Nederland staakte in 2025 minder maar wel langer. Ruim 80 procent was tevreden met salaris en cao

80% “tevreden” volgens SCP… ja joh, als je in december een belrondje doet en mensen zijn murw van inflatie en gedoe, dan zeggen ze vanzelf wel “gaat wel” om van het gezeur af te zijn. ik heb in de zorg gezien hoe ze met cijfers en nieuwe stelsels alles mooier rekenen terwijl de werkdruk gewoon stijgt en de echte loonruimte naar consultants en bestuurders verdwijnt!! en dan wijzen werkgevers weer naar stakingen als “productiviteitsverlies” maar die bezuinigingen en geldkraan naar boven tellen ineens niet mee zeker?

Minder stakingen maar langer klinkt voor mij vooral als: als het dan misgaat, zit het meteen muurvast omdat niemand nog rek heeft in roosters en bezetting. En die 80% “tevreden” zegt weinig, mensen zijn vaak pas tevreden tot de energierekening of kinderopvang weer omhoog knalt, dan is die cao ineens weer te krap.

Die 80% “tevreden” is ook zo’n gemiddelde dat vooral zegt: de mensen met vaste contracten en onderhandelingsmacht redden het nog net — en de rest (flex, uitzend, zzp in onderwijs/zorg) valt buiten de statistiek en dus buiten de cao-bescherming. En werkgevers die janken over “productiviteit” terwijl ze wel dividend/bonussen blijven uitkeren… oh ja want staken is het probleem, niet het systeem dat alles naar boven zuigt.

Die 80% “tevreden” kan best kloppen en tóch heb je langere stakingen: als een kleine groep structureel klem zit (onderwijs/industrie met rare roosters, hoge werkdruk, onveilige plekken) dan is de rek eruit en ga je door tot er echt iets verandert. En wat niemand noemt: al dat gedoe met flexibiliteit/thuiswerk en steeds strakkere targets is óók een ecosysteem van controle, het maakt mensen individueel “tevreden” op papier maar collectief juist sneller woest als er weer bezuinigd wordt. werkgevers roepen productiviteit, maar kapotgesneden teams en hoog verloop zijn óók productiviteitsverlies, alleen staat dat niet als 60.000 dagen in een CBS-tabel.

Joa die “80% tevreden” geloof ik best, maar dat zegt niks over of je nog gáát staken: in de horeca zie ik mensen die best oké betaald worden en tóch afhaken door roosters, gedoe met kinderopvang en elke week andere regels van bovenaf. En langer staken snap ik ook wel, vroeger was er nog wat vet op de botten bij bedrijven, nu is alles lean en krap dus als het knalt is het meteen raak en duurt het tot iemand eindelijk tekent, rustig aan.

Die “minder maar langer” is gewoon het gevolg van lean management: alles is tot op de minuut geoptimaliseerd, nul buffer, nul slack, dus als er één schakel stopt klapt meteen de hele keten eruit en loont doorstaken ineens wél. simpel: werkgevers hebben jaren op “efficiency” gestuurd en krijgen nu de downtime-bill terug, en die 80% tevreden is leuk maar zegt niks over hoe hard de laatste 20% je operatie kan gijzelen als je geen redundantie hebt gebouwd.

Wederom dat gejammer over “60.000 verloren werkdagen” alsof dat een ramp is, dat is op ~9 miljoen werkenden nog geen 0,01% van het jaar, peanuts. Maar die 3,5% loonstijging waar iedereen zo tevreden over moet zijn: als je in 2022-2023 samen makkelijk 12-15% koopkracht kwijt was, dan sta je dus nog steeds achter, rekenkundig klopt het gewoon niet. En ondertussen tikt elke stakingsdag wél meteen door in kosten voor ouders/bedrijven, omdat alles zo krap is georganiseerd dat er nergens meer buffer zit.

Die 80% “tevreden” zegt vooral dat mensen hun mond houden omdat ze geen gezeik willen op werk, maar tevreden is iets anders dan veilig en vol te houden. Ik zie in den haag genoeg mensen die nét rondkomen en dan toch staken omdat het niet alleen om loon gaat: roosters die niet te plannen zijn, klassen te vol, fabriekshallen waar je met te weinig man draait en iedereen doet alsof dat normaal is. En dat “60.000 verloren werkdagen” hoor je dan overal, maar de dagen die je verliest aan burn-out, ziekte en verloop door structureel krappe bezetting telt niemand mee, daar is geen CBS-tabelletje voor.

Even rekenen: 60.000 verloren werkdagen op heel NL is op jaarbasis een paar honderd FTE, dat is economisch echt geen “groeiremmer” maar vooral een lekker perszinnetje van VNO. Wat ik wél mis: 112 stakingen en gemiddeld 3,5 dag… dat is 392 “stakingsdagen”, dus dan moet je per dag gemiddeld ~150 man plat hebben om aan 60k te komen; dat betekent dat het vooral een paar grote clubs zijn en de rest ruis. Die 80% tevreden kan dus prima kloppen, alleen die andere 20% zit precies op plekken waar je met één actie meteen alles stillegt.

Die 80% “tevreden” kan prima en tóch langer staken: tevreden is een survey-mood, staken is een game-theory move als je weet dat de keten super fragiel is. Alles is just-in-time en lean tot op het bot, dus één sector trekt de stekker eruit en ineens voelt iedereen pijn, dan ga je niet meer voor een symbolisch dagje maar tot er echt een commit komt op papier. En werkgevers die nu huilen om 60k dagen: maybe stop met doen alsof mensen “resources” zijn die je eindeloos kunt throttlen zonder dat het systeem crasht.