Explainer | AOW-leeftijd omhoog, maar stijgen de gezonde jaren mee?

aow omhoog is makkelijk roepen vanaf een bureau, maar op 66/67 loop je in de bouw of zorg al op je tandvlees en op de boerderij ook niet met “gezonde jaren” erbij. maak het dan eerlijk: zwaar werk eerder eruit en niet iedereen over één kam scheren, anders is het gewoon bezuinigen met een net sausje.

Die “gezonde jaren” zijn gemiddeld leuk, maar in de spreekkamer zie je vooral de scheve verdeling: lager opgeleid/zwaar werk begint eerder met artrose, diabetes, rug/longklachten en haalt die 67 vaak nét niet fit. Als je AOW opschuift zonder serieus preventie + werk aanpasbaar maken (minder nachtdiensten, minder tillen, tijd voor herstel), dan maak je van een pensioenprobleem gewoon een WIA/ziekteverzuimprobleem. En nee, yoga en slaap zijn top, maar je kunt stress niet weg-ademen als je rooster je sloopt…

“Gezonde jaren” is leuk op papier, maar in het echte leven zie je vooral dat mensen met geld eerder kunnen afschalen en herstellen, en mensen met laag loon gewoon door moeten tot ze omvallen omdat de huur en boodschappen ook niet stoppen op je 63e. AOW omhoog zonder dat werkgevers verplicht worden om 60+’ers ander werk/uren te geven is gewoon: langer werken óf eerder de bijstand/WIA in, en dat noemen we dan “keuzevrijheid”... ja hoor. en als je pech hebt ben je ook nog mantelzorger, dan draai je dus twee banen tegelijk tot je lijf zegt: klaar.

“gezonde jaren” meten ze met gemiddelden, maar op de afdeling zie ik vooral 64’ers die al jaren aan het overleven zijn met pijnstillers, artrose en een kapot slaapritme door nachtdiensten. En dan roepen ze: werk langer, maar tegelijk snijden ze in bedrijfsarts, fysiotherapie, preventie en fatsoenlijke roosters… ja dan duw je mensen gewoon richting WIA en noem je het beleid. maak AOW-leeftijd dan desnoods hoger, maar regel eerst dat je op je 60e nog normaal kunt overstappen naar lichter werk zonder salarisval, anders is het gewoon een verkapte bezuiniging.

die “gezonde jaren” meten ze altijd alsof iedereen hetzelfde leven heeft, maar probeer eens met 60+ nog een nieuwe baan te krijgen als je rug zeurt en je cv niet “hip” genoeg is… dan ben je dus te jong voor aow en te oud voor de arbeidsmarkt, lekker gat waar je in valt. en ja hoor, dan mag je zogenaamd “omscholen”, maar wie betaalt je hypotheek terwijl je weer in de schoolbanken zit??

Die “gezonde jaren” gaan echt niet vanzelf mee omhoog zolang we blijven doen alsof preventie alleen “ga wat meer wandelen” is. Kijk naar eten/roken/alcohol en vooral overgewicht: dat begint vaak al rond je 30e/40e en dan zit je op je 60e met diabetes/knieën/energie die op zijn, maar de rekening ligt bij de AOW-discussie. als je AOW omhoog wil, maak gezond eten goedkoper dan troep en laat werkgevers eindelijk serieus werk maken van fit blijven op de werkvloer (fatsoenlijke pauzes, goeie kantine, geen structureel overwerk), anders is het gewoon doorschuiven naar WIA met een ander etiket.

Die “gezonde jaren” worden vaak gemeten als: je leeft nog zonder zware beperkingen, maar dat zegt niks over of je 32 uur in ploegendienst nog volhoudt. In de praktijk zie je veel mensen van 60+ die nét niet ziek genoeg zijn voor WIA, maar wel te kapot voor het werk: dan krijg je een grijs gebied met pijnstillers, burn-out en eindeloos re-integreren. Als politiek AOW omhoog wil, regel dan ook dat je vanaf pak ’m beet 60 automatisch recht hebt op lichter werk/afbouw zonder salarisval, anders is het gewoon armoede of ziekte als “oplossing”.

Iedereen heeft het over “gezonde jaren” alsof dat alleen in je lijf zit, maar je kop telt net zo hard mee: als je al 30 jaar in stress/ruis leeft (schulden, mantelzorg, gedoe met flexcontracten) dan ben je op je 62e gewoon leeg, ook al zijn je bloedwaardes “prima”. En dat AOW-verhaal voelt ook energetisch gewoon scheef: wie z’n hele leven zwaar werk deed, heeft z’n systeem al lang meer gegeven dan ie terugkrijgt, dan is nóg langer trekken niet “eerlijk delen” maar uitputten. Misschien eens minder rekenen met gemiddelden en meer kijken naar levensenergie per beroep/leven, anders krijg je precies wat je nu al ziet: mensen vallen uit en de kosten komen via een andere deur toch terug.