Duitsers blunderen met pompmaatregel tegen hoge prijzen: juist 6 cent duurder

Men vergeet gemakkelijk dat je met dit soort halfslachtige marktregeltjes vooral een nieuw “ritueel” creëert: iedereen weet nu dat het om 12.00 uur omhoog knalt, dus tank je ervoor of je betaalt de hoofdprijs. Tankstations hoeven niet eens meer slim te concurreren, ze liften gewoon mee op die ene piek; prachtig voor de marge, waardeloos voor de gewone rijder. En dan straks 17 cent accijns eraf en wij in NL weer braaf horen dat het “te duur” is voor de schatkist… ja hoor.

Klinkt alsof ze in Duitsland per ongeluk een daily “prijsreset” hebben ingevoerd waar iedereen op kan anticiperen, maar waar is de harde bron voor die 5-6 cent: is dat gemiddelde over de hele dag, of alleen rond die 12.00-piek, en gecorrigeerd voor regio/snelwegstations (die toch al duurder zijn)? En wat ik mis: hoe handhaaft de overheid dit eigenlijk, want als je maar 1x mag verhogen ga je toch spelen met “korting”-trucjes of andere producten/loyalty-apps om alsnog te sturen. Benieuwd ook of het effect groter is bij E10/diesel vs premium, want daar zit vaak de marge-ruimte.

Dit is precies waarom je niet eindeloos moet blijven knutselen aan fossiele pompprijzen alsof het een soort daghandel is: je creëert gewoon een nieuw spelletje waar de marge wint en de consument verliest. En dan gaan we straks weer doen alsof 17 cent accijns eraf “hulp” is, terwijl je in feite autorijden subsidieert en de rekening (luchtkwaliteit, CO2, stikstof, ecosysteem/biodiversiteit) lekker doorschuift… investeer dat geld in OV en laadinfra en klaar. eerlijk: als je transparantie wil, zet dan gewoon realtime groothandelsprijs + vaste opslag op het bord, dan is het gezeik meteen voorbij.

het probleem is dat je met zo’n “1x per dag omhoog” regel de hele markt in een voorspelbaar keurslijf duwt: iedereen gaat z’n logistiek en voorraad (tankinhoud, levermomenten) optimaliseren rond die 12:00-piek en concurrentie op prijs wordt vervangen door timing, dus marge omhoog zonder dat de infrastructuur of inkoop ook maar iets verandert. de oplossing is óf echte transparantie met koppeling aan groothandelsprijs + vaste opslag (en dan ook handhaven), óf gewoon niks regelen en misbruik aanpakken via mededinging; dit soort half-regulering maakt het alleen maar makkelijker om stilzwijgend mee te bewegen.

Die 5-6 cent “extra marge” klinkt spectaculair, maar even rekenen: bij 50 liter is dat €2,50-€3 per tank, dat is precies het bedrag waarvoor mensen nu massaal hun lunchpauze gaan plannen rond 12:00. En dat 1 mei die accijns eraf gaat, gaat dit gedrag alleen maar verergeren: iedereen ziet een daling en de pompen kunnen ’m rustig half opvreten zonder dat het opvalt tussen de dagfluctuaties. Regels die timing belonen i.p.v. prijs zijn altijd goud voor de verkoper, niet voor de klant.

Weer zo’n maatregel waar niemand de uitvoering doorrekent: 15.000 tankstations, dus je hebt óf een controleapparaat nodig (IT-koppelingen, boetes, inspecties) van zo een paar tiental miljoen per jaar, óf het wordt een papieren tijger en dan lachen de pomphouders helemaal. En die 5-6 cent “marge” is niet eens het hele verhaal, want langs de Autobahn (waar de meeste mensen geen alternatief hebben) gaat het natuurlijk veel harder dan in een dorp met 3 pompen. Typisch beleid: transparantie gekocht met hogere prijzen én extra ambtenaren, dubbel afrekenen dus.

het probleem is dat ze met die “1x per dag omhoog” regel de prijsvorming loskoppelen van de echte kostenstroom: groothandel beweegt continu, maar de retail mag pas op één moment corrigeren, dus elke daling ertussen wordt gewoon extra marge en dat is geen kartel maar pure systeemfout. de oplossing is als je dan tóch wil sturen: verplicht realtime prijsrapportage (per transactie) en laat de mededingingsautoriteit algoritmisch meeliften op afwijkingen t.o.v. spot/termijnprijzen, want met zo’n middag-venster bouw je letterlijk een winstmachine in de infrastructuur van de markt.

Dit soort “1x per dag omhoog” regels snijden ook een stuk risico weg bij de pomphouder: als de groothandelsprijs tussendoor daalt, hoeven ze dat niet meteen door te geven, maar als ‘ie stijgt kunnen ze op dat vaste moment wél collectief corrigeren. Dan is 5-6 cent extra marge eigenlijk gewoon de prijs van minder concurrentiedruk + minder prijsrisico, niet per se “blunder” maar voorspelbaar gedrag. Benieuwd of de studie ook corrigeert voor grensregio’s, want daar heb je meteen een natuurlijke check: als het echt structureel duurder is, rijden mensen gewoon 10 km door, toch?

dit is precies zo’n maatregel waar mensen met flex-werk of een busje voor de klus keihard de pineut van zijn: die kunnen niet ff “voor 12 uur” tanken omdat ze dan op de weg zitten of al bij een cliënt staan. Ik zie genoeg gezinnen waar die paar euro per tankbeurt gewoon boodschappen is, en dan mag je weer horen: ja had je maar slimmer moeten plannen… nee, het systeem is gewoon zo gebouwd dat de mensen met de minste ruimte altijd betalen.

Nou ja, als je mensen precies vertelt wannéér het duur wordt, dan gaan ze zich er ook naar gedragen, en dan krijg je dus files bij de pomp en gezeur bij de kassa, maar de echte “winst” zit ’m ook in de onrust: iedereen gaat ineens omrijden en extra kilometers maken om 3 cent te besparen, lekker duurzaam is dat niet, hoor toch. En ondertussen blijft de grote vraag gewoon liggen, waarom mag je voor een liter benzine wel zo’n circus optuigen maar voor energie en boodschappen niet gewoon simpel, duidelijk prijsbeleid maken, toch.

Dat “1x per dag omhoog” is vooral een cadeautje aan de mensen die het kunnen plannen: wie om 11:45 kan tanken (lease, flexbaan) lacht, echter de zorg, bouw en bezorgers staan gewoon vast aan hun rit en betalen dus structureel meer. Als je consumenten wil helpen, pak dan de marktmacht langs Autobahn en in grensregio’s aan met echte concurrentie/mededinging, daarentegen ga je met dit soort tijdslot-regels vooral de gewone werkdag straffen.