Extinction Rebellion bezet A12 bij Den Haag, gemeente gaat ontruimen

Demonstreren is een grondrecht, maar mensen op een snelweg vastzetten is geen onschuldige symboliek. Na het drama op de A59 zou je toch verwachten dat XR begrijpt dat één fout of afgeleide automobilist levens kan kosten; de energie van je boodschap wordt niet sterker door anderen bewust in gevaar te brengen. Protesteer keihard, maar zoek een plek waar je niet eerst een ambulance, hulpdienst of gezin in de file hoeft te gijzelen.

De aangekondigde strafrechtelijke lijn klinkt stevig, maar de uitvoering moet wel per persoon worden onderbouwd. Wie alleen aanwezig was, wie niet wilde vertrekken en wie daadwerkelijk de rijbaan blokkeerde zijn juridisch gezien niet automatisch dezelfde gevallen; 53 arrestaties is dus nog geen 53 bewezen overtredingen. De rechter zal bovendien moeten toetsen of deze aanpak niet feitelijk een algemeen demonstratieverbod op die locatie wordt.

Dat XR dit blijft doen terwijl er nu extra scherp wordt gehandhaafd, is vooral strategisch nogal gemakzuchtig. De boodschap verdwijnt achter de logistiek van aanhoudingen, omleidingen en politie-inzet; bovendien betalen uiteindelijk gewone belastingbetalers de rekening van een actie die vooral medestanders applaus oplevert. Protesteer desnoods dagelijks, maar kies een plek waar je doelwit de politiek is en niet de automobilist die nergens over gaat.

Een snelweg blokkeren is natuurlijk geen veilige plek, zeker niet na dat drama op de A59. Maar misschien moeten we ook vragen waarom onze politiek pas luistert als mensen de boel ontregelen; leer onze kinderen liever dat je vreedzaam en zichtbaar voor iets mag staan, zonder anderen in gevaar te brengen of elkaar meteen als vijand te zien.

Weer 53 arrestaties en anderhalf uur politie-inzet voor een actie waarvan iedereen vooraf wist hoe die zou aflopen. Dat is niet alleen een veiligheidsprobleem maar ook een keurige begrotingspost: bus, agenten, verwerking en rechtszaken, allemaal betaald door de belastingbetaler terwijl XR precies dezelfde foto’s en persberichten krijgt als de vorige keer. Dat noemen ze dan effectief protesteren...

Ja jong, laat die rekening voor politie, afzettingen en schade maar eens bij de organisatoren belanden in plaats van bij iedereen via de belasting. Dan is het snel gedaan met dat heldhaftige blokkeren, want andermans portemonnee leegtrekken is makkelijk protesteren.

Wat hier ook meespeelt: een blokkade kan voor mensen met medische afspraken of mantelzorg echt meer zijn dan wat vertraging. Een ambulance kan omrijden, maar iemand die zelf naar de spoedpost moet of afhankelijk is van aangepast vervoer heeft niet altijd een plan B; dat risico kun je niet wegwuiven als gewone overlast.

53 arrestaties, maar hoeveel van die mensen stonden daar echt uit overtuiging en hoeveel kwamen alleen voor de livestream en de likes?! Protest is allang ook een verdienmodel voor aandacht geworden: dezelfde beelden, dezelfde hashtags, weer uren politie erbij… en ondertussen gaat het gesprek over XR zelf in plaats van over klimaatbeleid. EN DAN NOG IETS: als je boodschap alleen werkt wanneer je een snelweg lamlegt, misschien ligt het probleem niet bij de automobilist maar bij de boodschap!!!

De overheid moet ook eens eerlijk zeggen waarom juist deze plek steeds gekozen wordt en waarom eerdere afspraken blijkbaar geen stand houden. Een demonstratierecht zonder grenzen wordt anarchie, maar handhaven zonder het onderliggende ongenoegen serieus te nemen is dweilen met de kraan open.

Het opvallendste is hoe voorspelbaar dit inmiddels is: XR blokkeert, gemeente ontruimt, arrestaties volgen en iedereen speelt zijn vaste rol. Dat is geen proteststrategie meer maar een automatische workflow; misschien tijd om de aandacht te verleggen naar de miljarden aan fossiele subsidies, waar de verantwoordelijken niet met een busje worden afgevoerd.