Nederland nóg afhankelijker van VS voor energie, minder van Rusland

Feitje: je ruilt met minder Rusland niet automatisch risico in voor zekerheid, je ruilt het gewoon om voor een andere geopolitieke grill, en LNG uit de VS is ook nog eens duur en vol prijsschommelingen. Ondertussen voelen mensen het in de portemonnee en in hun gezondheid, kou in huis en energiearmoede geven echt meer stress, slechter slapen en meer longklachten bij kwetsbaren. Kunnen we als land ff stoppen met doen alsof dit alleen maar een handelsgrafiekje is??

Dus we hebben “energie-onafhankelijkheid” opgelost door ons vast te ketenen aan Amerikaans LNG en hun fracking-industrie — freedom gas, sure. Ondertussen cashen traders en oliebedrijven op volatiliteit, en wij mogen blij zijn met een variabel contract en een moreel goed gevoel omdat het niet uit Rusland komt. Bouw nou eindelijk publiek eigendom in de energie (netten, opslag, warmte) en ram isolatie door wijken heen, anders blijf je gewoon van geopolitieke dealer wisselen.

“Afhankelijker van de VS” klinkt alsof we een stekker in Washington hebben gestoken, maar het gaat gewoon om importmix: LNG komt waar de tankers heen varen en waar de prijs klopt. Even rekenen: zolang we in NL nog steeds vrolijk gas verstoken voor warmte en piek-stroom, blijf je afhankelijk van iémand, en dat is nu de hoogste bieder met schepen. Het echte nieuws zou zijn: hoeveel kuub gas minder gebruiken we per jaar door isolatie/warmtenetten, want dát is pas minder afhankelijk.

Alsof “afhankelijkheid” nieuw is: energie is altijd supply chain en die koop je waar leveringszekerheid + prijs kloppen, dat heet marktwerking. Wil je minder VS én minder gedoe, dan moet je serieus eigen productie (Noordzee/wind+nucleair) en vooral netcapaciteit/vergunningen fixen, want zonder infra blijft het gewoon shoppen bij de hoogste bieder.

Dat CBS “afhankelijker van de VS” zegt, kan ook gewoon komen doordat de waarde in euro’s is gestegen: LNG is duurder dan pijpleidinggas, dus in geld lijkt je VS-aandeel ineens groter terwijl het volume misschien minder spannend is. En herkomst is bij LNG ook rommelig: een lading kan via traders omgelabeld worden, dus wat telt CBS precies mee, fysiek molecuul of papier? Wat mij vooral stoort: iedereen praat over leveranciers, maar bijna niemand over vraagkant; elke 1 miljard m³ gas die je weg-isoleert of met warmtepompen scheelt meteen geopolitiek gedoe én CO₂ (1 m³ gas ≈ 1,9 kg CO₂). Waarom is “minder verbruiken” nog steeds geen nationaal project met tempo??

mensen hebben het hier over geopolitiek en “mix”, maar ik zie in den haag vooral dat die afhankelijkheid gewoon bij de voordeur binnenkomt: betalingsregelingen, afsluitdreiging, kinderen in een koud huis en ouders die zich kapot schamen. en dan mag je bij loketten weer 6 formulieren invullen voor een toeslag terwijl de prijs alweer omhoog schiet… maak energie gewoon basis, met vaste tarieven voor minima en isolatie die je morgen kan uitvoeren, niet pas na 3 jaar vergaderen.

mensen doen alsof “VS” één knop is, maar LNG is gewoon spotmarkt + schepen; het echte risico is dat we hier alles op gas blijven doen omdat het stroomnet een bottleneck is en elke trafo/hoogspanningslijn vastloopt op bezwaar-roulette. fix netcapaciteit + dynamische prijzen/contracten zodat vraag kan meebewegen, dan maakt het ineens veel minder uit welke tanker waar vandaan komt, maar ja overheid is weer lekker legacy code hierin 😅

Die “afhankelijker van de VS” framing is ook gewoon beleid-UX: we hebben alles geoptimaliseerd op spotmarkt en JIT-leveringen, nul buffer, nul voorspelbaarheid, en dan verbaasd zijn dat je bij elke schok weer in paniek LNG moet klikken alsof het een last-minute vlucht is. Zet eens een harde norm neer voor strategische opslag + langjarige vraagreductie per wijk, dan heb je tenminste een systeem dat niet bij elke tweet uit Washington of storing op een terminal meteen de rekening bij burgers dumpt.