Lagere straf voor dubbele moord in Zwolse McDonald's in hoger beroep

Tsja 26,5 jaar voor twee mensen doodschieten in een volle McD… hoe leg je dat ooit uit aan die familie. En dan maar hopen dat ie na vrijlating niet weer “gewoon” tussen iedereen loopt, bizar idee.

Feit blijft: 26,5 jaar klinkt lang, maar met tbs/gevangenispsych en verloftrajecten kan het voor nabestaanden voelen alsof de dader ineens weer opduikt terwijl hun rouw nooit stopt. Wat ik mis in dit soort berichten is het stuk nazorg: die mensen die erbij waren in zo’n volle McD lopen echt niet zelden met PTSS-achtige klachten rond, maar daar hoor je niemand over als het alleen over strafmaat gaat.

Weet je wat me echt stoort: in hoger beroep gaat het weer over “jaren” en rekensommetjes, maar niemand heeft het over dat zo’n volle McD gewoon een publieke plek is waar je je veilig hoort te voelen, en nu leren we dus dat je daar twee mensen kan afknallen en het systeem daarna vooral bezig is met korting uitdelen omdat het netjes in de jurisprudentie past, maar goed volgende keer bestel ik wel via de McDrive, minder kans op een strafmaat-discussie naast je frietjes.

wat ik mis is dat het hof dan ook glashelder uitlegt wáárom het lager wordt, want nu voelt het voor iedereen als “korting” en dat maakt het vertrouwen kapot. en los van straf: zo’n McD vol mensen, dat is een collectief trauma, zet daar nou ook echte hulp en aandacht op, beetje liefde en verbinding voor iedereen die daar zat en nog steeds schrikt van een klapdeur.

Men vergeet gemakkelijk dat hoger beroep niet bedoeld is als “korting”, maar als controle op of de rechtbank het juridisch goed heeft gedaan; als het hof iets anders weegt (voorbedachte raad, toerekening, noem maar op) schuift de straf mee. Wat mij meer stoort: 26,5 jaar is een raar half jaar-gedrocht waar niemand iets van snapt, dus leg dan tenminste glashelder uit welke juridische knop er omging. En ja, als je in een volle zaak twee mensen doodschiet, hoort de samenleving ook te laten zien dat ze dat écht zwaar aanrekent; anders kweek je alleen maar cynisme.

Die 26,5 jaar-discussie is ook een beetje symboolpolitiek: als je wil dat mensen zich weer veilig voelen in publieke ruimtes, investeer dan eens serieus in preventie en nazorg i.p.v. alleen de strafmaat als scorebord. Zo’n schietpartij in een volle McD is een kettingreactie door een heel sociaal ecosysteem heen (getuigen, personeel, buurt), maar de hulpverlening en follow-up is vaak echt karig of versnipperd. En ondertussen blijven we doen alsof “een paar jaar meer of minder” het vertrouwen repareert… nee, dat zit dieper.

Iedereen roept “korting”, maar het echte schandaal is dat wij in NL moord straffen alsof het een optelsom is: twee levens weg en je krijgt geen 2x levenslang maar een soort plafond met decimalen. Ten eerste: zolang levenslang hier praktisch bijna nooit écht levenslang is, blijft dit soort 26,5-constructies voelen als boekhouden; ten tweede: als het hof dan lager gaat zitten moet je niet met één alinea motivering komen maar keihard uitleggen welke juridische drempel (voorbedachte raad/psyche/bewijs) net niet gehaald is, anders vraag je om woede, maar ok.