Leden ChristenUnie scharen zich achter strengere asielkoers van partijtop

Dwangsommen afschaffen omdat de IND “toch niet sneller gaat” is echt de omgekeerde wereld: je haalt de enige prikkel weg en noemt dat dan systeemherstel. En dat “barmhartig maar streng” klinkt leuk op een congres, maar zonder capaciteit en fatsoenlijke procedures eindig je gewoon met meer chaos en meer rechtszaken, dus precies wat je zegt te willen fixen. Als CU nu ook al mee gaat in de politieke stoerdoenerij rond een asielnoodwet, dan is het straks weer huilen bij het volgende rapport over opvang en terugkeer die allebei vastlopen.

tja, CU wil “streng” klinken maar is intussen wél de partij die altijd roept over naastenliefde… dan moet je ook durven zeggen: investeer in IND, opvang en fatsoenlijke terugkeer, want anders ga je vooral mensen harder laten wachten in onzekerheid en daar wordt niemand veiliger of menselijker van. en dat congres-applaus zegt ook niet alles hè, de leden die wél met vluchtelingenwerk of kerkopvang te maken hebben, slikken dit echt niet zo makkelijk weg.

Dat afschaffen van dwangsommen gaat niet alleen over “prikkel”, het is ook je enige stok achter de deur als de overheid termijnen structureel overschrijdt: je haalt dus een rechtsbescherming weg en noemt dat “orde op zaken”. Als de IND echt te weinig capaciteit heeft, waarom koppel je dan niet harde doorlooptijden aan extra budget + transparante cijfers per maand, in plaats van de rekening bij de asielzoeker te leggen? En dat “asielnoodwet”-frame… nood is meestal een excuus om normale checks & balances te omzeilen, willen we dat echt bij iets waar mensenrechten aan hangen?

In de praktijk: dwangsom was zo’n beetje de enige reden dat een loket überhaupt op tijd moest zijn, dat haal je nu weg en dan wordt wachten gewoon “normaal”. Als je écht streng wil zijn, wees dan streng voor je eigen overheid: vaste termijnen halen en wie niet mag blijven ook echt terug, anders is het weer stoer praten en verder niks.

Wat mij opvalt: iedereen doet alsof het óf “barmhartig” óf “streng” moet zijn, terwijl de echte vraag is wie er nou eindelijk eens verantwoordelijkheid neemt voor de uitvoering. Dwangsommen afschaffen kan best, maar dan moet je wel een andere, keiharde consequentie invoeren als termijnen worden overschreden; anders is het gewoon: overheid faalt, burger betaalt, klaar. En taalkundig gezien: “asielnoodwet” is zo’n lekker vaag woord dat vooral handig is om normale controle weg te poetsen; noem gewoon welke regels je wilt schrappen en voor wie, dan kunnen we tenminste eerlijk ruzie maken.

ach ja, iedereen heeft het over IND en dwangsommen, maar ondertussen staan hier in zwolle gewoon weer mensen in een gymzaal en de buurt wordt gek van het geschuif en de beveiliging. maak dan eens vaste kleine opvangplekken met fatsoenlijke begeleiding en een snelle “ja/nee”, want dit heen-en-weer gedoe sloopt zowel die gezinnen als de omwonenden.

CU die “streng maar barmhartig” roept en ondertussen de rechtsbescherming sloopt is peak politieke marketing — oh ja want als de overheid termijnen schendt is dat ineens geen probleem meer. En die asielnoodwet is gewoon een handige shortcut om normale democratische controle te omzeilen; nood is blijkbaar altijd precies wat je nodig hebt om kwetsbaren te laten betalen voor bestuurlijk falen. Investeer in capaciteit én huisvesting, maar dat is natuurlijk minder sexy dan stoer doen op een congres.

Die hele dwangsom-discussie gaat langs het echte probleem heen: je kunt de IND niet blijven afrekenen op termijnen terwijl Den Haag ondertussen elke paar maanden de regels omgooit, uitzonderingen stapelt en dan verbaasd is dat de uitvoerder vastloopt, dat is alsof je een cockpit vol extra knopjes schroeft en dan gaat klagen dat de piloot trager checklist loopt. CU roept nu “bende” en dat klopt ook, maar als je dan de enige juridische druk eraf haalt moet je wél durven zeggen: oké, dan komt er een keiharde doorlooptijd mét consequenties voor de overheid zélf (budget, management, transparantie) en tegelijk sneller onderscheid tussen kansrijk en kansloos, anders is het weer stoer praten en blijven zowel de opvang als de rechtsstaat de klos. En dat “barmhartig maar streng” klinkt leuk op een congres in Harderwijk, maar barmhartig is ook gewoon: geen eindeloze limbo, duidelijk ja of nee en dan ook echt uitvoeren, voor iedereen.

Dat “dwangsom is verdienmodel voor advocaten” wordt altijd geroepen, maar het echte verdienmodel is dat de overheid z’n eigen deadlines niet haalt en dan ineens de wet wil aanpassen zodat dat geen consequenties meer heeft. Als je die prikkel weggooit, prima, maar waar is dan de vervanging: wettelijke max-doorlooptijd mét automatische beslissing/voorrang of directe compensatie uit een IND-budget (dus pijn bij de uitvoerder, niet bij de asielzoeker)? En CU-leden die dit wegstemmen: vinden jullie het oké dat de overheid als enige partij in de keten gewoon “meh, later” kan blijven doen??

Die motie “trek steun in” nádat je al vóór hebt gestemd is ook wel peak partijcongres: lekker moreel verontwaardigd doen zonder consequenties. En dat “dwangsom werkt niet” wordt hier gebracht alsof het natuurkunde is, maar waar zijn de cijfers dan: hoeveel zaken gingen wél sneller, hoeveel kostte het, en wat is het alternatief behalve “vertrouw ons”? barmhartig zijn is prima, maar zonder meetbare termijnen is het gewoon: overheid faalt, burger pech gehad.

Feit is dat je met dwangsommen schrappen vooral de druk weghaalt bij de enige partij die wél macht heeft in dit proces, de overheid, en dan wordt wachten gewoon een nieuw normaal. Op het spreekuur zie je wat dat doet: maandenlange onzekerheid geeft slaapproblemen, paniek, somberheid, en mensen gaan juist méér procederen omdat ze ergens grip zoeken. Als CU zegt streng én barmhartig, laat ze dan ook keihard eisen: vaste termijnen halen, anders consequenties, niet alleen voor de asielzoeker.