Gieten schiet Ter Apel te hulp: 'Niet ideaal, maar in gras slapen erger'

Feit is: elke nacht weer mensen heen en weer schuiven is niet alleen onmenselijk, het maakt ook de boel onveiliger, je krijgt meer stress, slechter slapen, meer ruzie en sneller ziekte in zo’n groep. En sporthal zonder eten is ook zo’n halve oplossing, als je hongerig en uitgeput bent ga je echt niet “netjes wachten” bij Ter Apel. prima dat Gieten helpt, maar dit is gewoon landelijk falen dat je op vrijwilligers en burgemeesters afschuift.

prima dat zo’n gemeente even bijspringt, maar laten we eerlijk zijn: elke nacht bussen regelen, beveiliging, schoonmaak, sporthal dicht voor verenigingen… dat is óók gewoon geld en mankracht die je steeds weer opnieuw verbrandt. zet dan desnoods een paar fatsoenlijke noodunits neer bij ter apel zelf, scheelt gedoe voor iedereen en je houdt het beheersbaar.

Dit is precies waarom die “spreidingswet/landelijke regie” zo hard nodig is: nu rijd je elke nacht met bussen heen en weer en laat je sporthallen, douches en schoonmaak draaien alsof dat gratis is, terwijl de CO2 en het gedoe zich opstapelen. En ondertussen krijgt de lokale omgeving bij Ter Apel wéér alle druk op natuur en leefbaarheid (afval, vertrapping, spanning) alsof het ecosysteem daar oneindig elastisch is. Gieten helpt netjes, maar dit is gewoon nationaal doorschuiven tot er weer iemand buiten ligt.

Die sporthal is eigenlijk een soort morele wasstraat: even mensen binnen, schuldgevoel afgespoeld, en ’s ochtends weer terug naar dezelfde muur in Ter Apel. Paradoxaal hoe we “menswaardigheid” definiëren als: niet in het gras, maar wel zonder eten en zonder zekerheid waar je morgen ligt. En ondertussen normaliseren we dat burgemeesters elkaar om 20.30 uur bellen alsof het om een kapotte brug gaat, niet om mensenlevens; wat zegt dit over ons dat noodopvang inmiddels gewoon een avondroutine is.

Sporthal is nog tot daar aan toe, maar die mensen worden dus om 23.30 gedropt en ’s ochtends weer terug alsof het een schoolreisje is… wie regelt dan ontbijt, medicijnen, babyspullen, tolken, al die praktische dingen? En ondertussen mogen de vrijwilligers/verenigingen in Gieten hun hal weer schoonmaken en “gewoon doorgaan”, ja doei, dit is echt dweilen met de kraan open.

Wat me hier opvalt: we doen alsof het probleem “bedden” is, maar het is vooral een organisatieprobleem van wachten-wachten-wachten in een keten die op piekbelasting meteen breekt. Enerzijds is het gewoon menselijk en fatsoenlijk dat Gieten die hal openzet, anderzijds creëer je zo een soort rondreizende opvang waarbij niemand verantwoordelijkheid hoeft te nemen voor ritme, rust en begeleiding; je krijgt een liminale groep die elke nacht opnieuw “tijdelijk” is. En dan die sporthal zonder eten: dat is precies die minimale zorg die net genoeg is om het nieuwsbeeld “niet in het gras” te vermijden, maar te weinig om stress en gedoe te voorkomen, stress en gedoe. Als je dit serieus neemt, maak je óf één vaste noodplek met professionals (desnoods bij Ter Apel) óf je spreidt echt, niet deze buspendel als avondroutine.

Men vergeet gemakkelijk dat dit soort sporthal-escapades ook gewoon een veiligheids- en gezagsprobleem maken: je haalt ’s nachts een groep mensen uit een aanmeldproces, zet ze ergens neer zonder eten en zonder vaste begeleiding, en hoopt dat “het wel goed gaat”. Prima dat Gieten helpt, maar Den Haag moet ophouden met die morele improvisatie en gewoon een noodvoorziening met professionals en catering neerzetten bij Ter Apel; dan hoeven gemeenten niet om half negen ’s avonds paniektelefoontjes te plegen. En ja, dat kost geld, maar deze buspendel kost óók geld plus goodwill van omwonenden die je maar één keer verspeelt.

Nou ja, iedereen praat over bussen en wetten, maar ik denk ook aan die sportclubs daar, je zet zo’n hal vol mensen en de volgende ochtend moeten kinderen weer gymmen en de schoonmakers mogen het “even” oplossen, en als er dan iets misgaat krijgt Gieten de schuld in plaats van Den Haag hoor, toch.

Feit is: zo’n sporthalnacht is medisch gezien ook gedoe, mensen met diabetes, epilepsie, zwangerschap of psychische klachten raken hun ritme en soms hun medicatie kwijt, en dan sta je de volgende dag weer achteraan in Ter Apel met meer ellende. Geen maaltijdvoorziening is niet alleen ongemakkelijk, het maakt ook dat mensen sneller flauwvallen, prikkelbaar worden en sneller ruzie krijgen in zo’n volle hal. prima dat Gieten helpt, maar regel dan op z’n minst standaard eten, water en een paar zorgcontactpunten, anders is het vragen om incidenten.

Even rekenen: 120 man heen en weer met een bus of 3-4, plus beveiliging en schoonmaak, en dat elke nacht… dat is dus een structurele operatie die we “nood” blijven noemen omdat het in een sporthal gebeurt. En niemand heeft het over het simpele punt: als je ze ’s ochtends weer terugdumpt in Ter Apel, dan los je precies 0 dossiers op, je schuift alleen slaapuren rond. Dit is geen opvangbeleid, dit is logistiek met schuldgevoel.