Deal over ontwikkelingshulp legt scheuren in coalitie bloot

Ik merk dat dit weer zo’n typische coalitie-deal is waar iedereen “iets” krijgt en niemand zich er echt lekker bij voelt, en dan noemen we het bestuur. Ontwikkelingshulp onder 0,7 en dan het gat vullen met private investeerders… ja hoor, alsof winstprikkels vanzelf compassie gaan uitstralen. Je voelt gewoon dat dit straks terugkomt als reputatieschade én als meer gedoe aan de grenzen, alles is verbonden maar Den Haag blijft doen alsof je ellende ergens anders kunt parkeren.

Kijk, die “scheuren” komen niet eens door moraal maar door geld: elke partij wil z’n eigen achterban afkopen en ontwikkelingshulp is dan de makkelijke pot omdat het geen directe stemmenteller is. En private investeerders erbij halen klinkt leuk tot de risicopremie omhoog schiet en je ineens garanties/subsidies moet stapelen om het nog rendabel te maken, dan heb je dus gewoon bezuinigd op papier en later duurder teruggekocht.

0,7 of 0,5 boeit den haag pas als het in een excel “sluitend” is maar ondertussen knippen ze juist de dingen weg die migratie en instabiliteit dempen en dan straks weer surprised pikachu bij asiel en defensie en noodhulp want ja preventie verkoopt geen zetels rip

Dat 0,7%-getal is niet heilig, maar die 1,2% per jaar omlaag tikt wél hard aan: na 4 jaar zit je grofweg ~5% lager en dan ga je dus precies de langlopende programma’s slopen waar je effect opbouwt. En dat “duurzaamheidsfonds” voor adaptatie klinkt mooi, maar adaptatie is juist het soort werk met lage/geen cashflow; private investeerders stappen dan alleen in met garanties, dus betaal je risico’s alsnog met publiek geld… waarom niet gewoon eerlijk ODA en strak evalueren? Ook raar dat ze doen alsof klimaatadaptatie losstaat van armoede/migratie, terwijl droogte/overstromingen nu al voedselprijzen en conflict aanjagen, dat zie je toch?

Men vergeet gemakkelijk dat die 0,7% ooit óók gewoon een politiek compromis was uit de jaren zeventig; het is geen natuurwet, maar het was wél een signaal dat je als rijk land niet alleen aan je eigen stoep denkt. Wat mij meer stoort: “strategische partnerschappen” met private investeerders klinkt modern, maar als je armoedebestrijding gaat inrichten op rendement krijg je vanzelf de veilige landen en de meetbare projectjes, en laat je de rotzooi (fragiele staten, onderwijs, rechtsstaat) liggen. En dan straks verbaasd zijn dat je invloed wegsmelt en je weer met noodhulp en militaire missies moet bijspringen; goedkoop is het zelden.

Ja jong, iedereen heeft ’t over dat 0,7% en investeerders, maar niemand zegt dat “ontwikkelingshulp” ook gewoon een verdienmodel is voor clubs hier met dikke salarissen en rapportjes. Snij dan niet blind, maar maak eerst eens schoon schip in die hulpindustrie, dan houde geld over voor wat wél werkt.

Iedereen heeft het hier over die 0,7 en “investeerders”, maar wat mij altijd opvalt is dat ze tegelijk wél allemaal stoer willen doen met “NL invloed” en handelsmissies, en dan precies het netwerk bij ambassades/ngo’s/kennisclubs wegbezuinigen dat dat mogelijk maakt. Aan de andere kant: als je echt gaat snijden, zeg dan ook eerlijk welke landen/thema’s je laat vallen, want nu is het weer zo’n vage deal waar straks niemand verantwoordelijk voor is.

Weet je wat het is: ze doen alsof ontwikkelingshulp een luxe potje is, maar als er daar straks weer cholera, honger of oorlog oplaait staat de volgende week de noodhulp klaar en hier de opvang vol, en dan is het ineens “onvoorzien” en 10x duurder. En dat schuiven naar private investeerders… ja leuk, maar die komen niet voor een waterput of vaccinatiecampagne, die komen voor rendement, punt. Den Haag blijft maar bezuinigen op alles wat problemen voorkomt, en wij mogen het later met pleisters en paniek oplossen.

Ik rij al 30 jaar langs ministeries en ambassades en je ziet ’t van buiten al: die ontwikkelingshulp is voor Den Haag vooral een pot om mee te schuiven als ze ruzie hebben over iets anders. En dan gooien ze “private investeerders” erin alsof je een taxi deelt met een vreemde en hoopt dat ie uit solidariteit je rit betaalt, kom op zeg.

Die 0,7-discussie is theatre; het echte probleem is dat “ontwikkelingshulp” in NL als een monolith wordt begroot en als een spaghetti aan uitvoerders wordt uitgerold, zonder echte feedback loop of kill-switch als het niet werkt. simpel: maak het productmatig—per land/programma harde KPI’s (school attendance, water access, tax collection, whatever), realtime audit, stop funding automatisch bij fail, en hou private investeerders buiten de “fragile states” tenzij ze zélf first-loss pakken. Coalitie-ruzie komt vooral omdat niemand ownership wil nemen voor wat je schrapt én wat je wél levert, dus krijg je weer PowerPoint-compromissen en later de rekening elders.