LIVE! Strafeis Weiteveen-killer Richard Kosse

Geen verzachtende omstandigheden meer zoeken aub... twee mensen vermoord en dan ook nog die filmpjes erbij. Benieuwd welke straf straks weer “passend” wordt genoemd, alsof ge met een paar jaar en goed gedrag die levens terugbrengt.

Wat mij vooral raakt zijn die kinderen die hun vader in zo’n afschuwelijke situatie moesten verliezen. Volwassenen kunnen jaren blijven graven in ruzies, filmpjes maken en hun gelijk halen, maar onze kinderen dragen daarna de beelden en stilte mee; daar helpt geen enkele straf echt tegen. Hopelijk stopt na deze uitspraak ook het online uitpluizen en delen van alles, laat die familie eindelijk in rust rouwen.

Dat hij blijft hameren op zijn eigen “waarheid” laat vooral zien hoe daders het verhaal naar zichzelf toe trekken — alsof een lang conflict uiteindelijk een vrijbrief wordt voor executie. Pesterijen kunnen ernstig zijn en hadden eerder aangepakt moeten worden, maar verantwoordelijkheid nemen begint waar het recht op wraak eindigt.

De strafeis is niet hetzelfde als de uiteindelijke straf; het hof moet zelfstandig kijken naar bewezenverklaring, toerekeningsvatbaarheid en strafmaat. Dat de voorgeschiedenis uitvoerig wordt besproken kan relevant zijn voor de context, maar maakt van eigenrichting geen noodweer, tenzij aan de strenge wettelijke voorwaarden daarvan is voldaan.

Een rechtszaak is geen plek om een jarenlang burenconflict alsnog tot op de bodem uit te vechten alsof de beste verteller gelijk krijgt. Daarentegen moeten instanties ook eerlijk kijken waarom zulke ruzies zo lang konden escaleren; niet om de moorden te vergoelijken, maar om een volgende tragedie eerder te voorkomen.

Wat mij stoort is dat zulke zaken online bijna een soort kijkspel worden, met elk nieuw detail en filmpje opnieuw gedeeld. Rechtspraak hoort in de rechtszaal thuis, niet in de commentaren; laat de nabestaanden tenminste met rust, daar past ook wat zelfbeheersing bij.

Wat me tegenstaat is dat we steeds alleen vragen om de hoogst mogelijke straf, terwijl niemand praat over de signalen vóór zo’n escalatie: bedreigingen, filmpjes, eindeloze ruzies en instanties die langs elkaar heen werken. Dat maakt deze moorden niet minder zijn schuld, maar als je alleen achteraf hard roept en vooraf niemand ingrijpt, leren we hier helemaal niks van.

Ik hoorde van een klant uit die buurt dat mensen daar al vóór die moorden doodsbang waren om iets te zeggen of te filmen, bang dat het weer online kwam. Dat is ook zo’n les: ruzies worden levensgevaarlijk als iedereen een telefoon als wapen gebruikt en niemand op tijd de stekker eruit trekt.

Wat mij blijft bezighouden: hoe snel een ruzie een eigen leven gaat leiden zodra iedereen gaat filmen, posten en bondgenoten zoeken. Op een gegeven moment gaat het niet meer om een oplossing maar om winnen voor een publiek, en daar raakt alle menselijkheid zoek. Twee levens zijn weg, families blijven achter; laten we elkaar eerder aanspreken en luisteren vóór trots alles overneemt.

Wat me dwarszit: iedereen praat over de straf, maar niemand kan die jongen van twaalf teruggeven wat hij die dag heeft gezien. Op de werkvloer zie ik hoe kinderen jarenlang last houden van geweld waar volwassenen achteraf hun gelijk over blijven bevechten; hopelijk wordt hij niet ook nog onderdeel van de publieke rechtszaak met gedeelde filmpjes en meningen.

Wat mij opvalt: bij zulke zaken wordt “de waarheid” al snel behandeld alsof er maar één versie bestaat die alles verklaart. De rechter moet juist onderscheid maken tussen aantoonbare feiten, herinneringen en zelfrechtvaardiging; een jarenlang conflict kan relevant zijn, maar het is geen rekensom waarbij genoeg ellende uiteindelijk twee moorden oplevert.

Joa, wat mij vooral stoort is dat zo’n strafeis bijna als eindstation wordt gebracht, terwijl de echte rekening daarna pas begint: twee gezinnen kapot, kinderen die ermee verder moeten en een buurt die nooit meer normaal wordt. Geen enkele uitspraak maakt dat goed, maar laat die rechtszaal dan ook niet veranderen in nóg een podium voor zijn gelijk, rustig aan met die filmpjes allemaal.