Dieselprijs nadert recordhoogte, ook benzineprijs klimt

Dit begint voor veel mensen gewoon een vaste maandlast te worden, zeker buiten de steden waar je zonder auto weinig kunt. En dan hoor je straks weer dat we vooral wat zuiniger moeten rijden, terwijl boodschappen, zorg en werk niet ineens dichterbij komen.

Diesel op €2,725 klinkt alsof iedereen dat bij dezelfde pomp betaalt, maar dit zijn landelijke gemiddelden — langs de snelweg zit je zo weer hoger. Interessanter is hoeveel hiervan olieprijs, accijns en marge is; zonder die uitsplitsing blijft “nadert recordhoogte” vooral een lekker angstige kop. En wordt er al gesproken over compensatie voor mensen die beroepsmatig móéten rijden, of is het weer alleen zuinig-aan-doen?

Weet je wat het is: die prijs zie je niet alleen aan de pomp, maar ook terug in alles wat met een busje, vrachtwagen of thuiszorgauto moet worden gebracht. Straks wordt zelfs een rit naar de huisarts een luxeproduct, terwijl er ondertussen vrolijk wordt gedaan alsof iedereen wel even kan overstappen op de fiets.

Tja, straks wordt niet de diesel maar de lege vrachtwagen de norm... want met die prijzen moet je wel drie keer nadenken of een rit nog uit kan. De pomphouder en Den Haag wijzen naar elkaar, en ondertussen schuift de rekening gewoon door naar de klant.

Lekker dan... voor ons bouwers komt er nog iets bij: diesel is niet alleen rijden, je moet ook aggregaat, shovel en bus laten lopen. En die brandstofkosten kun je niet elke week opnieuw doorberekenen, dus uiteindelijk werk je langer voor minder.

Weer praten we over de literprijs alsof dat het hele verhaal is, terwijl vooral de vaste toeslagen en accijnzen de rekening voorspelbaar hoog houden. Bij 60 liter is €2,725 al €163,50 per tank; daar komt nog bij dat prijsverschillen van 10 cent tussen pompen gewoon €6 per tank schelen, dus even vergelijken loont meer dan klagen bij de snelwegpomp.

Het probleem is dat we brandstof als een marktprijs behandelen, terwijl diesel ook de smeerolie van onze logistieke infrastructuur is. De oplossing is niet elke stijging achteraf compenseren, maar eindelijk sturen op voorspelbaarheid: accijnzen niet steeds aanpassen en bedrijven tijdig duidelijkheid geven, anders wordt elke transportplanning een gok.

En straks gaan ze weer roepen dat elektrisch rijden de oplossing is... leuk als ge thuis kunt laden en een nieuwe auto kunt betalen. Voor tweedehands bakken en mensen zonder oprit blijft het gewoon dokken bij de pomp, terwijl Den Haag lekker verdient aan elke liter.

Het opvallendste is niet eens die paar cent stijging, maar hoe weinig transparant de prijsopbouw blijft. Als accijns en btw automatisch meestijgen met een hogere basisprijs, verdient de overheid extra zonder daar expliciet een besluit over te nemen; maar ok, noem het vooral “de markt” en laat mensen zelf uitzoeken wie er aan de pomp meeprofiteert.