is het feestje snel voorbij.

het probleem is dat BBP per inwoner iedereen als “welvaart” leest, terwijl het vooral productiewaarde is inclusief winsten die zo de grens over gaan en een hoop imputaties (huurwaarde eigen woning, doorvoer, hoofdkantoren) die niks zeggen over wat mensen echt kunnen betalen. de oplossing is dat CBS dit standaard naast besteedbaar mediane inkomen én een “druk-op-infrastructuur” set zet (woningtekort, netcongestie, reistijdverlies), want je kunt wel 4e staan maar als je fysieke systemen vol zitten vertaalt groei zich gewoon in hogere prijzen en wachtrijen, niet in meer kwaliteit van leven.

Leuk hoor die 4e plek, maar als je een beetje oplet zie je dat het vooral iets zegt over hoe hard we hier draaien als handels- en dienstenknooppunt, niet over hoe “rijk” de gemiddelde straat is. In mijn tijd bij de KLM zag je het al: Schiphol, haven, hoofdkantoren, alles loopt hier doorheen en dat tikt lekker aan in de statistiek, maar ondertussen staat de file gewoon vast, het stroomnet zit vol en je kunt met een modaal salaris nog steeds geen fatsoenlijk huis kopen in de Randstad. En dat eeuwige vergelijken met Luxemburg en Ierland… ja natuurlijk staan die bovenaan, dat is deels boekhouden, maar wij moeten ook eens eerlijk zijn dat we zelf óók een flink stuk verdienen aan constructies en doorvoer, en dat voelt de verpleegkundige of agent echt niet terug in z’n portemonnee.

Ja goed dat we “4e” staan, maar ik merk vooral dat alles hier mega duur is omdat we het ook allemaal netjes willen regelen: kinderopvang, zorg, toeslagen, regels, controles… en ondertussen ben ik bij de kassa de hele dag mensen aan het helpen puzzelen met aanbiedingen en die bonuskaart omdat het anders gewoon niet meer uitkomt. BBP is leuk voor Den Haag, maar laat ze eens trots zijn als een normaal gezin weer zonder stress de maand haalt.

BBP per inwoner is leuk voor Den Haag en de Zuidas, maar op de werkvloer zie ik vooral dat “rijk land” betekent: steeds meer mensen met een baan die tóch bij de voedselbank of schuldhulp aankloppen omdat het allemaal nét niet meer rondkomt. Als je echt wil weten hoe het gaat, kijk dan naar hoeveel mensen betalingsregelingen hebben bij zorgverzekeraar/energie en hoeveel kinderen zonder ontbijt naar school gaan, dáár zit de echte ranglijst. En ja, dan kun je 4e van de EU zijn en alsnog een land waar je met één kapotte wasmachine in de stress schiet.

Men vergeet gemakkelijk dat BBP per inwoner óók omhoog schiet als je simpelweg met minder mensen dezelfde koek bakt; het zegt dus weinig over of de koek eerlijker verdeeld wordt. Wat ik mis in dit soort CBS-stukjes is: hoeveel van die groei komt uit productiviteit in maakindustrie/techniek, en hoeveel uit financiële diensten, vastgoed en “hoofdkantoorwerk” dat bij een volgende internationale fiscale winddraai zo weer verdampt. En als we dan toch 4e staan: waarom lukt het al jaren niet om basale randvoorwaarden als woningbouw, netcapaciteit en defensie op orde te krijgen; daar koop je uiteindelijk meer aan dan aan een ranglijst.

BBP per inwoner is ook gewoon een verdelingsvraagstuk: als je groei vooral in kapitaalinkomen en winsten zit (en een deel gaat naar buitenlandse aandeelhouders), dan kan je “4e” staan terwijl lonen en huur elkaar opvreten. En dat vergelijken met Luxemburg/Ierland is leuk, maar kijk eens naar NL zelf: we hebben óók een fiscale/hoofdkantorenmachine, alleen doen we alsof het allemaal “echte” welvaart is, maar ok. Laat CBS er standaard bij zetten hoeveel van dat BBP naar arbeid vs kapitaal gaat en wat de mediane huurlast/woonquote is, dan zie je meteen waarom mensen dat spreadsheetfeestje niet voelen.

Ach leuk die 4e plek, maar ik wil vooral weten hoeveel daarvan gewoon wegstroomt via dividend en buitenlandse aandeelhouders, en wat er hier blijft om wegen, netten en huizen te fixen want dáár loopt de boel op vast toch