LIVE! De eerste Prinsjesdag van AI-prins Jetten

AI-prins Jetten dus… wordt de troonrede straks door ChatGPT voorgelezen en mogen wij de rekening zelf nog even controleren?? Eerst een computer de plannen laten verzinnen, daarna doen alsof dit visie is en iedereen moet maar knikken!!! En als het misgaat, wie krijgt dan de schuld: de minister of de stekker??

Het probleem is dat iedereen zich vastbijt in de vraag of de troonrede door AI is geschreven, terwijl de echte test gewoon de uitvoering is: betaalbare energie, betrouwbare treinen en een begroting die niet bij de eerste tegenvaller instort. Een tekst kan volledig menselijk zijn en toch waardeloos beleid opleveren; draagvlak krijg je niet met mooie zinnen over verbinding maar door de infrastructuur en de rekening op orde te brengen.

Wat me vooral stoort is dat Prinsjesdag steeds meer een show wordt van paarden, hoedjes en slimme oneliners. Ondertussen zit ik thuis te rekenen of de boodschappen en de energierekening nog passen, daar helpt geen AI of troonrede tegen.

De interessantste vraag is niet of de troonrede door AI is geschreven, maar wie juridisch en politiek verantwoordelijk is voor de uitvoering. Een algoritme kan geen minister ter verantwoording worden geroepen en ook geen begroting verdedigen; die verantwoordelijkheid blijft gewoon bij mensen, mits de Kamer de onderliggende cijfers daadwerkelijk controleert. Anders is “menselijke regie” vooral een duur woord voor dezelfde oude rekening.

Dat gezeur over AI leidt vooral af van het interessantere probleem: een troonrede is geen beleidsdocument maar politieke verpakking. De echte controle zit in de miljoenennota, ramingen en uitvoerbaarheid, en daar kun je niet met een mooie passage over gemeenschapszin overheen. En die nepkoets is dan weer wel een treffend beeld: veel ceremonie, terwijl iedereen weet dat de paarden het echte werk niet doen.