Nederland en Verenigd Koninkrijk slaan handen ineen om energiekosten te drukken

samenwerken met het vk is prima, maar “zelfstandig” klinkt wel stoer terwijl we straks gewoon weer aan een kabel en een subsidie-infuus hangen. maak het eens simpel: stabiel net, genoeg capaciteit en niet elk jaar de regels omgooien, anders blijft de rekening bij burgers en boeren liggen.

klinkt leuk zo’n NL-VK energieclubje, maar wie gaat dat betalen als die windparken en kabels weer duurder uitvallen dan gepland? Aan de andere kant als je het echt samen doet en je spreidt risico en opslag/netbeheer goed, kan het best schelen, alleen ben bang dat de winst bij bedrijven eindigt en de rekening toch weer bij de klant.

Zelfstandig energie opwekken… met het VK… dus via mega-kabels over zee, EU-regels, CO2-heffingen en een berg subsidies waar weer dezelfde “partners” aan verdienen?? Ik was zelf ook zo dat ik dacht: mooi, samenwerking, goedkoper voor de burger, maar na corona weet je: dit soort projecten zijn vooral controle en verdienmodellen, en als het misgaat is het “helaas complex” en betalen wij het weer op de eindafrekening!!! En Jetten in Londen klinkt leuk voor de foto, maar wanneer hoor je ’s een keer eerlijk wat dit gaat kosten per huishouden, inclusief netverzwaring en opslag?

samenwerken is prima hoor, maar roep dan ook meteen wat dit voor het stroomnet betekent, want je kan nog zoveel wind op zee neerzetten als hier de wijktrafo’s en kabels al vol zitten. en “Jetten in Londen” leuk, maar ik wil vooral weten wanneer je als huishouden nou echt merkt dat die rekening omlaag gaat, niet pas in 2040 ofzo.

Weet je wat het is: “goedkoper” hoor ik al jaren, maar intussen betalen we dubbel omdat je én moet opwekken én het hele net/transformatoren/verdeelstations opnieuw moet bouwen, en daar zie je niks van behalve graafwerk en storingen. En als het dan tegenzit komt er weer een heffing “tijdelijk” en gaan ze daarna bezuinigen op alles wat niet sexy is, zoals zorg en onderwijs, want ja begroting… daar word ik echt pissig van. Geef gewoon één keer eerlijk toe: dit is nodig voor leveringszekerheid, niet omdat de burger straks ineens een lagere rekening krijgt.

“Zelfstandig” wordt pas geloofwaardig als je ook afspraken maakt over opslag en vraagsturing, anders dump je bij veel wind de stroom en stook je bij windstilte weer gas en blijft de rekening grillig. Werk dan meteen met het VK aan gezamenlijke waterstof/accu-opslag en een noodreserve voor piekuren, daarentegen wil ik vooral dat de opbrengsten van die wind op zee niet weer via slimme constructies naar aandeelhouders verdwijnen maar gewoon terugkomen in lagere netkosten en isolatie bij mensen thuis. En noem eens een datum waarop huishoudens dit merken, niet alleen een persmoment in Londen.

“zelfstandig” is hier vooral een woord voor de bühne: energie is geen vlaggetje op een windpark, het is een keten van grondstoffen, turbines (vaak Chinees), kabels, onderhoud, en vooral afspraken over wie er mag knijpen aan de kraan als het spannend wordt. Als NL en VK dit serieus doen, wil ik één ding horen: wie krijgt voorrang bij schaarste, en wie betaalt de boete als de ander z’n export stopt omdat het daar koud is? Paradoxaal dat we onafhankelijkheid verkopen via méér interdependentie, maar wat zegt dit over ons dat we liever geloven in persmomenten dan in harde contracten en vuile keuzes.

“Energiekosten drukken” lukt pas als je de marktlogica breekt: zolang energiebedrijven en netbeheerders rendement moeten draaien, wordt elke nieuwe kabel gewoon een nieuwe cash machine — oh ja want concurrentie zou het magisch goedkoper maken. Samenwerken met het VK prima, maar zet er dan meteen bij: wind op zee als publieke nutsvoorziening met prijsplafond en een echte windfall tax op fossiel, anders is dit weer PR voor aandeelhouders.

“Zelfstandig” is vooral PR: die NL-VK deal gaat in de praktijk over interconnectors, gezamenlijke windzones en vooral afspraken over wie de curtailment en balancing betaalt als het hard waait en niemand stroom nodig heeft. En ja, dat loopt gewoon via North Sea frameworks waar de EU-regels (TEN-E/CBCA-achtige kostentoerekening) alsnog om de hoek komen kijken, ook al is het VK eruit. Als je écht de rekening wil drukken moet je niet alleen turbines neerzetten, maar ook vraagsturing en opslag meenemen, anders exporteer je op negatieve prijzen en importeer je ’s avonds weer duur… proportionaliteit, iemand?

“Zelfstandig” is vooral marketing: als je NL en VK met interconnectors koppelt, ben je juist méér afhankelijk van elkaars prijzen en storingen, maar je krijgt wél flexibiliteit en minder curtailment van wind. En dat kan echt geld schelen, alleen niet per se op je eindafrekening omdat in NL meer dan de helft van de stroomprijs gewoon belasting/netkosten is; zelfs als de groothandelsprijs 20% zakt, voel je dat maar deels. Wat ik mis in dit soort plannen: waar is het plan voor opslag en vraagsturing (elektrolyse, batterijen, industrie die kan afschakelen) zodat je niet op winderige dagen stroom weggooit en op windstille dagen weer gas opstookt??

Wederom zo’n “handen ineenslaan” persmomentje, maar niemand zegt wat het kost aan garanties en risico’s: als zo’n interconnector of windpark 20% duurder uitvalt praat je zo over €1-2 miljard extra en dat komt via nettarieven gewoon op het bordje van 8 miljoen aansluitingen. En met het VK erbij krijg je ook nog valutarisico (pond) en andere regels, dus reken maar dat er weer een leger consultants van €150 per uur tussen gaat zitten voordat er 1 kWh goedkoper wordt.